Παρασκευή, Φεβρουαρίου 09, 2007

Όταν το ποδόσφαιρο σκοτώνει


«Όλα όσα γνωρίζω γύρω από την ηθική και την ευθύνη, τα έχω μάθει από το ποδόσφαιρο». Αυτό είπε κάποτε ο Αλμπέρ Καμύ, που ένα φεγγάρι είχε παίξει τερματοφύλακας στην ποδοσφαιρική ομάδα του Αλγερίου. Απ' αυτή τη φράση πιάστηκαν οι βρετανικές αρχές στα μέσα της δεκαετίας του '80 για να σώσουν το ποδόσφαιρο από τις αρρώστιες του και να το μετατρέψουν σε ένα σύγχρονο άθλημα. Τα μέτρα που πήραν ήταν πολλά και διάφορα: αύξηση της τιμής των εισιτηρίων, αυστηρότερη αστυνόμευση, συγκέντρωση των οπαδών της φιλοξενούμενης ομάδας σε μία εξέδρα, πολλαπλασιασμός των εστιατορίων και των μπαρ κοντά στα γήπεδα. Αλλά η φιλοσοφία τους συμπυκνώνεται στην περίπτωση της Σάντερλαντ, μιας μικρής ομάδας της Βορειοανατολικής Αγγλίας που είχε πέσει θύμα, όπως και οι οπαδοί της, της αποβιομηχάνισης, της ανεργίας, της φτώχειας και της δυστυχίας. Η διοίκηση της ομάδας αποφάσισε να συγκεντρώσει τις οικονομίες της και να τις επενδύσει σε ένα καινούργιο γήπεδο 40.000 θέσεων, που βαφτίστηκε «Το στάδιο του φωτός» και εισήχθη στο χρηματιστήριο. Το παράδειγμά τους ακολούθησε η γειτονική Νιούκαστλ και στη συνέχεια όλες οι μεγάλες ομάδες της χώρας. Το ποδόσφαιρο βελτιώθηκε, η βία μειώθηκε και ο κόσμος γύρισε στα γήπεδα.
Το παράδειγμα της Αγγλίας μελετά σήμερα η Ιταλία, προσπαθώντας να σώσει το δικό της ποδόσφαιρο από τη δολοφονική βία. Στους διανοούμενους στρέφεται, προσπαθώντας να καταλάβει πώς είναι δυνατόν ένας νεαρός να φανατίζεται τόσο πολύ από το ποδόσφαιρο ώστε να φτάνει στο έγκλημα. «Κάθε εβδομάδα», έγραφε το 1982 ο διάσημος ηθολόγος Ντέσμοντ Μόρις στις Φυλές του Ποδοσφαίρου, «οι οπαδοί σκοτώνουν ένα μεγάλο θήραμα και το σύμβολο αυτού του θανάτου είναι το γκολ. Όταν η μπάλα τρυπάει τα δίχτυα είναι σαν να σκότωσε η φυλή ένα τρομακτικό ζώο και όλοι μπορούν να γιορτάσουν ξέφρενα το γεγονός». Με την πάροδο των χρόνων, το «μεγάλο θήραμα» άρχισε να χάνει τον συμβολικό του χαρακτήρα και αποδείχθηκε ότι το ποδόσφαιρο μπορεί να σκοτώσει στ' αλήθεια. Γιατί όμως να συμβαίνει αυτό μονάχα με το ποδόσφαιρο; Σε τι διαφέρουν άραγε οι φυλές του ποδοσφαίρου από τις φυλές του ροκ;
Ο κοινωνιολόγος Αλεσάντρο Νταλ Λάγκο, που έχει γράψει τις Τελετουργίες του Ποδοσφαίρου (Εκδόσεις Mulino), αποδίδει αυτή την ιδιαιτερότητα στο γεγονός ότι με το ποδόσφαιρο ταυτίζεται η νεολαία εδώ κι έναν αιώνα, κάτι που δεν συμβαίνει με καμιά άλλη συλλογική δραστηριότητα. «Το ποδόσφαιρο», λέει στη Στάμπα, «δεν είναι πλέον ένα άθλημα, αλλά ένα θέαμα που περιλαμβάνει το άθλημα και ταυτόχρονα στηρίζει με τα έσοδά του όλα τα άλλα αθλήματα. Μια κοινωνία μέσα στην κοινωνία, με τους δικούς της κανόνες, τις δικές της παράνοιες, τα δικά της συμφέροντα». Αντίθετα με την Αμερική, όπου η κοινωνία είναι πολύ βίαιη και το ποδόσφαιρο λειτουργεί ως αγωνιστικό διάλειμμα, εδώ η κοινωνία είναι λιγότερο βίαιη και το ποδόσφαιρο γίνεται ο προνομιακός τόπος της εκφραστικής βίας - μιας βίας που συχνά παρεκτρέπεται και γίνεται δολοφονική.

13 Comments:

At 9/2/07 12:41 μ.μ., Blogger CAESAR said...

Μεγάλη κουβέντα είπε ο Α. Καμύ. Γιατί τώρα όμως έχω την εντύπωση ότι ισχύει το αντίστροφο;)

 
At 9/2/07 1:50 μ.μ., Blogger Ελένη said...

Αχ κύριε Μητσέ μου, πήγατε να μεταφερθείτε στο beta και τα κάνατε ξέρετε τί είδους καλλιγραφία. Γρήγορα-γρήγορα! Τρεχάτε να διαβάσετε το μπλογκ του πολεμικού ανταποκριτού Μαύρου Γάτου για να δείτε τί πρέπει να κάνετε, βέβαια έτσι που τα γράφει ο οποιοσδήποτε άλλος θα μπερδευόταν αλλά εσείς είστε πολύγλωσσο γκομενίδιο.

Γρήγορα-γρήγορα να το φτιάξουμε, πριν μας διαβάσουν από τη Liberation και μας περάσουν για βαλκάνιους και τρέχει μετά το Μαύρο Πρόβατο να μαζεύει τα ασυμμάζευτα.

Τρέχω γιατί με περιμενουν στο κωμμωτήριο.

 
At 9/2/07 1:57 μ.μ., Blogger Μιχάλης Μητσός said...

Επειδή μάλλον δεν είμαι "πολύγλωσσο γκομενίδιο" (δηλαδή πολύγλωσσος είμαι, αλλά γκομενίδιο δεν ξέρω), και επειδή της Ελένης της αρέσει να με βασανίζει, μήπως θα μπορούσε κανένας σύντροφος να βοηθήσει;
Η Λιμπερασιόν θα φρίξει με την ορθογραφία σας, αγαπητή Ελένη, όχι με τα δικά μου τα κινέζικα.

 
At 9/2/07 2:06 μ.μ., Blogger rockerblogger said...

χαχαχαχάααα

Μιχάλη, φοβάμαι ότι δεν μπορεις να κάνεις τίποτα για να διορθώσεις τα κινέζικα! Η Beta δεν αναγνωρίζει κατά τη διάρκεια της μετακόμισης την ελληνική αλφαβήτα. Πρέπει να τα ξαναγράψεις από την αρχή.

Θα επανέλθω για το ενδιαφέρον κείμενο!

 
At 9/2/07 2:52 μ.μ., Blogger Πάνος said...

χαχαχα...

"πολύγλωσσο γκομενίδιο" ο ...Μιχαήλ!;

Έλα Χριστέ και μπούκωνε!

(παραλείπω το ΚΑΛΥΤΕΡΟ, σεβόμενος τον διαπρεπή δημοσιογράφο που μας φιλοξενεί...)

*

Το σημερινό ποστ (παρντόν, άρθρο) πολύ καλό!

Αν πάρουμε ως κριτήριο πως κάθε φράση του, σχεδόν, σηκώνει από μόνη της σέντρα για γκόλ ή για διώξιμο της μπάλας!

 
At 9/2/07 3:45 μ.μ., Blogger exiled said...

Ωραίο άρθρο.

 
At 9/2/07 5:50 μ.μ., Blogger Ελένη said...

Αχ κύριε Πάνο μου, εσείς βλέπετε κατακάθαρα μέσα στην αθώα μου ψυχή. Αυτό το "μπούκωνε" πολύ με συνεκίνησε.

Ήμουν βεβαία ότι δεν θα το είχατε φτιάξει ακόμη γιατί είστε όλα σας εντελώς κουτά, άλλο όμως μπήκα για να πω.

Η συνέταιρός μου και καλύτερή μου φίλη, είναι κόρη πασίγνωστου πρώην τερματοφύλακα του Ολυμπιακού και λατρεύουμε και οι δυο μας το ποδόσφαιρο γιατί είναι από τα λίγα πράγματα στη ζωή που έχουν παραμείνει αρσενικά και στρέιτ.

Παρ'όλα αυτά όμως, καταγγέλουμε και οι δυο μας πως παρήλθαν οι εποχές οι δοξασμένες. Καθόμαστε στην επισήμων στο Καραϊσκάκη ( το ξέρω πως είναι όνειδος για μια Παναθηναϊκιά του μεγέθους μου, αλλά σερβίρουν σαμπάνια στων επισήμων και στις κόρες των παραγόντων της μπας-κλας ομάδας και μιαν αδυναμία στη μπουρμπουλήθρα την έχω, το κουτό) και συζητάμε πώς θα θέλαμε να ήμασταν δυο Μάρθες Καραγιάννες, με τις καπελαδούρες μας και τα Jackie-Ο γυαλιά μας ( έτσι κι αλλιώς μασκαρευόμαστε που μασκαρευόμαστε 365 μέρες το χρόνο) και να ενθαρρύνουμε τον γκόμενο ποδοσφαιριστή που θα είχαμε, τον οποίο θα τρέχαμε μετά να τον αγκαλιάσουμε στα αποδυτήρια κι ας ήταν μούσκεμα στον ιδρώτα ( μεταξύ μας, γιαυτό θα πηγαίναμε γιατί άλλο πράγμα το αρσενικό το ιδρωμένο).

Αχ-βαχ... τώρα και οι ποδοσφαιριστές, βάζουν μέικ-απ και κάνουν φωτογραφήσεις.

Αυτή είναι η τοποθέτηση που ήθελα να κάνω περί του θέματος και τώρα πάω να βάψω τα νύχια μου.

Υ.Γ. Θα είχα να πω πολλά για την προσφώνηση "σύντροφος" αλλά δεν θέλω να γίνει πορνό το ζήτημα.

 
At 9/2/07 6:36 μ.μ., Blogger doh said...

"..Στους διανοούμενους στρέφεται, προσπαθώντας να καταλάβει πώς είναι δυνατόν ένας νεαρός να φανατίζεται τόσο πολύ από το ποδόσφαιρο ώστε να φτάνει στο έγκλημα.."

Ε, ναι, όταν "φορτώνεις όλο τον κόσμο σου άτσαλα, πάνω στο κατεστραμμένο κάρο με τα όνειρα τότε κινδυνεύεις"

Μια φίλη τις προάλλες μου διηγήθηκε ένα περιστατικό για κάποιον γνωστό μας που με την πρώτη ματιά δίνει την εικόνα ενός σύγχρονου κ "καθώς πρέπει ανθρώπου".Ωστόσο από την άλλη δυσκολεύεται είναι η αλήθεια να κρύψει τον πραγματικά αυταρχικό χαρακτηρά του.Ο γιος του εν λόγω γύρω στην ύστερη εφηβεία παίζει ποδόσφαιρο σε κάποιο σύλλογο.Μετά από ένα δυσμενές αποτέλεσμα για την ομάδα του κ ευθύς αμέσως με τη λήξη του αγώνα, δέχτηκε τη δίκαιη ή άδικη παρατήρηση ενός συμπαίχτη του με τη γνωστή -αλλά απαράδεκτη για τη περίσταση- ατάκα, "μας κρέμασες".Ο "υιός" ανταπάντησε κάτι στο ίδιο ύφος, κ δεν άργησε ο διαξιφισμός να πάρει διαστάσεις λογομαχίας μεταξύ των δύο φερέλπιδων συμπαιχτών.Τότε ο πατέρας ο οποίος παρακολούθησε τον αγώνα κ φυσικά κ το περιστατικό αυτό, όρμηξε κ χαστούκισε το συμπαίχτη του γιού του...

Φαίνεται λοιπόν δυστυχώς πως ορισμένοι όλα όσα δε γνωρίζουν για την ηθική κ την ευθύνη τα κουβαλάνε μαζί τους.Κ με την πρώτη ευκαιρία τα ξεφορτώνουν για να πλακώσουν "τον άλλον" που κατά τον γνωστό φιλόσοφο κ συνάδελφο του Καμύ "είναι η κόλαση" - Ακόμα κ αν αυτός -όπως στη συγκεκριμένη περίπτωση- είναι, ένας "δικός μας άλλος"..

 
At 9/2/07 9:52 μ.μ., Blogger rockerblogger said...

Από τα ελάχιστα θέματα που διαφωνούσα με την άποψη που εξέφραζε στα άρθρα του ο αείμνηστος Βασίλης Ραφαηλίδης ήταν το ποδόσφαιρο.

Ο Ραφαηλίδης το θεωρούσε άχαρο, αντιαισθητικό, βάρβαρο.

Περίεργο αυτό, αν λάβει κανείς υπόψη του ότι ο Ραφαηλίδης είχε σε μεγάλη εκτίμηση τον Καμύ και έκανε συχνές αναφορές σ'αυτόν. (Στην Αλγερία έζησε κι ο Ραφαηλίδης ένα διάστημα)

Εννοείται ότι υιοθετώ πλήρως την άποψη του Καμύ για το ποδόσφαιρο.
Η ατάκα του που αναφέρεις, Μιχάλη, στην αρχή του άρθρου, συμπυκνώνει πράγματα που μόνο όποιος έχει παίξει ποδόσφαιρο μπορεί να καταλάβει. Και δεν εννοώ όποιον έχει παίξει ποδόσφαιρο γενικά ως μαθητής στις αλάνες και στα σχολεία (γιατί όλα τα αγόρια σχεδόν παίζουν εκεί) αλλά όποιον έχει παίξει σε κανονική ομάδα - όχι απαραίτητα στις μεγάλες επαγγελματικές κατηγορίες.

Δεν θα σας κουράσω με αναλύσεις για το πως το ποδόσφαιρο θέτει την ομοδικότητα - το σύνολο δηλαδή - υπεράνω του ατόμου. θα αναφέρω μόνο μια φάση από κάποιον αγώνα του Ολυμπιακού, πέρυσι αν θυμάμαι καλά.

Ο Ολυμπιακός κερδιζει φάουλ σε καλή θέση για απευθειας κτύπημα. Ο Ριβάλντο ετοιμάζεται να το κτυπήσει. Ξαφνικά ο ταλαντούχος αλλά νέος, άπειρος, κι ατομιστής Καστίγιο παίρνει φόρα χωρίς να τον αντιληφθεί κανείς, σουτάρει και βάζει γκολ!

ΚΑΝΕΙΣ από τους συμπαίκτες του δεν πανηγυρίζει το γκολ. ΚΑΝΕΙΣ.

ΥΓ
Για τη βία στα γήπεδα πιστεύω να μας δώσεις την ευκαιρια Μιχάλη να ξαναμιλήσουμε. Δεν επεκτάθηκα επειδή παρασύρθηκα από την αγάπη μου για το ποδόσφαιρο κι αρκέστηκα σ'αυτό.

 
At 9/2/07 9:55 μ.μ., Blogger gb winzip said...

Eν αρχή ήν τό Κολοσσαίον .... των μαζών,
ακόμη πρωτύτερα το αρχαίο θέατρο των πολιτών.

 
At 9/2/07 10:10 μ.μ., Blogger gb winzip said...

Να μας κουράσεις καλύτερα,

rockerblogger said... "Δεν θα σας κουράσω με αναλύσεις για το πως το ποδόσφαιρο θέτει την ομοδικότητα - το σύνολο δηλαδή - υπεράνω του ατόμου"

Αν εννοείς 22 ομαδικά άτομα υπεράνω 20,000 με μαζική ψυχολογία;
Το ποδόσφαιρο ζεί στις αλάνες που δεν υπάρχουν, δεν ανήκει σε καμμία περίπτωση στους διαδόχους του Κολοσσαίου. Στη Θεσσαλονίκη, το γνωρίζουν καλά αυτό, όπου η ΕΠΣΜ κυριαρχεί και στό πολιτικό παιχνίδι.

 
At 9/2/07 10:27 μ.μ., Blogger rockerblogger said...

@gb winzip, έγραψα ότι δεν επεκτάθηκα στο θέμα της βίας στα γήπεδα.

Η ψυχολογία του όχλου θα ήταν ο κυριος άξονας της άποψης μου, ΑΝ την είχα διατυπώσει.

Και δεν θα ήθελες να σε κουράσω, πίστεψε με:)

 
At 10/2/07 1:52 π.μ., Blogger Μαύρος Γάτος said...

Η Ελένη αναφέρεται σε αυτό το SOS που είχα εγκαίρως εκπέμψει (και που έσωσε αρκετό κόσμο...):

ΠΡΟΣΟΧΗ ΠΡΟΣΟΧΗ: ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗ ΜΕΤΑΚΟΜΙΣΗ ΣΤΟ ΝΕΟ BLOGGER - ΠΟΛΥΤΙΜΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΓΙΑ ΝΑ ΓΛΥΤΩΣΕΤΕ *ΜΕΓΑΛΗ* ΤΑΛΑΙΠΩΡΙΑ


Αλλά τώρα ίσως είναι κάπως αργά. Εκτός αν έχετε κρατήσει κάπου ένα αντίγραφο του template σας. Αν όχι, η μόνη λύση είναι φτου κι από την αρχή.

 

Δημοσίευση σχολίου

<< Home