Τετάρτη, Σεπτεμβρίου 12, 2007

Το δικαίωμα στη σιωπή



Το τελευταίο όπλο που απέκτησε ο αμερικανικός στρατός λέγεται «ηχητικές σφαίρες». Και συνίσταται στην αντίστροφη αναπαραγωγή του ήχου ενός μωρού που κλαίει στα 140 ντεσιμπέλ, πολύ πάνω από το όριο του ανθρώπινου πόνου.

Η Σούζαν Σόνταγκ έλεγε ότι «η σιωπή είναι μια μορφή ομιλίας». Ο συνθέτης Τζων Κέιτζ βεβαίωνε ότι «δεν υπάρχει σιωπή που να μην εγκυμονεί ήχους». Και ο Γάλλος μίμος Μαρσέλ Μαρσώ, που εκτιμούσε ιδιαίτερα τη σιωπή, αναρωτιόταν: «Μα δεν είναι αλήθεια ότι οι πιο όμορφες στιγμές μάς αφήνουν άφωνους;». Σ΄ έναν κόσμο όπου κυριαρχεί ο θόρυβος από τα αυτοκίνητα, τα αεροπλάνα, τις τηλεοράσεις, τα κινητά τηλέφωνα και τις μπουλντόζες, η σιωπή αποτελεί ένα είδος πολυτελείας, μια απόλαυση που κινδυνεύει να εκλείψει. Μήπως λοιπόν πρέπει να κηρυχθεί κι αυτή ανθρώπινο δικαίωμα και να τύχει προστασίας μαζί με το δικαίωμα της έκφρασης, της διατροφής, της κυκλοφορίας;

Στο καινούργιο του βιβλίο με τίτλο «Το Μανιφέστο της Σιωπής» (Εdinburgh University Ρress), o Βρετανός καθηγητής Στιούαρτ Σιμ υποστηρίζει πως, ακόμη κι όταν είναι τυχαίος, ο θόρυβος εντάσσεται στον πόλεμο που διεξάγουν οι δυνάμεις της οικονομικής προόδου εναντίον του ατόμου. Η θρησκεία, η φιλοσοφία, η τέχνη, η λογοτεχνία, η μουσική, αποδεικνύουν ότι η σιωπή αποτελεί ένα αγαθό ζωτικής σημασίας για τον πολιτισμό μας. Είναι ο ποταμός στον οποίο ταξιδεύει η ανθρώπινη σκέψη. Κι αυτός ο ποταμός κινδυνεύει να στερέψει. Ένα παράδειγμα: το δημοτικό συμβούλιο της Σαγκάης αποφάσισε να επιτρέψει την κατασκευή οικοδομών όλο το 24ωρο. Αυτό σημαίνει μια ηχητική μόλυνση χωρίς διακοπή. Αλλά και οι πόλεις που κοιμούνται δεν ησυχάζουν ποτέ. Οι ουρανοξύστες δημιουργούν γύρω τους στροβίλους και δίνες που γεννούν στριγκούς ήχους και σφυρίγματα. Τις ημέρες που έχει πολύ αέρα, το «πτερύγιο» από γυαλί και ατσάλι στην οροφή του πύργου Μπήτχαμ, στο Μάντσεστερ, δημιουργεί έναν ήχο ανάλογο με το ντο στο πιάνο. Κάποιοι είπαν ότι τους θυμίζει τον ήχο από την προσγείωση UFΟ σε ταινία επιστημονικής φαντασίας.

Ίσως στην πραγματικότητα η σιωπή να μην υπάρχει. Στην ταινία «2001: Η Οδύσσεια του Διαστήματος», ο αστροναύτης που είναι κλεισμένος σε ένα διαστημόπλοιο στα βάθη του Διαστήματος κινδυνεύει να κουφαθεί από την ίδια του την αναπνοή. Ο Κέιτζ είχε ανακαλύψει ότι σ΄ ένα ηχομονωμένο δωμάτιο εξακολουθούσε να ακούει ήχους: το νευρικό του σύστημα που βρισκόταν σε λειτουργία και το αίμα που κυκλοφορούσε στις φλέβες του. Ούτε σημαίνει ότι η σιωπή είναι πάντα καλύτερη από τον θόρυβο: σε ένα νεκροταφείο, ένας ήχος είναι σημάδι ζωής. Ο Σιμ ζητάει απλώς να υπάρχει χώρος στη σύγχρονη ζωή για τη σιωπή, να μην εκλείψει εντελώς αυτό το αγαθό, να το γνωρίσουν και τα παιδιά των παιδιών μας, κι αν το επιθυμούν ας το απορρίψουν εκείνα.

17 Comments:

At 12/9/07 12:18 μ.μ., Blogger karina rubinstein said...

Καλοδεχουμενο το αρθρο. Μου εχει αποδοθει PhD για το θεμα της σιωπης! Αλλα σε σας εδω, μονο περιληπτικα.Υπαρχουν πολλες σιωπες. Απολυτη.Οδυνηρη.Διστακτικη.Εκνευριστικη.
Τρομακτικη.Νεκρικη.Εκκωφαντικη.
Επικινδυνη.Αμηχανη.
Η σιωπη που επωαζει.Που κατευναζει.Που θρεφει.Που δυναμωνει.Ξεκουφαινει.Αρρωσταινει.
Εκδικειται.Απογειωνει.Βυθιζει.
Η σιωπη του εγκεφαλου.Της ψυχης.Η σιωπη του καρκινοπαθους που του κοψανε τη γλωσσα.Η σιωπη του διμηνου εμβρυου που κατρακυλα στο σωληνα της αναρροφησης.Η σιωπη στα ματια των κοριτσιων απο τα στρατοπεδα βιασμων στο Κοσοβο και αλλου.
Η σιωπη ενος γραμματος.Ενος βιβλιου που δεν εχει κατι να πει.Η σιωπη των παρενθετικων (...).
Η κραυγαλεα σιωπη στην 'Κραυγη' του Μουνκ.Η απελπισμενη σιωπη του γυμνου κοριτσιου στο Βιετναμ. Η χειροτερη σιωπη:η ΕΝΟΧΗ σιωπη.
Τελικα η σιωπη ειναι χρυσος. Βρειτε ενα αρθρο για κατι βαρετο για μενα(πχ.πολιτικη κλπ) για να απολαυσετε την σιωπη μου και να βγαλω επιτελους τον σκασμο!
ΥΓ. 'Sound of Silence' Simon+Garfunkel

 
At 12/9/07 1:28 μ.μ., Blogger Ακοινώνητος said...

Δρ.Ρούμπινστάϊν, έχω μία απορία. Το θέμα του άρθρου είναι η σιωπή ή η ησυχία;

Ένας Ακοινώνητος Σοσιαλιστής

 
At 12/9/07 2:48 μ.μ., Blogger karina rubinstein said...

Μαλλον επιτρεπει ο host του blog και σας απαντω. Θα προτιμουσα να ειχατε ονομα για να σας απαντησω.Αυτη η τακτικη,να κρυβομαι πισω απο ενα ψευδωνυμο,ειναι ξερετε καπως δειλο.
Το αρθρο, στην δικη μου αντιληψη, κατεγραφη ως αναφορα στην σιωπη.Για την ησυχια, θα πρεπει να ρωτησετε αλλον Δρ. ,ανωνυμε ακοινωνητε.Την ησυχια μου, προσωπικα την βρισκω και εν μεσω πολυσυχναστων δρομων.Οπως και πολλοι αλλοι φιλοι.

 
At 12/9/07 3:09 μ.μ., Blogger spiretos72 said...

Η απόλυτη σιωπή υπάρχει όπως και το απόλυτο κενό: θεωρητικά. Απόλυτη σιωπή δεν υπάρχει ούτε στο μέσον της ερήμου (ακούγονται οι ήχοι του σύμπαντος και οι ήχοι των πετρωμάτων του εδάφους που διαστέλλονται/συστέλλονται) ούτε στο βυθό της θάλασσας (ακούγεται ένα ατελείωτο γουργούρισμα) ούτε σε ηχοαπομονωτικά δωμάτια (ακούγονται οι χτύποι της καρδιάς που είναι πολύ περισσότερο ενοχλητικοί από την αναπνοή). Και μιας και αναφέρατε τον Cage, έγραψε ένα τέτοιο έργο, το 4’33”.

Πάντως χαίρομαι πού το άρθρο επιβεβαιώνει μια πεποίθηση που πάντα είχα: πως ο ήχος του κλάματος ενός μωρού είναι πέρα από τα όρια του ανθρώπινου πόνου.

 
At 12/9/07 3:24 μ.μ., Blogger Ακοινώνητος said...

Μέχρι χθες, είχατε και εσείς ψευδώνυμο και δεν σας πείραζε να συζητάτε με τους υπόλοιπους σχολιαστές. :-)

Πιστεύω πως το άρθρο μπερδεύει την έννοια της ησυχίας με τη φιλοσοφική έννοια της σιωπής. Η έννοια της σιωπής είναι και δικό μου αγαπημένο θέμα και παρατηρώ ότι συνεχώς, ταυτίζεται χονδροειδώς με την ησυχία. Οι φιλοσοφούντες δε περί την ησυχία, συνηθίζουν να το κάνουν εκκωφαντικά, όπως εσείς αλλά θα συμφωνήσω πως το επίπεδο της αντίδρασης, είναι ανάλογο προς το επίπεδο τους ερεθίσματος...

Ένας Ακοινώνητος Σοσιαλιστής

 
At 12/9/07 3:25 μ.μ., Blogger Ακοινώνητος said...

Με το παραπάνω σχόλιο, απαντούσα στην karina.

 
At 12/9/07 5:09 μ.μ., Blogger Hannibal ante portas said...

Θυμίζει έντονα τον Οργουελιανό εφίάλτη οπου κανείς δεν μπορεί να ξεφύγει απο τον μεγάλο αδερφό!Λέγεται οτι και η σημερινή μουσική έχει επηρεαστεί απο το πολύβοο των μοντέρνων πόλεων -Σπυρέτο τα φώτα σας-.

 
At 12/9/07 6:02 μ.μ., Blogger Αθήναιος said...

Σοσιαλιστά μου, είστε λίγο υπερβολικός.

Αυτό που κάνει εντύπωση σε μένα είναι ότι στη συζήτηση, μέχρι τώρα κανείς δεν έθιξε το ζήτημα που καθιστά τη σιωπή "φιλοσοφική έννοια". Τα περί τη σιωπή ζητήματα, ανακύπτουν μόνον όταν υπάρχει "ο άλλος", πως λειτουργεί η σιωπή στα διαλεκτικά σχήματα; Δεν υπάρχει κάτι να αναλύσεις για τη σιωπή που επιβάλλεται από την απομόνωση και το αίτημα για σιωπή δεν προβάλλει εξαιτίας της ηχορύπανσης!

 
At 12/9/07 9:27 μ.μ., Blogger spiretos72 said...

Tο αίτημα για σιωπή δεν προβάλλει *μόνο* εξαιτίας της ηχορύπανσης, Αθήναιε, αλλά πολύ φοβάμαι πως προβάλλει κυρίως λόγω αυτής.

 
At 12/9/07 9:47 μ.μ., Blogger Ακοινώνητος said...

Ξαναδιαβάζοντας το σχόλιό μου, βλέπω πως επιδέχεται παρερμηνείας ως προς τις προθέσεις μου. Σε καμία περίπτωση δεν ήθελα να φανώ αγενής κι αν κάποιος σχολιαστής/αναγνώστης αισθάνθηκε άσχημα εξαιτίας μου, ζητώ συγγνώμη.

Spireto72, διαφωνώ μαζί σας και συμφωνώ με τον Αθήναιο. Υπάρχουν διαφορετικές "ποιότητες" σιωπής ανάμεσα σε δύο ανθρώπους, αρκετά αποκαλυπτικές αν τις αναλύσεις.

"Η σιωπή είναι ο καλύτερος δείκτης της ευτυχίας. Θα ήμουν ελάχιστα ευτυχισμένος, αν μπορούσα να βρω τα λόγια να περιγράψω, πόσο ευτυχισμένο με κάνεις", λέει ένας ποιητής...

 
At 13/9/07 12:44 π.μ., Blogger oneinchman said...

I am sinking
In this silence
In this white wave
In this silence I believe
I have seen you in this white wave you are silent
You are breathing in this white wave
I am free

 
At 13/9/07 12:59 π.μ., Blogger karina rubinstein said...

'Ακοινωνητε',οντως ειχα ψευδωνυμο για 5-6 comments μου και καταλαβα νωρις ποσο δεν μου παει αυτη η μασκα.Την εβγαλα πολυ γρηγορα οπως διαπιστωσατε.
"Οι φιλοσοφούντες δε περί την ησυχία, συνηθίζουν να το κάνουν εκκωφαντικά, όπως εσείς.." Hellooo!?! Εγραψα εγω για ησυχια? Φιλοσοφησα? Εφτασα στο σημειο να φιλοσοφω και μαλιστα για την ησυχια? Wow!! Με αυτο στο βιογραφικο μου λεω να ιδρυσω κομμα!
Δεν νομιζω οτι πρεπει να ζητατε συγγνωμη,δεν νομιζω οτι καποιος/α αισθανθηκε ασχημα. Πρωτον, εδω αποψεις γραφουμε,δεν λυνουμε το μεσανατολικο. Δευτερον, για να κανετε εμενα να αισθανθω ασχημα θα πρεπει να προσπαθησετε πολυ ακομη. Τριτον, thanks που ασχοληθηκατε με το κειμενακι μου.

 
At 13/9/07 1:30 π.μ., Blogger karina rubinstein said...

Χρειαζομαι να μοιραστω αυτο,που εχει να κανει με τα διαλεκτικα σχηματα:
"Ηχηρη σιγη"
Χειρονομω με λεξεις υπαρχω με λεξεις
λεξεις-κλειδια
λεξεις-βαλιτσες
οχηματα σε φυγες ανομολογητες
διαφανα βαζα οπου συλλεγω
τον ναρδο και το δηλητηριο της ζωης
λεξεις-στολιδια
λεξεις-πατριδες,μακρινους Γαλαξιες
λεξεις-καταπακτες και πυργους μυστηριων
λεξεις
που τελικα δεν ειναι τιποτε αλλο
απο ΣΙΓΗ μεταμφιεσμενη
βαθια,τρισμεγιστη ΣΙΓΗ
που ουρλιαζει και με σπαραζει
πικρη κι ανακουστη κι αφανταστα σκληρη
φωλιαζοντας στα εγκατα της υπαρξης μου.
(Λενα Παππα, εκδοσεις Αρμος)

 
At 23/6/15 4:49 π.μ., Blogger Unknown said...

20150623xionglouis vuitton handbags
fendi bags
true religion
air max uk
louis vuitton handbags
gucci outlet online
jordan 3 retro
red shoes
tod's outlet
michael kors bags
louis vuitton
jeremy scott adidas
ray ban sungalsses
hogan outlet
official kate spade outlet online
fitflop
michael kors handbags
louis vuitton outlet
retro jordan
abercrombie and fitch
michael kors handbags
burberry outlet
michael kors outlet
tory burch outlet
coach outlet
ralph lauren uk
celine
true religion outlet online
coach outlet
christian louboutin shoes
oakley sunglasses
fitflop
louis vuitton outlet
louis vuitton
coach factory outlet
oakley frogskins

 
At 1/6/16 10:34 π.μ., Blogger chenlina said...

chenlina20160601
louis vuitton handbags
lebron 11
michael kors handbags
ray ban sunglasses
michael kors outlet
ralph lauren outlet
timberland boots
fitflop sandals
ghd hair straighteners
tods outlet online
michael kors handbags
jordan retro 11
coach outlet store online
ray ban sunglasses
louis vuitton handbags
louis vuitton
oakley sunglasses
michael kors
air jordan 8
longchamp bags
oakley sunglasses
tory burch handbags
oakley sunglasses outlet
christian louboutin outlet
cheap nfl jerseys
louis vuitton handbags
louis vuitton outlet
fitflops sale clearance
louis vuitton outlet
kobe 9
louis vuitton bags
coach factory outlet
true religion outlet
oakley vault
jordan 11 concord
coach outlet online
coach factory outlet
nike store
michael kors outlet online
louis vuitton handbags
as

 
At 21/8/17 9:59 π.μ., Blogger aaa kitty20101122 said...

kobe 11
adidas superstar shoes
pandora charms
longchamp
kobe 11
hogan outlet online
chrome hearts online store
atlanta falcons jersey
timberland outlet
yeezy boost

 
At 21/8/17 10:39 π.μ., Blogger raybanoutlet001 said...

nike blazer pas cher
ralph lauren polo
michael kors outlet
ralph lauren
nike free run
ugg boots
nike huarache
ugg outlet
seahawks jersey
ed hardy uk

 

Δημοσίευση σχολίου

<< Home