Πέμπτη, Σεπτεμβρίου 14, 2006

Οι Φεστ δεν ήταν απλοί άνθρωποι



Ένα πολύ σημαντικό βιβλίο θα κυκλοφορήσει την ερχόμενη εβδομάδα στη Γερμανία. Πρόκειται για μια βιογραφία με τίτλο «Όχι Εγώ», που δεν έχει συζητηθεί όσο εκείνη του Γκύντερ Γκρας. Ίσως επειδή ο συγγραφέας της δεν ήταν ένας κοσμογυρισμένος αριστερός, αλλά ένας μοναχικός συντηρητικός.

Πριν από εβδομήντα χρόνια, όταν ο Γιόακιμ Φεστ ήταν μικρός, ο πατέρας του γύριζε συχνά τα βράδια στο σπίτι με ματωμένους επιδέσμους στο κεφάλι. Τσακωνόταν στον δρόμο με τους ναζί και τον πλάκωναν στο ξύλο. Ένα βράδυ, ο Γιόακιμ και τα αδέλφια του άκουσαν τους γονείς τους να τσακώνονται. Η μητέρα τους παρακαλούσε τον πατέρα τους να δεχθεί επιτέλους να γραφτεί στο Εθνικοσοσιαλιστικό Κόμμα, ώστε να τον αφήσουν να επιστρέψει στο σχολείο απ'όπου είχε απολυθεί το 1933 επειδή είχε επικρίνει το ναζιστικό καθεστώς. Τα ψέματα ­ αναρωτήθηκε η μητέρα τους ­ δεν αποτελούν το μόνο όπλο που έχουν οι απλοί άνθρωποι όταν πρέπει να πολεμήσουν τους ισχυρούς; «Σε αυτά τα ζητήματα», απάντησε εκείνος, «εμείς δεν είμαστε απλοί άνθρωποι».

Αυτό θυμόταν ο Γιόακιμ Φεστ από την παιδική του ηλικία: τον πατέρα του να εμποδίζει τον ίδιο και τα αδέλφια του να γίνουν ναζί. Αν ο Γκύντερ Γκρας εντάχθηκε στα SS για να φύγει από τους γονείς του, ο Φεστ αντιστάθηκε στα SS για τον ακριβώς αντίθετο λόγο. Κι αν ο πρώτος σώπασε για τόσες δεκαετίες από ντροπή, ο δεύτερος σώπασε από σεβασμό. Αντίθετα με τον λογοτέχνη, που ηδονιζόταν να κάνει κηρύγματα ενώπιον ακροατηρίου, ο ιστορικός ήταν ένας μοναχικός άνθρωπος. Τη δεκαετία του '60 διηύθυνε τον ραδιοφωνικό σταθμό NDR. Τα επόμενα είκοσι χρόνια εξέδιδε την εφημερίδα Φρανκφούρτερ Αλγκεμάινε Τσάιτουνγκ. Ήλθε επανειλημμένα σε αντιπαράθεση με την Ούλρικε Μάινχοφ, τη δημοσιογράφο που στράφηκε αργότερα στο αντάρτικο πόλεων. Παρακολούθησε την πορεία της Χάνα Άρεντ, του Σεμπάστιαν Χάφνερ και άλλων Γερμανών συγγραφέων, περιγράφοντας τη σχέση του μαζί τους στο βιβλίο του «Συναντήσεις». Συνεργάστηκε με τον ναζί αρχιτέκτονα Άλμπερτ Σπέερ, πιστεύοντας (εσφαλμένα) ότι ήταν λιγότερο ένοχος απ' όσο έλεγαν. Έγινε διάσημος με τη βιογραφία του Χίτλερ, που εκδόθηκε το 1973. Αλλά το βιβλίο που ήθελε πάντα να γράψει ήταν η αυτοβιογραφία του ­ που αποδείχθηκε πως ήταν και η διαθήκη του. Ο Φεστ πέθανε προχθές το βράδυ στο σπίτι του στο Κρόνμπεργκ, έξω από τη Φρανκφούρτη. Ήταν 79 ετών.

Μια από τις θύελλες που προκάλεσε στη ζωή του ήταν το 1986, όταν δημοσίευσε στην εφημερίδα του άρθρο του αναθεωρητή ιστορικού Ερνστ Νόλτε, που προκάλεσε την περίφημη «διαμάχη των ιστορικών» για τον ναζισμό. Διαφωνούσε πλήρως με το περιεχόμενό του. Όπως είχε δηλώσει όμως τότε, «σε μια χώρα που θέλει να είναι ή να γίνει μια ομαλή φιλελεύθερη κοινωνία, οι απόψεις των μελετητών δεν λογοκρίνονται». Γιατί άραγε το αυτονόητο να πρέπει να το πει ένας συντηρητικός;

4 Comments:

At 14/9/06 2:54 μ.μ., Blogger μικρό λυκάκι said...

Διάβαζα τήν Guardian χθές βράδυ καί εκεί διάβασα τήν είδηση τού θανάτου.
Γιατί άραγε νόμισα ,πρός στιγμήν,ότι στίς ελληνικές εφημερίδες δέν πρόκειται να διαβάσω τίποτα γιά τόν Γιόακιμ Φέστ;Η Πτώση είναι ένα εξαιρετικό βιβλίο καί κυκλοφορεί σε ελληνική μετάφραση (εκδ.Ποταμός)



Η γνώση τού καλού καί τού κακού είναι δοσμένη στή ροή τού αίματος.
Στό παιδί πού φωλιάζει στή μάνα του,εκείνη είναι ασφάλεια καί ζεστασιά,
Στούς φόβους τής νύχτας όταν ήμασταν μικροί,στήν ταραχή μπρός στού θηρίου τα δόντια καί στόν τρόμο τών άδειων δωματίων,
Στίς τρέλες τίς νεανικές πού η παιδική χαρά εκπληρώνεται.

Θα πρέπει να απορίψουμε τήν ιδέα γιά τήν ταπεινή του προέλευση;
Η να πούμε απλά πώς το καλό είναι με τήν μεριά τών ζώντων
Καί το κακό με το θάνατο πού παραμονεύει να μάς καταβροχθίσει;
Ναί,το καλό είναι σύμμαχος τής ζωής
καί τού κακού ο καθρέφτης είναι το τίποτα,
Τό καλό είναι φώς,το κακό σκοτάδι,
το καλό είναι ψηλά,το κακό χαμηλά,
Σύμφωνα με τή φύση τού σώματος καί τής γλώσσας μας.

Τό ίδιο καί γιά τήν ομορφιά.Δέν θα έπρεπε να υπάρχει.
Οχι μόνο δέν υπάρχει λόγος να υπάρχει,αλλά αντίθετα γιά να μήν υπάρχει.
Ομως δίχως αμφιβολία υπάρχει,καί διαφέρει από τήν ασχήμια.
Οι φωνές τών πουλιών έξω από το παράθυρο όταν χαιρετούν το πρωινό
Καί οι ιριδισμοί τού φωτός πού λάμπουν στό πάτωμα,
Η τού ορίζοντα η κυμματιστή γραμμή εκεί πού ο ρόδινος ουρανός καί τα σκούρα μπλε βουνά συναντώνται
Η η αρχιτεκτονική ενός δέντρου,η λεπτότητα μιάς κολόνας στεφανωμένης με πράσινο.

Ολα αυτά δέν θεωρούνταν γιά αιώνες
Σάν ένα μυστήριο πού σε μιά στιγμή ξαφνικά θα αποκαλυφθεί;
Κι ο παλιός καλλιτέχνης νόμιζε πώς όλη του τη ζωή απλά καί μόνο εξασκούσε το χέρι του.
Ακόμα μιά μέρα καί θα βυθιστεί στόν πυρήνα όπως εισδύει κανείς σ΄ένα άνθος.

Κι αν το καλό είναι ανίσχυρο ,η ομορφιά είναι πολύ δυνατή.
Η ανυπαρξία ξαπλώνεται ,παντού μετατρέπει σε στάχτη ολόκληρες εκτάσεις τής ύπαρξης,
Μεταμφιέζεται σε σχήματα καί χρώματα πού μιμούνται τήν ύπαρξη
Και κανείς δέν θα το καταλάβαινε,αν δέν ήξεραν πώς είναι άσχημη.

Κι όταν οι άνθρωποι πάψουν να πιστεύουν πώς υπάρχει καλό καί κακό
Μόνο η ομορφιά θα τούς καλεί καί θα τούς σώζει
Ωστε ακόμα καί τότε να μπορούν να λένε:
τούτο είναι αληθινό κι εκείνο είναι ψεύτικο.

Τσέσλαφ Μίλος
Ακόμα μιά μέρα.

 
At 14/9/06 6:53 μ.μ., Anonymous Ντροπαλός said...

Και γιατί άραγε εμείς να φοράμε παρωπίδες και ανάλογα με τον προσανατολισμό μας να εκπλησσόμαστε, όταν κάτι το λέει όχι κάποιος από εμάς, αλλά ένας συντηρητικός, ένας σοσιαλιστής, ένας φιλελεύθερος, γενικά όποιος θεωρούμε "αντίπαλό" μας;

 
At 14/9/06 7:05 μ.μ., Anonymous scalidi said...

Εξαιρετικά δοσμένο το κείμενο και χρήσιμη η οπτική για να την συνεκτιμήσουμε στο θέμα με τον Γκρας.

 
At 14/9/06 10:17 μ.μ., Blogger ιχνηλάτης said...

Μέχρι τη μέση του άρθρου δεν είχα καταλάβει για ποιον επρόκειτο, αφού δεν γνώριζα το όνομα Γιόακιμ Φεστ.

Η εξαιρετική αφήγηση είχε ήδη κορυφώσει την περιέργεια μου.

Τελειώνοντας το άρθρο ο Φεστ είχε ήδη κερδίσει το σεβασμό μου.

Όντως, δεν ήταν ένας απλός άνθρωπος. Ηταν ένας θαρραλέος γιος ενός πολύ θαρραλέου πατέρα.

 

Δημοσίευση σχολίου

<< Home