Πέμπτη, Μαΐου 24, 2007

Γιατί η Μαριάν δεν έγινε τερματοφύλακας



Όταν τελείωσε χθες η προβολή της ταινίας στις Κάννες, ακούστηκαν μονάχα χειροκροτήματα. Είναι αλήθεια όμως ότι στο κοινό δεν υπήρχαν ούτε Φρουροί της Επανάστασης, ούτε αγιατολάδες. Μόνο άνθρωποι που ενδιαφέρονταν για την τέχνη.

Το 1979, οι ιρανικές αρχές αποφάσισαν να επιβάλουν τη μαντίλα στα νεαρά κορίτσια. Δέκα ετών τότε, η Μαριάν Σατράπι αναγκάστηκε να υπακούσει. Όταν την είδαν έτσι οι συμμαθητές της, με τους οποίους έπαιζε ποδόσφαιρο τα πέντε προηγούμενα χρόνια, αποφάσισαν να τη βγάλουν από τερματοφύλακα. «Δεν μπορούμε να παίζουμε μαζί σου μπάλα γιατί είσαι κορίτσι», της είπαν. Κι έτσι εκείνη πήγε κι έμαθε καράτε.

Τα χρόνια εκείνα, οι νέοι του Ιράν - όπως οι νέοι όλου του κόσμου- μεγάλωναν συντροφιά με την αμερικανική κουλτούρα, μουσική, χάμπουργκερ, τηλεόραση, μπόουλινγκ. «Κανείς δεν μπορεί να πιστέψει πόσοι παραλληλισμοί υπάρχουν ανάμεσα στη χώρα μου και την Αμερική», λέει σήμερα η Ιρανή συγγραφέας που ζει πλέον μόνιμα στο Παρίσι. Ύστερα ήρθε η αναταραχή, η επανάσταση, η λογοκρισία, ο φόβος- ή τουλάχιστον ο φόβος των γονιών της για κείνη. Ευτυχώς που είχε τη γιαγιά της και της έλεγε ιστορίες. «Λατρεύω τους μεγάλους ανθρώπους. Άκουσα απίστευτες ιστορίες στη ζωή μου και αγάπησα όλα εκείνα που άλλοι άνθρωποι αντιπαθούν στους ηλικιωμένους». Κάπως έτσι άρχισε να γράφει κι εκείνη ιστορίες. Πολλοί την κατηγορούν ότι οι ιστορίες της είναι ψεύτικες, αλλά εκείνη δεν μπόρεσε ποτέ να καταλάβει αυτό το επιχείρημα: «Ψέμα είναι να επωφελείσαι από κάτι. Όταν λες μια όμορφη ιστορία, είναι απλώς όμορφη».

Η ιστορία κινουμένων σχεδίων στην οποία βασίζεται η ταινία «Περσέπολις» είναι πάντως περισσότερο αληθινή από τις άλλες, αφού είναι σε μεγάλο βαθμό αυτοβιογραφική. Η μικρή Μαρία, κόρη αντιπάλων του Σάχη, αναγκάζεται να αυτοεξοριστεί πρώτα στην Αυστρία και στη συνέχεια στη Γαλλία, αφού είδε τη ζωή της να εξευτελίζεται από την ισλαμική επανάσταση, τον πόλεμο Ιράν-Ιράκ και την καταστολή των αγιατολάδων. «Δεν με μεγάλωσαν ως κορίτσι, μου έλεγαν πάντα ότι είμαι ένα ανθρώπινο πλάσμα· άλλωστε στα περσικά το αρσενικό και το θηλυκό άρθρο είναι η ίδια λέξη», είπε η Σατράπι στις Κάννες. «Από τη στιγμή που είπαν στις Ιρανές ότι αξίζουν το μισό από τους άνδρες, ο αριθμός των γυναικών στα πανεπιστήμια διπλασιάστηκε. Να γιατί ο πραγματικός εχθρός της δημοκρατίας δεν είναι ούτε ένα άτομο ούτε μια κυβέρνηση, αλλά η πατριαρχική κουλτούρα. Η δημοκρατία περνά από τη χειραφέτηση των γυναικών και η χειραφέτηση δεν είναι δυνατή παρά με την εκπαίδευση, την επιμόρφωση και την εργασία».

Η Μαριάν Σατράπι δεν επιδιώκει την τελειότητα. Άλλωστε, ούτε στην αρχαία Ελλάδα οι θεοί ήταν τέλειοι. «Έκαναν έρωτα και έπιναν και ρεύονταν. Κι ο κόσμος τους λάτρευε: αν οι θεοί δεν ήταν τέλειοι, μπορούσαν κι εκείνοι να μην είναι τέλειοι. Η αναζήτηση της τελειότητας θα μας κάνει να αισθανόμαστε πάντα ένοχοι».

6 Comments:

At 24/5/07 10:10 μ.μ., Blogger Tin Man said...

Ξέρω γιατί η Μαριάν δεν έγινε τερματοφύλακας.
Ξέρω επίσης - και μπορώ να καταλάβω - γιατί ένας μουσουλμάνος άντρας δέχεται την ισλαμική κουλτούρα και τη σαρία. Το κάνει, μεταξύ των άλλων, και επειδή τον συμφέρει ως άνδρα, του δίνει απίστευτα προνόμια σε βάρος της γυναίκας.
Εκείνο που δεν ξέρω και δεν μπορώ να καταλάβω είναι πως μπορεί μια μουσουλμάνα να δεχθεί και να υποστηρίζει μια θρησκεία, μια κουλτούρα, ένα σύστημα αξιών που την καταπιέζει σαδιστικά και την υποβιβάζει τόσο χαμηλά και προσβλητικά για την ανθρώπινη υπόσταση της.
Κάποτε πίστευα ότι η επανάσταση στον αραβο-ισλαμικό κόσμο θα έρθει από τις γυναίκες.
Τώρα πλέον απλά το ελπίζω, χωρίς να το πολυπιστεύω.

 
At 24/5/07 10:50 μ.μ., Blogger passer-by said...

Η μουσουλμανα δεχεται αυτα που της επιβάλλει η κοινωνια της οπως δεχεται και χριστιανη αυτα που της επιβαλλει η δικη της.

Σκεφτείτε ποια ήταν η θεση της γυναικας στην Ελλαδα (επαρχία κυρίως) πριν απο 25-30 χρόνια και πειτε μου αν βλεπετε μεγαλες διαφορες με τη θεση της μεσης γυναικας σε μια νορμαλ οικογενεια στον αραβο-ισλαμικο κοσμο.

 
At 24/5/07 11:58 μ.μ., Blogger Tin Man said...

Φίλε Περαστικέ, εντάξει, καταλαβαίνω το να υποκύπτει η γυναίκα υπό το βάρος των κοινωνικών πιέσεων. Πιστεύω όμως ότι δεν μπορεί να υπάρξει καν σύγκριση της θέσης της γυναίκας στην ελληνική κοινωνία, ακόμα και πριν εκαττό χρόνια, με τη θέση της γυναίκας σε μια συγχρονη μουσουλμανική οικογένεια.

Η όποια υποβίβαση της γυναικας στον χριστιανικό κόσμο οφείλεται κυρίως σε κοινωνικά έθιμα και παραδόσεις, όχι στον ίδιο τον χριστιανισμό (που υποβιβάζει εξίσου και τα δύο φύλλα για μένα:)

Αντιθετα, στο ισλάμ η θέση της γυναίκας υποβιβάζεται επίσημα από το νόμο, και μάλιστα τον θεικό νόμο της σαρία.

 
At 25/5/07 12:11 π.μ., Blogger Tin Man said...

Φίλη passer-by, εννοώ:))))))

υγ
συγνώμη κι από εδώ.

 
At 25/5/07 12:58 π.μ., Blogger J. said...

Εντυπωσιακή κοσμοθεωρία η Ιρανή φίλη μας. ΄Εχω πάντως την εντύπωση ότι και στον μουσουλμανικο κόσμο η καταπίεση της γυναίκας (αλλά και του άντρα, σε άλλα πράγματα)δεν μπορεί να αποδοθεί στη θρησκεία περισσότερο ή πιο άμεσ ή πιο αυτονόητα απ΄ότι στον χριστιανικό κόσμο προ 40ετίας.

 
At 25/5/07 7:02 μ.μ., Blogger passer-by said...

Για μένα η θρησκεία είναι το μέσον που χρησιμοποιεί η κοινωνία για να επιβάλλει τους νόμους της. Ακόμα και την πιο χαλαρή θρησκεία θα την πλαισιώσουν με όσα διατάγματα χρειαστεί για να τη φέρουν στα μέτρα τους.

Μέχρι πριν από λίγα χρόνια, η γυναικα ηταν σε ασχημη θεση, ακομα και στην Ελλαδα
Ο κινδυνος να μεινει απορη και αστεγη την εκανε πειθηνια. Το ιδιο συμβαινει και στο ισλαμ.

 

Δημοσίευση σχολίου

<< Home