Σάββατο, Σεπτεμβρίου 16, 2006

Σαν άγιος και σαν κλέφτης



Πριν από δύο χρόνια πέθανε η Σούζαν Σόνταγκ. Ανάμεσα στα πολλά που άφησε η Αμερικανίδα συγγραφέας ως κληρονομιά, περιλαμβάνονται ανέκδοτες μέχρι τώρα προσωπικές της σημειώσεις που ξεκινούν από τα χρόνια της στο Παρίσι, στα τέλη της δεκαετίας του '50. Τα αποκαλυπτικά για την προσωπικότητά της αποσπάσματα που ακολουθούν δημοσιεύτηκαν αυτή την εβδομάδα στην Γκάρντιαν.

Παρίσι, 30 Δεκεμβρίου 1958. Η σχέση μου με τη [συγγραφέα] Χάριετ [Σόμερς] με προβληματίζει. Θέλω να είναι αυθόρμητη, απρομελέτητη, αλλά οι προσδοκίες της από αυτό που θεωρεί "σχέση" κλονίζουν την αυτοκυριαρχία μου, με κάνουν να ψάχνομαι. Εκείνη με τις ρομαντικές της απογοητεύσεις, εγώ με τις ρομαντικές μου ανάγκες και επιθυμίες... Ένα απροσδόκητο δώρο: είναι όμορφη. Τη θυμόμουν παχιά και άσχημη. Δεν είναι τίποτα τέτοιο. Και η σωματική ομορφιά έχει τεράστια, σχεδόν παθολογική σημασία για μένα.

Νέα Υόρκη, αρχές 1959. Η ασχήμια της Νέας Υόρκης. Αλλά μ' αρέσει εδώ. Στη Νέα Υόρκη, ο αισθησιασμός μετατρέπεται πλήρως σε σεξουαλικότητα - δεν υπάρχουν αντικείμενα στα οποία να ανταποκριθούν οι αισθήσεις σου, δεν υπάρχουν όμορφα ποτάμια, σπίτια, άνθρωποι. Δυσωδία και βρωμιά στους δρόμους. Το μόνο που μένει είναι το φαΐ και η τρέλα του κρεβατιού.

19 Νοεμβρίου. Η γνωριμία με τον οργασμό άλλαξε τη ζωή μου. Είμαι απελευθερωμένη, αλλά δεν είναι αυτός ο τρόπος να το πω. Ακόμη πιο σημαντικό: με έχει περιορίσει, έχει αποκλείσει άλλες πιθανότητες, έχει κάνει τις εναλλακτικές λύσεις φτηνές και πικρές. Δεν είμαι πια ένας άνθρωπος χωρίς όρια. Πριν, η σεξουαλικότητά μου ήταν οριζόντια, μια άπειρη γραμμή που μπορούσε απείρως να υποδιαιρείται. Τώρα είναι κάθετη: πάνω και τέλος, ή τίποτα.

24 Δεκεμβρίου. Η επιθυμία μου να γράφω είναι συνδεδεμένη με την ομοφυλοφιλία μου. Χρειάζομαι την ταυτότητα ως όπλο, για να αντιτάξω στο όπλο που έχει η κοινωνία εναντίον μου. Αρχίζω να καταλαβαίνω πόσο ένοχη αισθάνομαι επειδή είμαι λεσβία. Το να είμαι λεσβία με κάνει πιο ευάλωτη.

8 Μαρτίου 1960. Στασιμότητα δεν υπάρχει. Το να κάθεσαι ακίνητος σε απομακρύνει από την αλήθεια.

9 Δεκεμβρίου 1961. Ο φόβος των γηρατειών γεννιέται από τη συνειδητοποίηση ότι δεν ζεις σήμερα τη ζωή που θα ήθελες. Είναι ισοδύναμος με την αίσθηση ότι καταχράσαι το παρόν.

16 Οκτωβρίου 1962. Τα λάθη μου. α) Να κατηγορώ τους άλλους για τις δικές μου διαστροφές. β) Να μετατρέπω τις φιλίες μου σε ερωτικούς δεσμούς. γ) Να ζητώ ο έρωτας να περιλαμβάνει (και να αφήνει έξω) τα πάντα.

6 Απριλίου 1967. Η ιδανική ζωή: να κάνεις μόνο πράγματα που είναι απαραίτητα. Δύο τρόποι να υπάρχεις - σαν άγιος και σαν κλέφτης.

11 Comments:

At 16/9/06 7:49 μ.μ., Blogger CAESAR said...

...Η ιδανική ζωή: να κάνεις μόνο πράγματα που είναι απαραίτητα...
-Αλήθεια, πόσα πράγματα στη ζωή μας κυνηγάμε μανιωδώς, που αποδεικνύονται στη συνέχεια ότι δεν ήταν απαραίτητα ; Και ποιά όμως είναι για τον καθένα μας απαραίτητα;
[non fui, fui, non sum, non curo] έλεγαν οι οπαδοί του Επίκουρου, ο οποίος είναι ένας καλός οδηγός για το τί είναι απαραίτητο στη ζωή.
"Η ύπαρξή μας είναι καλοσώρισες & αντίο σ' ένα & μόνο βλέμμα / Όλα είναι δικά μου, τίποτε δεν μου ανήκει". [Βισλάβα Σιμπόρσκα]
...Δύο τρόποι να υπάρχεις - σαν άγιος και σαν κλέφτης...
-Εδώ, άραγε χωράει "Ο άγιος της μοναξιάς" ; και ή "Υπόθεση Τόμας Κράουν" ;-)

Αντίο και στην Οριάνα Φαλάτσι...

 
At 16/9/06 8:48 μ.μ., Blogger μικρό λυκάκι said...

Πάντοτε προσέβλεπα σε μιά φόρμα πιό ανοικτή
ελεύθερη από τα δεσμά τής ποίησης ή τής πεζογραφίας
πού θα μάς άφηνε να κατανοούμε ο ένας τόν άλλον
χωρίς να εκθέτει τόν συγγραφέα ή τόν αναγνώστη σε υπέρτατες αγωνίες.

Στήν ίδια τήν ουσία τής ποίησης υπάρχει κάτι το απρεπές:
φανερώνονται πράγματα πού δέν ξέραμε ότι κρύβαμε μέσα μας,
γι αυτό ανοιγοκλείνουν τα βλέφαρα,σάν να είχε ξεπηδήξει ένας τίγρης καί στεκόταν μπροστά μας στό φώς,τινάζοντας τήν ουρά του.

Σωστά λένε λοιπόν πώς η ποίηση υπαγορεύεται από ένα δαιμόνιο,
αν καί θα'ταν υπερβολή να το χαρακτηρίσει κανείς αγγελικό.
Είναι δύσκολο να μαντέψεις πού οφείλεται η υπεροψία τών ποιητών,
όταν τόσο συχνά ντροπιάζονται με τήν αποκάλυψη τής αδυναμίας τους.

Ποιός άνθρωπος λογικός θα ήθελε να είναι ένας τόπος δαιμόνων,πού ζούνε εντός του ανέμελα,μιλούνε διάφορες γλώσσες,
τού κλέβουν τα χείλια ή το χέρι καί δέν χορταίνουν
αλλά ζητούν καί τη μοίρα του να αλλάξουνε γιά το δικό τους κέφι;
Είναι αλήθεια πώς ότι το νοσηρό περνιέται τώρα γιά σπουδαίο,
κι ίσως νομίζετε πώς εγώ αστειεύομαι ή πώς επινόησα ένα ακόμα τρόπο γιά να εξυμνήσω τήν Τέχνη με τη συνδρομή τής ειρωνείας.

Υπήρχε κάποτε εποχή πού μόνο τα σοφά διαβάζονταν βιβλία,
βοηθώντας μας να αντέξουμε τόν πόνο καί τήν δυστυχία.
Ομως αυτό δέν είναι,φυσικά,το ίδιο με το ξεφύλλισμα χιλιάδων έργων πού μόλις βγήκαν από τα ψυχιατρεία.

Κι όμως ο κόσμος δέν είναι έτσι όπως φαίνεται
κι εμείς δέν είμαστε όπως νομίζουμε στό παραλήρημά μας.
Οι άνθρωποι κρατούν σιωπηλά τήν ακεραιότητά τους
έτσι κερδίζοντας το σεβασμό τών συγγενών καί τών γειτόνων.

Ο σκοπός τής ποίησης είναι να μάς θυμίζει
πόσο δύσκολο είναι να παραμείνει κανείς ο εαυτός του,
γιατί το σπίτι μας είναι ανοιχτό,
δέν υπάρχουν κλειδιά στίς πόρτες,
καί επισκέπτες αόρατοι μπαίνουν καί βγαίνουν ελεύθερα.

Αυτά πού λέω εδώ δέν είναι ποίηση,συμφωνώ,
γιατί τα ποιήματα πρέπει να γράφονται σπάνια καί δίχως ευκολία,
κάτω από αφόρητη πίεση καί μόνο με τήν ελπίδα
ότι πνεύματα αγαθά,όχι κακά,
μάς διάλεξαν γιά όργανό τους.

Τσέσλαφ Μίλος
ARS POETICA

 
At 16/9/06 11:28 μ.μ., Blogger nik-athenian said...

Και τι μας ενδιαφέρει εμάς κι εσένα βρε Μιχάλη, αν η σεξουαλικότητα της κυρίας ήταν οριζόντια ή κατακόρυφη όπως λέει;
ή αν έκανε μόνο πράγματα που ήταν απαραίτητα;

 
At 17/9/06 1:10 π.μ., Blogger Μαύρο πρόβατο said...

Αυτό το σχόλιο αφαιρέθηκε από έναν διαχειριστή ιστολογίου.

 
At 17/9/06 1:12 π.μ., Blogger Μαύρο πρόβατο said...

Καλημέρα σε όλους,

Χωρίς καμμία αγιογραφική διάθεση, η Σόνταγκ ήταν ένας θαρραλέος άνθρωπος με καθαρό μυαλό. Μικρό μέρος της προσωπικότητάς της αναδεικνύει το κομμάτι της Γκάρντιαν που μεταφέρει/επικαλείται ο Μιχάλης.

Δεν υπήρξε ούτε δογματικά ακίνητη στον τρόπο που έβλεπε τον κόσμο, ούτε αυτοχρίσθηκε θεματοφύλακας κάποιων υψηλών αξιών.

Αυτός ήταν κι ο τρόπος που
με τα στερνά της, τίμησε τα πρώτα της.

Η σύμπτωση μ'έκανε να διαβάσω το σημερινό κείμενο και ως ένα πικρό αποχαιρετισμό στην Οριάνα Φαλάτσι. Συνειρμός ενισχυμένος από το τυχαίο; Αυθαίρετη ερμηνεία; Ή υπαρκτός υπαινιγμός, φίλτατε Μιχάλη;

 
At 17/9/06 2:32 π.μ., Blogger Πάνος said...

μαύρο πρόβατο,

καλώς όρισες και πάλι στα ιστολόγια!

Εγώ μπήκα στις ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ για να αφήσω το εξής μήνυμα στο Μ.Μ:

"Μόλις τελείωσε η ταινία Κινγκ Κόνγκ, που παίνευες όταν προβλήθηκε. Την είδα στο DVD - ΜΕΓΑΛΗ ΦΟΛΑ ΑΔΕΡΦΕ! Πολύ κακός κινηματογράφος! Απορώ πως σου είχε αρέσει..."

Θενξ.

 
At 17/9/06 8:34 π.μ., Blogger Μιχάλης Μητσός said...

Γεια και χαρά σου, Μαύρο Πρόβατο. Μας έλειψες. Κι επειδή μόνο με κακία μπορώ να σε χαιρετήσω, αυτή η Σόνταγκ δεν ήταν που μας έπρηζε τότε με τη (δήθεν) πολιορκία του Σαράγεβο από τους (δήθεν) Σέρβους;
Τη σχέση με τη Φαλάτσι δεν την κατάλαβα.
Nik-Athenian, μη μου χαλάς την καλύτερη ατάκα του κειμένου. Την ταινία με τον Κοέν την είδες;
Πάνο, την ταινία με τον Κινγκ Κονγκ την είδα με τον γιο μου και χιλιάδες άλλα παιδάκια, τρώγοντας τσιπς και ποπ-κορν, και την καταχάρηκα. Μήπως εσύ την είδες με τη γυναίκα σου υπό το φως των κεριών, και γι'αυτό δεν σου κάθισε καλά;
Μικρό Λυκάκι, μήπως πρέπει να διευρύνεις λίγο τις ποιητικές σου αναφορές;
Καλημέρα παιδιά, σήμερα ξύπνησα πολύ νωρίς, αλλά μάλλον όλοι κοιμάστε.

 
At 17/9/06 11:35 π.μ., Blogger CAESAR said...

Μαύρο Πρόβατο, πολύ ωραία η προσέγγισή σου στη Σόνταγκ.
Πάνο, κι εγώ βλέπω όπως και ο Μιχάλης αυτού του είδους τα φίλμς με την ίδια καλοπροαίρετη διάθεση. Άλλωστε ο κινηματογράφος έχει και τη δυνατότητα, εκτός των άλλων να προσφέρει και τη φαντασία, το παραμύθι με τον μοναδικό του τρόπο. Όλα έχουν κάτι να δώσουν:)
by the way, ενδιαφέρουσα η σειρά των DVD "Cosmos" με τον Carl Sagan που προσφέρει από σήμερα το Βήμα.

 
At 17/9/06 12:21 μ.μ., Blogger Πάνος said...

Μιχάλη και Καίσαρα, την ταινία την είδα μαζί με το γυιό μου. Μου αρέσουν υπερβολικά οι καλογυρισμένες ταινίες φαντασίας / παραμύθια. Οι καλογυρισμένες, όμως, όχι οι φόλες... Η εν λόγω συμπύκνωνε όλη την παρακμή του σινεμά. Και, last but not least, ήταν απολύτως ακατάληλη για παιδικά μάτια: οι σκηνές πχ όπου τα τέρατα στο βάλτο τρώνε ζωντανό το μονόφθαλμο μάγειρα ήταν κάτι παραπάνω από απαράδεχτες για παιδιά.

Αλλά, αυτό δεν πειράζει τα αμερικανάκια, αυτούς δηλαδή που κρίνουν την ταινία κατάληλη ή όχι για παιδιά. Τους ενοχλεί μη τυχόν και φανεί στην οθόνη λίγο βυζί...

(καλά, εκείνη η έρμη η πως-τη-λένε δεν είχε κιόλας...)

Άσε που ο Κόνγκ θύμιζε το Φούντα: με τσεκούρι τον βαράγανε, αυτός στην επόμενη σκηνή φρέσκος φρέσκος. Εξ' ου και το "κωλώνει ο Φούντας;"

Κρίμα για το Ρεφ Φάινς, που είναι πολύ καλός ηθοποιός. Όλη η παραγωγή ήταν κυριολεκτικά για τα σκουπίδια...

Αμ δε φτάνουν τα άφθονα δολάρια για να γίνει μια καλή ταινία - χρειάζονται πολύ πιο δυσεύρετα πράγματα!

(Ο Κόνγκ Ι ήταν - για την εποχή του - αριστούργημα. Και ο Κόνγκ ΙΙ, μια ευπρεπής προσπάθεια. Τον ΙΙΙ, χέστονε!)

 
At 17/9/06 2:58 μ.μ., Blogger ιχνηλάτης said...

Μαύρο Πρόβατοοοο ! Χαίρε σύντροφε !

caesar, της Σιμπόρσκα το είπε καλύτερα στα ελληνικά η αθάνατη γριά του ελληνικού τραγουδιού, η Ευτυχία Παπαγιαννοπούλου : Δυο πόρτες έχει η ζωή..

Μικρό Λυκάκι, ήθελα να στο πω κι εγώ από καιρό..

nik-athenian, χάλασες όντως την καλύτερη ατάκα του άρθρου :(

Πάνο, ισοπεδωτικός σαν Κινγκ Κόνγκ :)


Μιχάλη, τον κόβεις για τόσο ρομαντικό τον Πάνο ;)))

 
At 17/9/06 4:42 μ.μ., Blogger CAESAR said...

Παραθέτω μια μικρή ψηφίδα εδώ.για την Σούζαν Σόνταγκ

 

Δημοσίευση σχολίου

<< Home