Τετάρτη, Ιανουαρίου 31, 2007

Η θυσία του μέλλοντος



«Το πιο σημαντικό χαρακτηριστικό του σύγχρονου πολιτισμού είναι η θυσία του μέλλοντος στον βωμό του παρόντος και όλη η δύναμη της επιστήμης χρησιμοποιείται για την επίτευξη αυτού του στόχου».

Αυτά έγραφε πριν από εκατό χρόνια ο φιλόσοφος Ουίλιαμ Τζέημς. Και τα λόγια του είναι σήμερα πιο επίκαιρα από ποτέ. Όχι επειδή η επιστήμη εξακολουθεί να προπαγανδίζει τη θυσία του παρόντος στον βωμό του μέλλοντος. Αλλά επειδή προειδοποιεί ότι το μέλλον τελειώνει και δεν την ακούει κανείς. Επειδή βροντοφωνάζει ότι μένουν λιγότερα από δέκα χρόνια για να σωθεί ο πλανήτης και οι κυβερνήσεις σφυρίζουν αδιάφορα. Επειδή αποδεικνύει ότι για τις δραστικές κλιματικές αλλαγές ευθύνονται σε πολύ μεγάλο βαθμό οι ανθρώπινες δραστηριότητες και οι βιομηχανίες αρνούνται να λάβουν μέτρα.

Ο Καρλ Γούσταβ Γιουνγκ έλεγε ότι οι άνθρωποι «δεν μπορούν να αντέξουν πολλή πραγματικότητα»: προτιμούν να σκεφτούν κάτι άλλο, να κλείσουν τα παράθυρα, να αναβάλουν τη στιγμή που θα κοιτάξουν γύρω τους και θα αποφασίσουν τι να κάνουν. Όμως η πραγματικότητα είναι πια σχεδόν αφόρητη, διαπερνά τοίχους και παράθυρα, τη νιώθουμε στον αέρα που αναπνέουμε. Δεκαπέντε χιλιάδες άνθρωποι πέθαναν το 2003 στη Γαλλία από τη ζέστη, ο τυφώνας Κατρίνα κόντεψε να εξαφανίσει τη Νέα Ορλεάνη, οι πάγοι λειώνουν στον Βόρειο Πόλο, στον Νότιο Πόλο, στη Γροιλανδία, οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι αν λειώσει ο μόνιμος πάγος της Σιβηρίας (το λεγόμενο permafrost), το μεθάνιο που θα εκλυθεί θα επισπεύσει ακόμη περισσότερο την καταστροφή. Έχουμε μπει σε μια περίοδο Μακράς Έκτακτης Ανάγκης, το γράφει ο Τζέημς Κάνστλερ στο ομώνυμο βιβλίο του («The Long Emergency», 2005), το περιέγραψε τον περασμένο Οκτώβριο ο Βρετανός οικονομολόγος Νίκολας Στερν, το απεικονίζει στην ταινία του ο Αλ Γκορ, θα το διακηρύξει μεθαύριο ο ΟΗΕ στην πολυδιαφημισμένη έκθεσή του.

Δεν έχουμε πια την πολυτέλεια να κλείσουμε τα παράθυρα και να σκεφτούμε κάτι άλλο. Δεν έχουμε το δικαίωμα να θυσιάσουμε το μέλλον των παιδιών μας στον βωμό της σημερινής μας απάθειας. Αλλάζει ο πλανήτης, αλλάζει ο τρόπος που ζούμε, πρέπει να αλλάξει και η πολιτική. Είναι μύθος - γράφει η Μπάρμπαρα Σπινέλλι στη Στάμπα - ότι μπορούμε με ατομικές πρωτοβουλίες να σώσουμε τον πλανήτη. Είναι μύθος ότι οι μεγάλες αλλαγές γίνονται μόνο με συναινετικό τρόπο και ύστερα από ατελείωτες συζητήσεις. Οι θαρραλέοι πολιτικοί ξέρουν να επιβάλλουν τις αποφάσεις τους στις βιομηχανίες και στους καταναλωτές, αλλά δυστυχώς τέτοιοι πολιτικοί σήμερα λείπουν, και την Αμερική, τον μεγαλύτερο ρυπαντή του πλανήτη, την κυβερνά ένας ανεύθυνος τυχοδιώκτης. Πάνω απ' όλα χρειάζεται να ξαναρχίσουμε να σκεφτόμαστε σε βάθος χρόνου και όχι με ορίζοντα μερικές εβδομάδες ή μερικούς μήνες: αυτή είναι η μεγαλύτερη πρόκληση σήμερα για τους πολιτικούς, για τους δημοσιογράφους, για όλους τους πολίτες.

6 Comments:

At 31/1/07 8:48 μ.μ., Blogger Πάνος said...

Να πάρει η ευχή - σ' αυτούς τους δύσκολους καιρούς, η ανθρωπότης δεν έχει πλέον στη διάθεσή της το Σημίτη! Γκαντεμιά...

 
At 31/1/07 10:13 μ.μ., Blogger Elias said...

Το ποιο ισχυρό οικονομικό μοντέλο στην ιστορία της ανθρωπότητας είναι το δυτικό καπιταλιστικό στο πυρήνα του οποίου βρίσκεται η πρωτοφανής δραστηριοποίηση του κάθε πολίτη με αντάλλαγμα ένα υψηλό επίπεδο κατανάλωσης. Αυτή είναι η καρδιά του προβλήματος, η ταύτιση της υψηλής κατανάλωσης με την οικονομική ανάπτυξη και πρόοδο του κάθε κράτους, καθώς και με την προσωπική ευδαιμονία του κάθε πολίτη. Το κράτος επιθυμεί την κατανάλωση για την πρόοδο, ο πολίτης θέλει την κατανάλωση γιατί έτσι γίνεται ποιο ευτυχισμένος αλλά η κατανάλωση αναλώνει τους φυσικούς πόρους του πλανήτη. Όλοι εύκολα κατηγορούμε τους κακούς βιομηχάνους, τους κακούς Αμερικάνους κλπ. αλλά δεν στρεφόμαστε στην καρδιά του προβλήματος που είναι η υψηλή προσωπική μας κατανάλωση. Το γεγονός ότι έχουμε ταυτίσει την επιτυχία με την αύξηση της κατανάλωσης, ακολουθώντας πιστά το αμερικάνικο όνειρο, είναι ο βασικός λόγος της καταστροφής του περιβάλλοντος.

 
At 1/2/07 12:24 π.μ., Blogger CAESAR said...

Xωρίς ατομικές πρωτοβουλίες και συναίσθηση της προσωπικής μας ευθύνης, πώς θα καλιεργηθεί και "η δυνατότητα" των πολιτικών να επιβάλουν τις αποφάσεις τους στις βιομηχανίες και στους καταναλωτές;

@ Πάνο:
ας προσέχαμε ;))

 
At 1/2/07 1:43 π.μ., Blogger stratos said...

εξασφαλίστε το μέλλον σας, βγείτε στην ανεργία

 
At 1/2/07 3:29 π.μ., Blogger Dimitris Stefosis said...

Αγαπητέ Μιχάλη,
κάθε φορά που οι "Διαστάσεις" (τις οποίες ούτως ή άλλως διαβάζω καθημερινά) αναφέρονται σε θέματα περιβάλλοντος, δεν μπορώ παρά να χαίρομαι...
Ασχολούμενος για αρκετά χρόνια με τις κοινωνικές διαστάσεις της οικολογικής κρίσης, όταν βρίσκομαι σε απαισιόδοξη διάθεση, σκέφτομαι ότι ο William James είχε δίκιο... Ότι, δηλαδή, η (αυτο)καταστροφή του ανθρωπίνου γένους και της ζωής στον πλανήτη είναι "ανθρωπολογική σταθερά". Γρήγορα, όμως, συνέρχομαι και επιστρέφω στην κοινωνιολογική οπτική μου, διαπιστώνοντας ότι η αλλαγή του κλίματος οφείλεται σε συγκεκριμένες κοινωνικές-οικονομικές-πολιτικές δομές και άρα υπάρχει ακόμη ελπίδα... Η οποία βρίσκεται στην τελευταία λέξη του σημερινού κειμένου σου...

 
At 1/2/07 9:24 π.μ., Blogger CAESAR said...

Ας θυμηθούμε σήμερα στις 20:55' - 21:00' να σβήσουμε κι εμείς τα φώτα !

 

Δημοσίευση σχολίου

<< Home