Παρασκευή, Αυγούστου 17, 2007

Η αρχιτεκτονική δεν αλλάζει ποτέ



«Το πρόβλημα με τους ουρανοξύστες είναι ότι δεν ξέρουμε τι να σκεφτούμε γι΄αυτούς. Οι πιο ψηλοί πύργοι του κόσμου κατασκευάζονται σήμερα σε πόλεις που δεν ξέρουμε να τις βρούμε στον χάρτη». Ντέγιαν Σούτζιτς

Ας πάρουμε το παράδειγμα του Ντουμπάι, που από αρχιτεκτονική άποψη βρίσκεται κάπου ανάμεσα στη Βομβάη και το Παρίσι. Εκεί βλέπεις κάθε είδους ακρότητα, ένα χιονοδρομικό κέντρο στη μέση της ερήμου, τέτοια πράγματα. Και συναντάς περισσότερους Ινδούς, Ιρανούς και Κινέζους παρά Άραβες. Πρόκειται για μια υβριδική κουλτούρα που μαθαίνει από τη Σιγκαπούρη, την πρώτη πόλη-κράτος μαζί με το Χονγκ Κονγκ. Πρώτα ιδρύουν μια αεροπορική εταιρεία και μετά επενδύουν σε Γκούγκενχαϊμ. Εκεί ο κόσμος αλλάζει μπροστά στα μάτια σου. Όπως αλλάζει και στις πόλεις της Ευρώπης. Πριν από είκοσι χρόνια θα ήταν αδιανόητο να κτίσεις ουρανοξύστες στο Λονδίνο και στη Βαρκελώνη, ο κόσμος ήταν συνηθισμένος σε μια εικόνα και ήταν δύσκολο να την αλλάξεις. Έπειτα ο δήμαρχος του Λονδίνου πήγε στο Πεκίνο, είδε ότι πρώτα είχαν φτιάξει την περίμετρο της πόλης και μετά είχαν αρχίσει να δημιουργούν θέσεις εργασίας, και εισήγαγε το μοντέλο στη Βρετανία. Μας αντιγράφουν και αντιγράφουμε τα αντίγραφα, λέει στην «Ελ Παΐς» ο Ντέγιαν Σούτζιτς, ένας από τους πιο έγκυρους κριτικούς αρχιτεκτονικής στον κόσμο. Έτσι είναι η αρχιτεκτονική, μεταδίδεται σαν τη γρίπη των πτηνών.

Όταν ο Σούτζιτς συνειδητοποίησε ότι δεν θα γινόταν ποτέ καλός αρχιτέκτονας, το έριξε στη δημοσιογραφία. Έγραφε για χρόνια στην «Ομπζέρβερ», ύστερα ίδρυσε το μυθικό περιοδικό Βlue Ρrint, ανέλαβε τη διεύθυνση του ιταλικού Domus. Σήμερα είναι διευθυντής του Design Μuseum, στη νότια όχθη του Τάμεση. Η αρχιτεκτονική δεν αλλάζει ποτέ, γράφει στο βιβλίο του «Η αρχιτεκτονική της εξουσίας». Είναι αλήθεια ότι σήμερα υπάρχει περισσότερος κόσμος στον πλανήτη και μετακινούμαστε περισσότερο. Αλλά ο κόσμος πάντα μετακινούνταν. Οι πόλεις είναι πιο παλιές από τις χώρες. Το Λονδίνο υπήρχε πολύ πριν από την Αγγλία. Πριν από 2.000 χρόνια, η Αλεξάνδρεια ήταν μια πόλη με Εβραίους, Λατίνους και Άραβες. Η παγκοσμιοποίηση δεν είναι κάτι καινούργιο. Όλα κύκλους κάνουν. Σήμερα βλέπουμε καραβάνια αρχιτεκτόνων να μετακομίζουν από το Πεκίνο στο Ντουμπάι. Ο επόμενος σταθμός είναι το Καζαχστάν. Ουρανοξύστες, Γκούγκενχαϊμ, για να επιστρέψουμε μοιραία και πάλι στην εποχή της λιτότητας. Οι φοιτητές ανακαλύπτουν εκ νέου τη σχολή των Σμίθσον.

Το βιβλίο του Σούτζιτς κυκλοφορεί τώρα και στα κινέζικα, αλλά χωρίς το κεφάλαιο για την πλατεία Τιαν Ανμέν, ο συγγραφέας δέχθηκε να λογοκριθεί για να μην του απαγορεύσουν την είσοδο στην Κίνα, είναι υπερβολικά ενδιαφέροντα όσα γίνονται εκεί. Έχει πάει έξι φορές, και κάθε φορά βλέπει μια διαφορετική χώρα. Αν ίδρυε σήμερα ένα περιοδικό αρχιτεκτονικής, το Πεκίνο θα είχε έδρα. Η κατάσταση είναι προεπαναστατική, σίγουρα το Κομμουνιστικό Κόμμα το έχει καταλάβει.

8 Comments:

At 17/8/07 3:29 μ.μ., Blogger Μαύρο πρόβατο said...

Πάντα εξαιρετικές οι "αρχιτεκτονικές διαστάσεις" της στήλης!

 
At 17/8/07 5:32 μ.μ., Blogger nik-athenian said...

Ίσως ο τίτλος "η αρχιτεκτονική δεν αλλάζει ποτέ" να θέλει μόνο να μας πει ότι οι σκοποί των αρχιτεκτόνων δεν αλλάζουν ποτέ.
Πάντα επεδίωκαν συνδυασμό του εντυπωσιασμού, της τέρψης (κυρίως των μαικήνων τους και δευτερευόντως των ιδίων) και της ικανοποίησης αναγκών.
Βέβαια αν από τα τρία αυτά ο εντυπωσιασμός και η τέρψη επικρατούν πάντα, ουδέν μεμπτόν.
Γι αυτό υπάρχουν δίπλα τους και οι μηχανικοί, για να τους προσγειώνουν.:lol:

 
At 17/8/07 10:36 μ.μ., Blogger Σχολάριος said...

Με την αρχιτεκτονική συμβαίνει το εξής παράδοξο: απ'όλα τα τεχνικά επαγγέλματα είναι αυτό που βρίσκεται πιο κοντά στις ανθρωπιστικές σπουδές. Και συχνά βλέπουμε τους αρχιτέκτονες να ανατρέχουν σε θεωρίες προερχόμενες απ'αυτούς τους κλάδους για να νομιμοποιήσουν το έργο τους. Διότι είναι αλήθεια πως ο αρχιτέκτονας δεν μπορεί να αρκεστεί σε τεχνικά στοιχεία για να δικαιολογήσει τις επιλογές του. Εν τούτοις, είναι παραπάνω από συχνό το να βλέπουμε ότι ο αρχιτέκτονας περιδιαβαίνει στα χωράφια των ανθρωπιστικών σπουδών με μια χαρωπή ξεγνοιασιά, που διόλου δεν θα επιδείκνυε προκειμένου να αιτιολογήσει τις επιλογές του ως προς την στατική του κτιρίου. Όσο ευρύτερη, δηλαδή όσο πιο δημόσια, είναι η λειτουργία του κτίσματος, τόσο πιο άμεση γίνεται και η επίκληση φιλοσοφικών, κοινωνιολογικών, αισθητικών, κλπ, θεωριών. Τώρα το παράδοξο έγκειται στο εξής. Αν κάποιος άκουγε έναν αρχιτέκτονα να του αναλύει τους λόγους για τους οποίους θεωρεί βέλτιστη την τάδε επιλογή, πιθανώς δεν θα τον άφηνε να του χτίσει ούτε κοτέτσι. Ωστόσο, η ίδια αυτή επιχειρηματολογία μπορεί να είναι παραπάνω από επαρκής για την αναδιάρθρωση του πολεοδομικού ιστού μιας πόλης. Για να'ρθούμε στα εντόπιά μας, μπορεί κανείς να θυμηθεί τις ιδέες που προτάθηκαν για την μοίρα της οδού Πειραιώς και των πέριξ της, που όντως αποτελούν το μεγάλο στοίχημα για το μέλλον της πρωτεύουσας.

Φιλικά

 
At 17/8/07 11:59 μ.μ., Blogger gb winzip said...

""Σήμερα βλέπουμε καραβάνια αρχιτεκτόνων να μετακομίζουν από το Πεκίνο στο Ντουμπάι.""

Den ξέρω για καραβάνια αλλά ο υιός Α. Σπέερ που αναμόρφωσε το χιτλερικό Βερολίνο, κάνει τα κουμάντα σε Πεκίνο

 
At 18/8/07 9:09 π.μ., Blogger Αθήναιος said...

Στην πραγματικότητα όμως, αγαπητέ Σχολάριε, είναι αυτή ακριβώς η "γειτνίαση" με τις ανθρωπιστικές σπουδές που κάνει την αντίληψή μας περί του αρχιτεκτονημένου χώρου τόσο σχετική ή "μη αντικειμενική", αν θέλετε.

Με τον ίδιο ακριβώς τρόπο που ο Κάντ ή ο Λάϊμπνιτς μπορεί να προκαλούν αλλεργία στον ένα, έτσι και οι αρχιτεκτονικές ιδέες ( ή οράματα) επειδή βασίζονται στην πραγματικότητα στον τρόπο θεώρησης του βίου δεν μπορεί να είναι απόλυτες.

Το παλάτι του ενός είναι κοτέτσι για τον άλλο.

Το πρόβλημα με τους αρχιτέκτονες είναι ότι επειδή συχνά μένουν άνεργοι, αποφασίζουν να ανοίξουν εστιατόριο κι έχει γεμίσει η Αθήνα μέτρια εστιατόρια άνεργων αρχιτεκτόνων...

 
At 18/8/07 10:47 π.μ., Blogger gb winzip said...

Αυτό το σχόλιο αφαιρέθηκε από τον συντάκτη.

 
At 18/8/07 10:51 π.μ., Blogger gb winzip said...

Aφορμή για την αλεργία μερικών στην αρχιτεκτονική, δεν είναι μόνο η σύνδεση τεχνικών και ανθρωπιστικών σπουδών, ούτε η υποκειμενικότητα στο γούστο περί "κολοκυθόπιτας", ούτε η αεργία και η ανεργία, διότι όταν η εξουσιομανία Πολεοδομεί δεν χρειάζεται παρά διακοσμητικό "πυροσβέστη" να σβήνει τεχνητές πυρκαγιές της άγνοιας.
Πιθανά η αφορμή για την αλεργία να προέρχεται απο την αλεργία της αρχιτεκτονικής στην άρνηση της στην εξειδίκευση και στις διεπιστημονικές εξ ανάγκης μεθόδους της. Αυτό εξοργίζει.

 
At 24/9/07 3:52 μ.μ., Blogger Le Panao said...

gb winzip tο ότι εμείς οι αρχιτέκτονες (βάζω και εμένα μέσα) θέλουμε, λανθασμένα ίσως, μερικές φορές να τα κάνουμε όλα και να καταπιαστούμε με διαφορετικά προβλήματα είναι μια αλήθεια... Από την άλλη όμως δεν ξέρω κατά πόσο η εξειδίκευση είναι αυτό που θα λύσει τα χέρια μας. Ο χώρος στον οποίο κινείται και ζεί ο άνθρωπος είναι εκ των πραγμάτων... αχανής, με αποτέλεσμα το φάσμα των αντικειμένων με τα οποία καταπιάνεται η αρχιτεκτονική να είναι εξίσου μεγάλο. Για το πόσο σχετικές είναι όμως οι ιδέες της για όλα αυτά και για το πόσο εξαρτώνται από το κάθε άτομο, μάλλον θα συμφωνήσω με τον αθηναίο.

 

Δημοσίευση σχολίου

<< Home