Τετάρτη, Φεβρουαρίου 22, 2006

H αστυνομία της σκέψης



Από τους Δανούς ιμάμηδες μέχρι τους Αυστριακούς δικαστές, κι από τον Ιταλό επίτροπο Δικαιοσύνης μέχρι το ίδιο το Ευρωκοινοβούλιο, όλοι βρίσκουν αυτές τις μέρες κάτι τρωτό στην ελευθερία της έκφρασης. Θα διαδηλώσουμε άραγε αύριο για το αυτονόητο;

«H υποστήριξη και η διάδοση θέσεων που αρνούνται το Ολοκαύτωμα ενέχει τον κίνδυνο ενίσχυσης της εθνικοσοσιαλιστικής προπαγάνδας»: αυτό αναφέρει, μεταξύ άλλων, ο αυστριακός νόμος με βάση τον οποίο καταδικάστηκε προχθές ο Βρετανός ιστορικός Ντέηβιντ Ίρβινγκ σε τριετή φυλάκιση. Ο κίνδυνος αυτός είναι πράγματι υπαρκτός. Στη Γερμανία έχουν αυξηθεί τελευταία οι ναζιστικές επιθέσεις εναντίον μεταναστών, ενώ ανησυχία προκαλεί η αυξανόμενη δημοτικότητα συγκροτημάτων της «ναζιρόκ», που υποστηρίζονται από την ακροδεξιά. Και στην Αυστρία δεν πάνε πολλά χρόνια από τότε που οι λαϊκιστές του Χάιντερ - επίσης αρνητές των ναζιστικών εγκλημάτων - μπήκαν στην κυβέρνηση. Θα ήταν όμως τουλάχιστον υποκριτικό να επιχειρηθεί η αντιμετώπιση αυτών των φαινομένων με τη φίμωση του Ίρβινγκ και των άλλων νυν ή πρώην αρνητών του Ολοκαυτώματος. H απάντηση στην ακροδεξιά είναι περισσότερη, όχι λιγότερη δημοκρατία.

Τα παραληρήματα των αντισημιτών δεν αντιμετωπίζονται με προσφυγές στα δικαστήρια, αλλά με την ενημέρωση και την εκπαίδευση, λέει στη Ρεπούμπλικα ο ιστορικός Μαρτσέλο Φλόρες, που έχει μελετήσει τις γενοκτονίες του 20ού αιώνα. Σε αντίθετη περίπτωση θα πρέπει να εκδοθεί αμέσως διεθνές ένταλμα σύλληψης εναντίον του Ιρανού προέδρου Αχμαντινεζάντ, της ηγεσίας της Χαμάς και πολλών ακόμη ισλαμιστών που αρνούνται την ύπαρξη του Ισραήλ και ζητούν την απάλειψή του από τον χάρτη. Όπως, βέβαια, θα πρέπει να συλληφθούν, να δικαστούν και να τιμωρηθούν παραδειγματικά οι «αντιισλαμιστές» σκιτσογράφοι της Δανίας που απεικόνισαν με προσβλητικό τρόπο τον Μωάμεθ...

H αυτολογοκρισία είναι μια πραγματικότητα και ο σεβασμός της ιστορικής πραγματικότητας ή των θρησκευτικών ευαισθησιών αποτελεί αρετή. Αυτό δεν σημαίνει όμως ότι οι αιρετικοί, οι ασεβείς ή απλώς οι ανόητοι αντιμετωπίζονται με δικαστικά μέτρα. Το Ευρωκοινοβούλιο ανοίγει επικίνδυνους δρόμους με το ψήφισμα που υιοθέτησε την περασμένη εβδομάδα, όπου αναφέρεται ότι «η ελευθερία της έκφρασης πρέπει να συνυπάρχει με την ατομική ευθύνη και να βασίζεται στον σεβασμό των δικαιωμάτων και των ευαισθησιών των άλλων». Ποιος ορίζει άραγε αυτές τις ευαισθησίες; Οδεύουμε άραγε προς τη συγκρότηση μιας αστυνομίας της σκέψης;

Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε τις τελευταίες ημέρες και η συζήτηση στις Βρυξέλλες για την υιοθέτηση ενιαίων κανονισμών για τη δυσφήμηση από τα μέσα ενημέρωσης. Με βάση αυτούς τους κανονισμούς, που πρότεινε ο επίτροπος Φρατίνι, ένας πολίτης θα μπορεί να κάνει αγωγή εναντίον κάποιου μέσου ενημέρωσης από οποιαδήποτε χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης για συκοφαντία ή δυσφήμηση. Ύστερα από αντιδράσεις πολλών χωρών, η προσπάθεια εγκαταλείφθηκε. H αλήθεια είναι πολύτιμο αγαθό. Ακόμη πιο πολύτιμη όμως είναι η ατομική ελευθερία - στον βαθμό βέβαια που δεν προσκρούει στην ελευθερία των υπολοίπων.

7 Comments:

At 22/2/06 2:51 μ.μ., Blogger Ημίαιμος-Imiaimos said...

Με την τελευταία φράση αναιρούνται αρκετά από τα προηγούμενα σχόλια.
Διαίσθησή μου είναι ότι ο προβληματισμός/κινδυνολογία έχει διογκωθεί πολύ από το συνάφι των δημοσιογράφων που βλέπουν την πολιτική να αντιδρά στην ασυδοσία τους (με προφανή σκοπιμότητα να κατοχυρώσουν τη δική τους).

 
At 22/2/06 5:31 μ.μ., Blogger Μιχάλης Μητσός said...

Οχι ημίαιμε, δεν είναι έτσι. Με τη βιομηχανία των αγωγών, που βασίστηκε στον τυποκτόνο νόμο που δεν τόλμησε δυστυχώς να καταργήσει ο Σημίτης, έχουμε ήδη ταλαιπωρηθεί αρκετά. Ο συνάδελφος Μανώλης Βασιλάκης κόντεψε να χάσει το σπίτι του επειδή έγραψε πριν από πολλά χρόνια στην Πρώτη για το Δίκτυο 21. Του έκαναν μήνυση όλοι οι κατανομαζόμενοι, και η κάθε μήνυση εξετάστηκε χωριστά!
Φαντάσου η βιομηχανία αυτή να αποκτήσει πανευρωπαϊκές ή και παγκόσμιες διαστάσεις. Φαντάσου να μην μπορούμε να γράψουμε στα ΝΕΑ κάτι επικριτικό για τον Μπερλουσκόνι επειδή θα κινδυνεύουμε να μας σύρει στα δικαστήρια με βάση κάποιο νόμο που ισχύει στην Ιταλία... Φαντάσου ακόμα τι θα μπορούσε να κάνει κάθε θιγόμενος Μουσουλμάνος βλέποντας κάποιο σκίτσο που δεν του αρέσει σε κάποια ευρωπαϊκή εφημερίδα.

 
At 22/2/06 9:58 μ.μ., Blogger Costas N. Kouremenos said...

Πολύ καλά τα λες, κ. Μητσέ, μόνο που δε συμφωνώ απολύτως ότι ο σεβασμός των ευαισθησιών του άλλου είναι σώνει και καλά αρετή. Εξαρτάται από το πόσο υπερφίαλες είναι οι ευαισθησίες του και από το πόσο τις θίγεις.

Τώρα, ως προς το "σινάφι" των δημοσιογράφων (λες και υπάρχει επάγγελμα που να ΜΗΝ είναι ΚΑΙ σινάφι!), κάποιοι δημοσιογράφοι σίγουρα είναι βρόμικοι και αποτελούν κομμάτι της εξουσίας και της διαπλοκής, αλλά η γενικότερη εικόνα είναι ότι η ελευθερία του λόγου είναι ό,τι πιο πολύτιμο υπάρχει, και ότι οι δημοσιογράφοι σκοτώνονται, βασανίζονται, διώκονται. Η Δύση, που ήδη κυριαρχείται από τα μεγάλα παγκόσμια συγκροτήματα του Τύπου, βρήκε ευκαιρία τις φασιστικές διαμαρτυρίες των δήθεν προσβληθέντων δεξιών μουσουλμάνων και όσων προβατοειδώς παίζουν το παιχνίδι τους για να επιτεθεί και αυτή εναντίον των ελευθεριών της έκφρασης. Και φυσικά συμμαχεί ο Πάπας, ο Χριστόδουλος, ο Μπους, οι πάντες.

Τους ΗΡΩΕΣ δημοσιογράφους στην Ιορδανία και την Υεμένη και την Αίγυπτο που αναδημοσίευσαν τα σκίτσα και τώρα διώκονται, ποιος θα τους υπερασπιστεί;

 
At 23/2/06 12:15 π.μ., Blogger ιχνηλάτης said...

Αγαπητέ Μιχάλη, ο συνάδελφος σου το γλύτωσε το σπίτι του, ο Ιρβινγκ όμως το έχασε πριν λίγα χρόνια όταν καταστράφηκε οικονομικά από τη δικαστική διαμάχη με μια αμερικανίδα δημοσιογράφο που είχαν αλληλομηνυθεί.

Το άρθρο σου - με το οποίο σε γενικές γραμμές συμφωνώ - θέτει τεράστια ζητήματα που ενώ έμοιαζαν να είναι δεδομένα για τις δημοκρατικές κοινωνίες ως τώρα, ξαφνικά με αφορμή τα " σατανικά σκίτσα " και την υπόθεση Ιρβινγκ ξανατίθενται με πολύ οξύτερη μορφή.

Είναι εύκολα τα πράγματα όταν έχει κανείς να επιλέξει μεταξύ του καλού και του κακού. Το δύσκολο είναι όταν έχουμε να επιλέξουμε μεταξύ δύο καλών, ή, στην προκειμένη περίπτωση, δύο κακών.

Η άρνηση ή αμφισβήτηση του Ολοκαυτώματος είναι σίγουρα κάτι που δεν μπορεί παρά να θεωρηθεί απαράδεκτο, κυρίως επειδή προσβάλλει τη μνήμη τόσων νεκρών και τον πόνο των ζωντανών ομοθρήσκων τους.

Η καταδίκη ενός ανθρώπου σε εξοντωτική ποινή ( μη μας ξεγελούν τα τρία χρόνια που έφαγε ο Ιρβινγκ. Αν δεν είχε δηλώσει ένοχος και μετανιωμένος θα έτρωγε δέκα με είκοσι χρόνια που προβλέπει ο αυστριακός νόμος. Ποινή δηλαδή που αντιστοιχεί σε βαριά κακουργήματα ) επειδή αμφισβήτησε δημόσια μια ιστορική αλήθεια δεν μπορεί παρά να θεωρηθεί απαράδεκτη, κυρίως επειδή ανοίγει τους ασκούς του αιώλου ( που έχουν ήδη ανοίξει δηλαδή..) για μαζικές καταδίκες με πολιτικά κίνητρα.
Καλύτερο παράδειγμα το μνημόνιο καταδίκης του Κομμουνισμού.

Η ιστορική αλήθεια ούτε αποδεικνύεται ούτε διαψεύδεται με νόμους.
Οι ιδεολογίες ούτε δικαιώνονται ούτε απαξιώνονται με ψηφίσματα.

Η ελευθερία λόγου και γνώμης, αυτή η υπέρτατη κατάκτηση του Διαφωτισμού, απειλείται σοβαρά. Και στην περίπτωση του Ιρβινγκ και στην περίπτωση των Δανών σκιτσογράφων.

Είναι χρήσιμο νομίζω να θυμόμαστε ότι η ελευθερία έκφρασης δεν κατοχυρώθηκε για να εγγυάται τις συμβατικές και νομιμόφρωνες γνώμες, αλλά για να προστατεύει τις διαφορετικές. Ακόμα κι αν είναι ηλίθιες, αστείες, προκλητικές, ανατρεπτικές, επικίνδυνες.

Κι αν προσβάλλουν τη θρησκευτική πίστη κάποιων ; Kι αν τροφοδοτούν ρατσιστικές ιδεολογίες ;

Ακόμα και τότε ! Στον λόγο αντιπαραθέτουμε αντίλογο. Στην ιδέα, ιδέα.

Ετσι πιστεύω εγώ.

 
At 23/2/06 12:35 π.μ., Blogger Ημίαιμος-Imiaimos said...

Ουδείς νομίζω διαφωνεί με την προάσπιση της ελευθεροτυπίας. Ούτε θα τολμούσα να σκεφτώ ότι "καλά του έκαναν" του Βασιλάκη(φαντάζομαι ότι τη γλύτωσε τελικά ο άνθρωπος γιατί ήταν τεκμηριωμένα τα γραπτά του, ε;). Ούτε αμφισβητώ τον ηρωισμό των δημοσιογράφων που κινδυνεύουν ή και σκοτώνονται για τη δουλειά τους. Ενδεχομένως, το σχόλιο να έχασε το νόημά του από τη λάθος έκφραση "το συνάφι των δημοσιογράφων" που δεν αποδίδει αυτό που ήθελα να εκφράσω.
Διορθώνω, λοιπόν, ότι το όλο θέμα έχει διογκωθεί από τους μεγαλοεκδότες (και τους υπαλλήλους τους) για να κατοχυρώσουν την ασυδοσία τους έναντι των πάντων.
Και, με όλη μου την καλή πίστη, θα ρωτούσα τον Κώστα Κουρεμένο: Ήξεραν οι δημοσιογράφοι στην Αίγυπτο, στην Υεμένη και στην Ιορδανία ότι θα διωχτούν; Γιατί αν το ήξεραν, είναι όντως ΗΡΩΕΣ και θα υποστούν αυτά που τους καθιστούν ήρωες. Γιατί αν τα έκαναν στηριζόμενοι στην υποστήριξη άλλων και στη σιγουριά ότι δεν διακινδύνευαν και τίποτα, τότε ο ηρωισμός τους, εκ του ασφαλούς, δεν υφίσταται.
Η γνώμη μου είναι ότι ο Μανώλης Βασιλάκης και άλλοι ρομαντικοί σαν κι αυτόν, οι τραυματίες και οι νεκροί δημοσιογράφοι, είναι οι "παράπλευρες απώλειες" του πολέμου εξουσίας (της κονόμας δηλαδή).
Όσο για το τι θα μπορούσε να κάνει ο κάθε θιγόμενος Μουσουλμάνος;
Θα προτιμούσα να κάνει αγωγή στον δημοσιογράφο από το να τον κάψει ζωντανό...
Θα μπορούσα, δε, να σου παραθέσω κι εγώ πολλά "φαντάσου" σε σχέση με την αχαλίνωτη δημοσιογραφία της ξεφτίλας (είδες τις νεαρές και τους νεαρούς ρεπόρτερ πώς ΒΙΑΖΑΝ τη μνηστή του VODAφονευθέντος με το μαρκούτσι στο χέρι;Είδες τη μάνα του νεκρού Αρχιλοχία να σπαρταράει στον πόνο της; Έδωσε σε κανέναν την άδεια να "δημοσιευτεί" ο πόνος της στο πανελλήνιο; Ή υπερτερεί το δικαίωμά μου να τη δώ να σπαρταράει για το νεκρό παιδί της;). Ποιός και πώς θα προστατέψει τον καθένα μας από αυτά;
Αυτό που εκπροσωπείς εσύ και, δυστυχώς, λίγοι ακόμη, δεν είναι "το συνάφι" των δημοσιογράφων. Όπως και σε κάθε επάγγελμα "το συνάφι" δεν περιλαμβάνει τους λίγους με αρχές.

 
At 23/2/06 1:01 π.μ., Blogger Πάνος said...

Το μόνο που έχω να παρατηρήσω στο εξαιρετικό σχόλιο του Ιχνηλάτη: ο ασκός του Αιόλου ήταν ΕΝΑΣ.

*

Ενδιαφέρουσα συζήτηση (για τα σκίτσα) έγινε /γίνεται στο μπλογκ "Εικονοπλαστείο" - υπάρχει σύνδεσμος στα "μτΚ"

 
At 23/2/06 3:47 μ.μ., Blogger Ημίαιμος-Imiaimos said...

Και ο Ιχνηλάτης συμπλήρωσε τις σκέψεις μου αλλά και γέννησε κι άλλα ερωτηματικά. Όπως
"η ελευθερία λόγου και γνώμης, αυτή η υπέρτατη κατάκτηση του Διαφωτισμού, απειλείται σοβαρά. Και στην περίπτωση του Ιρβινγκ και στην περίπτωση των Δανών σκιτσογράφων" μου δημιουργεί το ερώτημα "Από ποιούς απειλείται;" Από τους ανενημέρωτους φανατικούς που πιθανότατα δεν έχουν δική τους άποψη ή από την ασυδοσία των προβοκατόρων της κάθε ιδιαίτερης κοινής γνώμης;
Σίγουρα με νόμους και ψηφίσματα δεν λύνονται τα θέματα αυτά. Αλλά λύνονται με πολιτισμική αγωγή και Παιδεία (που κι αυτά σηκώνουν πολλή συζήτηση από μόνα τους).

 

Δημοσίευση σχολίου

<< Home