Δευτέρα, Φεβρουαρίου 13, 2006

Ο εξάλογος του Πούτιν



Στα χρόνια της Σοβιετικής Ένωσης, οι σοβιετολόγοι έψαχναν τις νεκρολογίες για να βλέπουν πού πήγαινε η χώρα. Σήμερα, οι διάδοχοί τους αναζητούν ανάλογες ενδείξεις στις συσπάσεις του προσώπου του Βλαντίμιρ Πούτιν.

Στην αρχή μίλησαν για το «κινεζικό μοντέλο», δικαιώθηκαν όμως μόνο ως προς τον κρατικό αυταρχισμό: τα φιλελεύθερα οικονομικά ανοίγματα δεν ήλθαν. Ύστερα διέκριναν ένα «μοντέλο Πινοσέτ», μα δεν κατάλαβαν ότι ο ηγέτης της Ρωσίας έχει πολύ μεγαλύτερες φιλοδοξίες από τον πρώην δικτάτορα της Χιλής, δεν του φτάνει να ελέγχει τη χώρα του ούτε την άμεση γειτονιά του. Ο βουλευτής Βλαντίμιρ Ριζκόφ συγκρίνει τον τρόπο διακυβέρνησης του Πούτιν μ' εκείνον του Μπρέζνιεφ - αλλά ο Ψυχρός Πόλεμος έχει τελειώσει, το Τείχος έπεσε, οι Ρώσοι είναι ελεύθεροι αν μη τι άλλο να ψηφίζουν. Πιο εύστοχη, και φυσικά πιο ανησυχητική, είναι η σύγκριση της σημερινής Ρωσίας με τη Γερμανία της Βαϊμάρης. Σύμφωνα με τον Γεγκόρ Γκαϊντάρ, τον αρχιτέκτονα των οικονομικών μεταρρυθμίσεων του Γιέλτσιν, η πορεία που έχει ακολουθήσει η Ρωσία την τελευταία δεκαετία θυμίζει πολύ τη Γερμανία της περιόδου 1918-33: αναταραχή, οικονομικό χάος, αυταρχισμός, νοσταλγία της αυτοκρατορίας. Δεκαπέντε χρόνια μετά τη στρατιωτική ήττα της Γερμανίας, σημειώνει ο Εκόνομιστ, εξελέγη καγκελάριος ο Χίτλερ. Δεκαπέντε χρόνια μετά την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης, θα υπάρξει άραγε - υπάρχει ήδη; - ένας Ρώσος «φύρερ» που θα αλλάξει τον ρου της Ιστορίας;

Ανάλογους φόβους είχε εκφράσει πριν από ενάμιση χρόνο ο Σεργκέι Αρουτιούνοφ, από το Ινστιτούτο Εθνολογίας και Ανθρωπολογίας της Ακαδημίας Επιστημών της Ρωσίας. Ο πρόεδρος Πούτιν - είχε πει τότε - μοιάζει με τον στρατάρχη φον Χίντενμπουργκ, τον πρόεδρο της Δημοκρατίας της Βαϊμάρης που διόρισε καγκελάριο τον Χίτλερ. Προς το παρόν, τέτοιο ενδεχόμενο δεν διαφαίνεται στον ορίζοντα. Ο Αντρέι Ιλαριόνοβ, πρώην οικονομικός σύμβουλος του Πούτιν, βλέπει αντίθετα να αναπτύσσεται ένας «Νασισμός». Nash, στα ρώσικα, είναι «δικό μας». Και Nashi είναι το όνομα της νεολαίας που ίδρυσε το Κρεμλίνο για να αποτρέψει μια επανάσταση σαν κι εκείνη της Γεωργίας ή της Ουκρανίας.

Κατά σατανική σύμπτωση, τα κυριότερα χαρακτηριστικά αυτού του κινήματος (πίστη στο καθεστώς, ανισονομία, νέα κατανομή του πλούτου) παραπέμπουν στους έξι κανόνες που διδάχθηκαν ο Πούτιν και οι φίλοι του τα χρόνια που δούλευαν στις μυστικές υπηρεσίες (και σήμερα αποτελούν το 22% του ρωσικού πολιτικού κατεστημένου). Σύμφωνα με την κοινωνιολόγο Όλγα Κριστανόβσκαγια, οι κανόνες είναι οι εξής: 1) Καλό κράτος είναι το ισχυρό κράτος. 2) Ένα ισχυρό κράτος ελέγχει τα πάντα. 3) Φόρα μια μάσκα και κρύψε τις προθέσεις σου. 4) Ανακάλυψε από νωρίς τους εχθρούς σου. 5) Χρέος σου δεν είναι να υπερασπίζεσαι τον νόμο, αλλά το Κράτος. 6) Μεταξύ των πρακτόρων, κανείς δεν είναι «πρώην».

11 Comments:

At 13/2/06 10:47 μ.μ., Blogger Μιχάλης Μητσός said...

Επρεπε να γυρίσω σπίτι για να μπορέσω τελικά να ανεβάσω το κομμάτι. Και ας μη σχολιάσω καλύτερα την αιτία αυτής της καθυστέρησης (που μπορεί να επαναληφθεί και αύριο, και μεθαύριο...), γιατί θα πέσουν πολλά γαμοσταυρίδια.
Ετσι κι αλλοιώς, σας ευχαριστώ για την υπομονή σας...

 
At 13/2/06 11:51 μ.μ., Blogger nik-athenian said...

Μιχάλη, για μας εδώ κάτω τους Βαλκάνιους, ότι μαθαίνουμε για τον Πούτιν ή τον Ζουγκάνωφ κ.λ.π. προέρχονται από θραύσματα των όσων γράφουν, άνθρωποι με συμφέροντα υπέρ ή κατά των προσώπων αυτών.
Οι περισσότεροι από μας δεν έχουμε μια συνολική εικόνα για να αντιληφθούμε τι κρύβεται πίσω από τις εκτιμήσεις τους. Ti επιδιώκουν δηλαδή με τα γραπτά τους;
Ας μαζεύουμε λοιπόν τις ψηφίδες του παζλ, όπως κάνεις εσύ τώρα στο post αυτό, και ας παραμένουμε επιφυλακτικοί στις δικές μας εκτιμήσεις.
Δεν είναι το ίδιο πράγμα σαν τις αναλύσεις-εκτιμήσεις που γράφονται λ.χ. για τον Μπλερ ή την Μέρκελ.
Εκεί η εικόνα είναι πολύ πιο πλήρης και προπάντων συνήθως γνωρίζουμε τι είναι αυτός που μιλάει.

 
At 14/2/06 12:03 π.μ., Blogger ιχνηλάτης said...

Αυτό με τις νεκρολογίες στα χρόνια της ΕΣΣΔ ( πω..πω..πόσα χρόνια έχουμε να δούμε αυτά τα αλησμόνητα αρχικά ! Σαν να πέρασαν αιώνες ! ) μου θύμισε ένα ωραίο ανέκδοτο, αλλά φοβάμαι τα γαμοσταυρίδια του Μαύρου Πρόβατου :))

Για τον Πούτιν τι να πω ; Η σημειολογία της φωτογραφίας που συνοδεύει το άρθρο ( εσύ τη διάλεξες ? ) τα λέει όλα !

Οσο για το τεχνικό πρόβλημα να πεις στους υπεύθυνους ότι αυτά είναι απαράδεκτα για τη μεγαλύτερη εφημερίδα της Ελλάδας. Η ηλεκτρονική σελίδα εξακολουθεί να μην ανοίγει με τίποτα.
Κάποια βελτίωση είχα παρατηρήσει τις τελευταίες δυο τρείς μέρες ( μάλλον μετέφερες τα παράπονα μας στους τεχνικούς ) αλλά από σήμερα πάλι τα ίδια.

 
At 14/2/06 12:30 π.μ., Blogger αμβρόσιος said...

Έχει αναδειχθεί επαρκώς το τελευταίο διάστημα ότι υπάρχουν επανακάμπτουσες ψυχροπολεμικές αποχρώσεις στις σχέσεις Δύσης- Ρωσίας. Eνδεικτικά αναφέρω τις εξελίξεις στη χρηματοδότηση ΜΚΟ στη Pωσία,τους βρετανούς πράκτορες στη Μόσχα και ασφαλώς την πρόσφατη κρίση στην Ουκρανία. Διακρίνω ότι στα δυτικά μίντια υπάρχει σαφώς μια μεροληπτική στάση που αναπαράγει τα κλισέ περί ξυπνήματος της αρκούδας κ.τ.λ. κ.τ.λ. Δεν είμαι σίγουρος σε τι βαθμό αυτό ανατανακλάται ή διαμορφώνει εκτιμήσεις όπως αυτές που αναφέρθηκαν παραπάνω. Αναλύσεις που προτείνουν παραλληλίες με τη προχιτελρική Γερμανία π.χ. μου φαίνονται μάλλον επισφαλείς. Νομίζω αναδεικνύεται σαφώς το ενεργειακό σε βασικό κόμβο και πέραν αυτού η εσωτερική πολιτική της Ρωσίας μάλλον δεν καλουπώνεται σε ’δυτικές’ φόρμες πολιτικής ανάλυσης. Για παράδειγμα, τα δυτικά μίντια και αναλυτές δεν μπόρεσαν να καταλάβουν υφές πολιτισμικής συμπεριφοράς στο γιατί οι Ρώσοι δε δέχθηκαν βοηθεια όταν παγιδεύτηκε το Κουρσκ. Μαθαίνουμε λίγα για τη Ρωσία, η ζωή είναι πολύ διαφορετική αλλά συχνά η ταχύτητα των εξελίξεων είναι ανάλογες με άλλες δυτικές χώρες.

 
At 14/2/06 12:58 π.μ., Blogger Πάνος said...

Ρε παιδιά, ο blogger είχε πρόβλημα, από το απόγευμα μέχρι τα μεσάνυχτα, σχεδόν. Μήπως φορτώνουμε στο "Συγκρότημα" ευθύνες που δεν είναι δικές του;

(οι δικές του, φτάνουν και περισσεύουν...)

*

Ο "εξάλογος του Πούτιν", μου φαίνεται γραμμένος από τον συγγραφέα των ταινιών του Τζέημς Μποντ... Υπάρχει κάποια από τις έξι εντολές, η οποία να μην εφαρμόζεται ΜΕ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΗ ΕΥΛΑΒΕΙΑ από τους τεχνικούς της εξουσίας στις δυτικές δημοκρατίες;

*

Μη γινόμαστε εντελώς αμερικανάκια... Ο Μπους και ο Ράμσφελντ τους εφαρμόζουν αυτούς τους κανόνες μετά χαράς - κι έχουν κι έναν έβδομο, ακόμα καλύτερο:

Πρώτα πυροβολούμε. Οι ερωτήσεις μπορούν να γίνουν μετά!

 
At 14/2/06 4:21 π.μ., Blogger Μαύρο πρόβατο said...

Η στήλη θίγει σήμερα ένα θέμα που απασχολεί αρκετά, όχι μόνο τους (ανακυκλωμένους) σοβιετολόγους και κρεμλινολόγους, αλλά και όλους τους σοβαρούς αναλυτές: τι διάολο είναι αυτός ο Πούτιν, και πού (το) πάει η Ρωσσία.
Το θέμα είναι μεγάλο και σίγουρα κανείς δεν περιμένει απαντήσεις από μας, πόσο μάλλον από όσους επαγγελματίες που έπεσαν ήδη τόσο έξω στις προβλέψεις τους για το στρατόπεδο του υπαρκτού σοσιαλισμού.
Ωστόσο, ορισμένα συμπεράσματα μπορεί κανείς να βγάλει από όσα όλοι γνωρίζουμε:
1) Είναι ο Γέλτσιν που πρόσφερε τη σκυτάλη στον Πούτιν. Οταν ο πρώτος θεώρησε οτι έφερε σε πέρας την ιστορική του αποστολή, την εδραίωση της κλεπτοκρατίας, την αποδιάρθρωση του σοβιετικού κράτους και το διαμελισμό της σοβιετικής επικράτειας, παρέδωσε στον Πούτιν.
2) Είναι το αίμα των νεκρών της Τσετσενίας, που εδραίωσε τη θέση του τελευταίου, και κατά συνέπεια τού έδωσε τη δυνατότητα να αναπτύξει την πολιτική του, αν θέλετε να επιδοθεί στη δική του "ιστορική αποστολή".
3) Μια οπωσδήποτε ελλειπής και απλουστευτική συνόψιση της τελευταίας, μπορεί να διατυπωθεί ως εξής:
- στήριξη της μετατροπής της "κλεπτοκρατίας" σε κανονικούς κεφαλαιοκράτες. Η στήριξη αυτή απαιτεί και σημαίνει επιβολή μιας κάποιας ευρυθμίας στην κρατική λειτουργία, καταβολή μισθών/συντάξεων και φόρων, συγκρότηση στρατού, στοιχειώδες επενδυτικό πρόγραμμα στις θεμελιώδεις υπηρεσίες, μαζί με όποια επιβολή βίας χρειαστεί για όλα αυτά. Στο "ξεκαθάρισμα" αυτό λοιπόν δεν τη γλίτωσε ο Χανταρκόφσκι, κυνηγήθηκε ο Μπερεζόφσκι, ο Γκουσίνσκι, παραγκωνίσθηκε ο Αμπράμοβιτς, και "ηρέμησε" ο Λουζκόφ.
- ανάδειξη του κράτους ως τον κύριο συνδετικό ιστό και πολιορκητικό κριό των συλλογικών συμφερόντων του ρώσσικου καπιταλισμού στον κόσμο. Από την εποχή της κατάρευσης των "πυραμίδων" του, το "ιερατείο" της νέας τάξης στη Ρωσσία, αντιλήφθηκε οτι καπιταλισμός δε σημαίνει λαφυραγώγηση της σοβιετικής περιουσίας, αλλά και παραγωγή νέας αξίας, με κανόνες στο παιχνίδι. Αντιλήφθηκε οτι το ίδιο (δηλ. η νέα μαφία) δεν ήταν σε θέση να το κάνει από μόνο του. Κατανόησε οτι οι δυτικοί προτιμούσαν, αντί να επενδύσουν τα κεφάλαιά τους στην ιδιωτικοποιημένη σοβιετική βιομηχανία σε τομείς ανταγωνιστικούς προς αυτούς που κατέχουν στη δύση, να περιχαρακώσουν τη Ρωσσία στο ρόλο που είχε στις αρχές του 20ου αιώνα: μια μισοαποικιακή, εξαρτημένη χώρα, τεράστιο ρεζερβουάρ πρώρων υλών. Ετσι, γύρω από την ισχυροποίηση του κράτους αναπτύχθηκε μια κάποια κοινωνική συναίνεση, των κλεπτοκρατών και ληστοβαρώνων σε πορεία μετάλλαξης προς κεφαλαιοκράτες από τη μιά, των μεσαίων στρωμάτων και της διανόησης που λειτουργούσαν τις δημόσιες υπηρεσίες από την άλλη, των εργαζόμενων/συνταξιούχων που ζητούσαν μια στοιχειώδη τάξη που θα επέτρεπε την επιβίωση από την τρίτη, (και του στρατού που είχε καταρρακωθεί από τις διαρκείς "εθνικές" ταπεινώσεις από την τέταρτη...)
3) Ο αστάθμητος παράγοντας που επιτάχυνε ή έκανε πραγματοποιήσιμη την επίτευξη των πολιτικών στόχων του Πούτιν, ήταν η απότομη άνοδος των τιμών των υδρογονανθράκων. Πρέπει βέβαια να σημειωθεί οτι η χρηματοδότηση από ένα τέτοιο "μάνα" δεν είναι απλή υπόθεση, καθώς η απότομη εισδοχή κεφαλαίων στην οικονομία θα είχε σα συνέπεια την εξίσου απότομη ανατίμηση του νομίσματος, και άρα τη μείωση της ανταγωνιστικότητας της βιομηχανίας.
4) Εδώ υπεισέρχεται ένας άλλος, λιγότερο αστάθμητος, και λιγότερο οικονομικός παράγοντας, που διευκολύνει την πολιτική Πούτιν: η διεθνής συγκυρία.
Η προσεκτική, αλλά γεμάτη κυνική αποφασιστικότητα διεκδίκηση από τον Πούτιν παγκόσμιου ρόλου πρώτης τάξης για τη Ρωσσία και της ηγεμονίας στο μετασοβιετικό χώρο, συμφωνεί σε γενικές γραμμές με τις επιδιώξεις της Κίνας. Ετσι, ανάμεσα στ'άλλα, οι κινέζοι έγιναν ο πρώτος πελάτης της Μόσχας σε οπλικά συστήματα, και οι διμερείς συμπράξεις απλώνονται όλο και περισσότερο.
5) Το κονσένσους για ισχυρό κράτος, το εισόδημα από τους υδρογονάνθρακες, η πολεμική βιομηχανία που ορθοποδεί χάρις στους κινέζους, είναι σε αδρές γραμμές μερικά από τα χαρακτηριστικά που προσδιορίζουν τη φυσιογνωμία της σημερινής Ρωσσίας. Κάποιοι ονομάζουν αυτή τη φυσιογνωμία "κρατικό καπιταλισμό" - πρόκειται για ενδιαφέροντα χαρακτηρισμό, αν και η ιστορική αναλογία που αυτός υπαινίσσεται είναι συζητήσιμη.
6) Ο ίδιος ο Πούτιν έχει δώσει πολλές ευκαιρίες για μια αποτίμηση των ικανοτήτων του σε ο,τι αφορά τους στόχους που σκιαγραφήθηκαν: επαρκέστατος, αλλά όχι χαρισματικός. Εξυπνος, αλλά όχι ιδυοφυής. Συνηθισμένος, αλλά όχι μέτριος. Κυνικός, αλλά όχι διαβολικός.

Εν κατακλείδι: για μια ακόμη φορά, ας μείνουμε στα γεγονότα - όχι στις κρίσεις του Γκαϊντάρ, του Ιλαριόνωφ, και άλλων αναλώσιμων και ανακυκλώσιμων, σαν τους σοβιετολόγους που ζουν γράφοντας για δαύτους.

ΥΓ Ιχνηλάτη, τι θα γίνει με το ανέκδοτο; Παρακάλια θέλεις;

 
At 14/2/06 11:21 π.μ., Blogger balkamos said...

Τι ναλύεται ρε παιδιά,τα έχει πει όλα ο Λιάκο!Θα το κάνει το ντου ο Πούτιν!Πάρτε τα βιβλία πριν εξαντληθούν...
Η Ρωσία είναι μια απίστευτα οξύμωρη χώρα:απο τη μια ετοιμάζει πρόγραμμα εξόρυξης στη Σελήνη(!) και απο την άλλη κάθε Μάρτη,όταν λιώνουν τα χιόνια,μαζεύουν τους άστεγους νεκρούς με το φτυάρι...Μου θυμίζει κατοχικές ιστορίες της γιαγιά μου:πρωτευουσιάνοι που φτάνοντας πεινασμένοι στα χωριά πέφτανε με τα μούτρα στο φαι και πολλοί απο αυτούς πεθαίναν απο την λαιμαργία τους.Το ξαφνικό πέρασμα απο την απόλυτη πείνα στη μάσα τους σκότωνε.Στην περίπτωση της Ρωσίας,η ''καπιταλιστική δημοκρατία'' δύσκολα (και αν) θα χωνευτεί,αν κάτι τέτοιο είναι το ζητούμενο...Μην επικινδυνολογούμε όμως και πεσουμε στην παγίδα του ''πολιτισμικού διχασμού''.Εύστοχη η παρατήρηση του Πάνου.
Άρε Λιάκο,τυφλα να χει ο Χάντινγκτον!

 
At 14/2/06 3:03 μ.μ., Blogger Μιχάλης Μητσός said...

Αστο, Πάνο, είναι μπερδεμένο. Δεν μπορώ και να μιλήσω, καταλαβαίνεις. Πάντως, ΔΕΝ φταίει ο blogger, αλλοιώς δεν θα μπορούσα να δουλέψω ούτε από το σπίτι. Πώς να σχολιάσω τώρα όλα τα ενδιαφέροντα που γράψατε, πού να προλάβω...

 
At 14/2/06 6:28 μ.μ., Blogger Ημίαιμος-Imiaimos said...

Έλα ντε!
Κανείς, όμως να μην αναφέρει ότι ο Πούτιν κατάφερε να "εξοντώσει" και τα αιμοβόρα Hedge Funds ο 1998 με την υποτίμηση του ρουβλίου που κόστισε στον κ Σόρος 2 δισ δολλάρια και βάλε...

 
At 14/2/06 6:35 μ.μ., Blogger Μαύρο πρόβατο said...

Αυτό εννοούσα με την κατάρρευση των "πυραμίδων", φίλτατε Ημίαμε.
Εκείνη την εποχή, όλοι αφήσανε προσωρινά τον Πριμακόφ να "κάνει παιχνίδι" για να μη σκάσει το καζάνι...
Ο Πούτιν, ήρθε αργότερα όταν ο άμεσος κίνδυνος είχε αποσωβηθεί.

 
At 14/2/06 8:09 μ.μ., Blogger Ημίαιμος-Imiaimos said...

Και με την ανατίμηση πετρελαίου/αερίου φύσηξε ούριος.
Προσωπικά εκτιμώ ότι μια δυνατή Ρωσσία χρειάζεται ως αντίβαρο και στις αναδυόμενες Μεγάλες Δυνάμεις Κίνα, Ινδία, Βραζιλία... από τα μέσα του αιώνα μας και κείθε.

 

Δημοσίευση σχολίου

<< Home