Δευτέρα, Φεβρουαρίου 06, 2006

H κρίση δεν λύνεται με χάπια



«Είναι περίεργο να δέχονται οι άνθρωποι την αξία των επιχειρημάτων υπέρ της ελεύθερης συζήτησης, αλλά να αντιδρούν όταν τα επιχειρήματα αυτά φτάνουν στα άκρα. Να μην καταλαβαίνουν, δηλαδή, ότι όταν ένα επιχείρημα δεν είναι καλό για μια ακραία περίπτωση, δεν είναι καλό για καμιά περίπτωση». Τζων Στιούαρτ Μιλ, Περί Ελευθερίας

Ανάγκη, απαίτηση, πρόφαση, σκοπιμότητα, δικαιολογία: παίρνοντας διάφορες μορφές και φορώντας διάφορα ρούχα, η συγγνώμη έρχεται και πάλι δυναμικά στο προσκήνιο. Εξαγριωμένα παιδιά και εγγόνια μεταναστών έκαιγαν πριν από λίγο καιρό αυτοκίνητα στη Γαλλία απαιτώντας από τον υπουργό Εσωτερικών Νικολά Σαρκοζί να ζητήσει συγγνώμη που τους αποκάλεσε «αποβράσματα» (οι ταραχές σταμάτησαν, οι κάμερες απομακρύνθηκαν, αλλά το πρόβλημα φυσικά δεν λύθηκε). Ως ημέρα συγγνώμης προς τα θύματα της δουλείας αποφάσισε να καθιερώσει ο Ζακ Σιράκ τη 10η Μαΐου, αναγνωρίζοντας ότι «αυτή η απεχθής πράξη, στην οποία επιδόθηκαν για αιώνες οι Ευρωπαίοι, τροφοδοτεί τον ρατσισμό». Αδυναμία να ζητήσει συγγνώμη για ένα παιδικό του έγκλημα δείχνει, αντίθετα, ο ήρωας της ταινίας «Κρυμμένος» του Μίκαελ Χάνεκε. Οι μνήμες όμως τον κυνηγούν, τις επιπτώσεις τους τις βρίσκει μπροστά του, στην καθημερινότητά του, στο σπίτι του, στη δουλειά του. Και αυτός καταπίνει δύο χάπια για να μπορέσει να κοιμηθεί.

H κρίση που ξέσπασε με αφορμή τα «σατανικά σκίτσα», δεν μπορεί να λυθεί με χάπια. Γιατί αν στην ταινία αυτός που «ενοχλεί» μια μέρα μες στην απελπισία του κόβει τον λαιμό του, στη σκληρή πραγματικότητα εκείνοι που ενοχλούν απειλούν να κόψουν τους λαιμούς των απίστων. Θα δούμε άραγε νέες επιθέσεις σε ευρωπαϊκό έδαφος, όπως εκείνη που στοίχισε τη ζωή του σκηνοθέτη Βαν Γκογκ στην Ολλανδία; Τι περιμένει τους Ιορδανούς δημοσιογράφους που συνελήφθησαν επειδή τόλμησαν να αναδημοσιεύσουν στις εφημερίδες τους τα σκίτσα, απευθύνοντας στους ομοθρήσκους τους την ιστορική έκκληση «Μουσουλμάνοι όλου του κόσμου, λογικευτείτε»; Τα σκίτσα μπορεί να είναι εύστοχα ή κακά, περισσότερο ή λιγότερο προσβλητικά προς τον Μωάμεθ, αλλά η συζήτηση έχει ξεφύγει πια από αυτό το πλαίσιο, αντικείμενό της είναι οι οικουμενικές - και όχι δυτικές - ανθρώπινες ελευθερίες.

«Μήπως πρέπει να απολογηθούμε για τον Δάντη και τον Σαίξπηρ, για τον Μότσαρτ και τον Μπετόβεν, για τον Γαλιλαίο και τον Νεύτωνα, για την πενικιλίνη και τους ηλεκτρονικούς υπολογιστές, για τους Ολυμπιακούς Αγώνες και το ποδόσφαιρο, για τα ανθρώπινα δικαιώματα και την κοινοβουλευτική δημοκρατία;». Ο προβληματισμός αυτός δεν ανήκει σε κανένα βολεμένο μεγαλοδημοσιογράφο, όπως ο Ζωρζ του «Κρυμμένου», αλλά σε έναν άνθρωπο που γεννήθηκε στην Ινδία, μεγάλωσε στο Πακιστάν, σπούδασε σε κορανικά σχολεία και ζει στις Ηνωμένες Πολιτείες. H ελευθερία της έκφρασης, γράφει ο Ιμπν Ουαράκ στο Σπίγκελ, αποτελεί τη δυτική μας κληρονομιά. Και αν δεν την υπερασπιστούμε, για εμάς και για τους άλλους, θα πέσουμε όλοι θύματα του ολοκληρωτισμού.

7 Comments:

At 6/2/06 12:13 μ.μ., Blogger Μαύρο πρόβατο said...

Συμφωνώ με το enjeu.Πώς ερμηνεύεις λοιπόν τη στάση (του κράτους) των αγγλοαμερικάνων;
(κι άλλα εδώ).

 
At 6/2/06 12:29 μ.μ., Blogger Πάνος said...

Ήδη το ραδιόφωνο μετέδωσε την είδηση για τον πρώτο "νεκρό της γελοιογραφίας"

Ευρώπη (μας) - και εις ανώτερα!

 
At 6/2/06 1:04 μ.μ., Blogger Μιχάλης Μητσός said...

Και θα ακολουθήσουν κι άλλοι νεκροί. Αναρωτιόμουν κι εγώ, Μαύρο Πρόβατο, για τους λόγους που εξηγούν τη στάση των Αγγλοαμερικανών. Είναι πολλοί (πάντως όχι η θεωρία συνωμοσίας που υπαινίσσεσαι: δεν περίμενα ότι θα πέσεις κι εσύ σε τέτοια απλοϊκά σχήματα). Εναν από τους λόγους, τον υπαινίσσεται ο τρομερός Plantu σε συνέντευξή του στη Ρεπούμπλικα. "Ημουν", λέει, "πριν από λίγες μέρες στην Ατλάντα και το CNN σχολίαζε, χωρίς να τη δείχνει, μια γελοιογραφία του Τομ Τόουλς, που εργάζεται στην Ουάσινγκτον Ποστ. Η γελοιογραφία τα έβαζε με τον Ράμσφελντ, ο οποίος είχε επισκεφθεί τραυματισμένους στρατιώτες. Και υπήρχε ένας γενικός αποτροπιασμός για εκείνο το σκίτσο, επειδή το θεωρούσαν επίθεση εναντίον του αμερικανικού στρατού σε καιρό πολέμου".
Δύσκολοι οι καιροί για τους σκιτσογράφους. Αλλος ένας λόγος να είμαστε μαζί τους. Την ιστορία του Χαντζόπουλου και της ΕΣΗΕΑ την ξέρετε;

 
At 6/2/06 3:46 μ.μ., Blogger Μαύρο πρόβατο said...

Το σκίτσο του Plantu (της Παρασκευής;) περί Μωάμεθ ήταν αριστούργημα!
Προς αποφυγήν παρεξηγήσεων, καμμία θεωρία συνομωσίας δεν υπαινίσσομαι (ε, δεν εξηγούμαι κι εγώ με τέτοια απλουστευτικά σχήματα ;-))- τουναντίον, μένω μόνο στα γεγονότα. Το θέμα με τη στάση των αγγλοαμερικάνων (όχι μόνο των ΗΠΑ) είναι εξόφθαλμα πολιτικό.
Ξαναρωτώ λοιπόν: πώς εξηγείται η στάση τους; ("ένας από τους λόγους" μπορεί να εξηγείται με την αφήγηση που παραθέτεις, αλλά όπως συμφωνείς κι εσύ, δεν καλύπτει το ζήτημα).
Αλλά πριν απ'όλα, θα μας πεις την ιστορία του (κορυφαίου!) Χατζόπουλου με την ΕΣΗΕΑ;

 
At 6/2/06 4:32 μ.μ., Blogger Μιχάλης Μητσός said...

Του παρήγγειλαν, όπως και σε άλλους σκιτσογράφους, ένα σκίτσο για το ημερολόγιο του 2006. Εκανε ένα ελαφρώς αιρετικό, λίγο σεξουαλικό. Εμαθε ότι το συζήτησαν μερικά μέλη του ΔΣ και αποφάσισαν να βάλουν μονάχα μια λεπτομέρεια, ευχαριστώντας τον πάντως για τη συνεισφορά του! Εκανε φασαρία, οι μισοί τού έλεγαν ότι δεν γνωρίζουν το θέμα, οι άλλοι κρύβονταν, έγραψε ο Μανδραβέλης, έγραψε κι ο Τριάντης, κι αναγκάστηκαν να βγάλουν ανακοίνωση και να εκφράσουν τη λύπη τους που δεν "πρόλαβαν" να βάλουν το σκίτσο ολόκληρο...
Οπως είπα, δύσκολοι καιροί για σκιτσογράφους...

 
At 6/2/06 11:02 μ.μ., Blogger ιχνηλάτης said...

Τι προσβάλλει περισσότερο το Ισλάμ ; Τα σκίτσα που σατιρίζουν τον Προφήτη μας, ή τα βίντεο με τους αποκεφαλισμούς ομήρων υπό την ιαχή "Αλλάχ Ακμπάρ" ;

Το πειστικό επιχείρημα δεν στάθηκε αρκετό ούτε για να λογικέψει, ούτε για να εξευμενίσει, ούτε για να προβληματίσει τους αναγνώστες του.
Ο Τζιχάντ Αλ-Μομανί, ο ιορδανός δημοσιογράφος που τόλμησε ( κυριολεκτικά ) να αναδημοσιεύσει τα "σατανικά σκίτσα" στο εβδομαδιαίο περιοδικό του, βρίσκεται από χθες, σύμφωνα με το γερμανικό πρακτορείο ειδήσεων, στην εντατική κάποιου νοσοκομείου του Αμμάν.
Είχε συλληφθεί το περασμένο Σάββατο, όπως και ο άλλος ιορδανός συνάδελφός του που αναδημοσίευσε κι αυτός τα σατανικά σκίτσα στην εφημερίδα του.
Εχει ήδη ασκηθεί δίωξη εναντίον των δύο, και αντιμετωπίζουν ποινή φυλάκισης από τρεις μήνες μέχρι τρία χρόνια. Πάλι καλά δηλαδή..
( Αυτά για τον φίλτατο Μιχάλη, που είναι ο μόνος που ενδιαφέρθηκε να ρωτήσει για την τύχη τους. )
*****
Τα "σατανικά σκίτσα" αναδημοσίευσε και μια μικρή αιγυπτιακή εφημερίδα. Σαράντα χιλιάδες φύλλα αποσύρθηκαν με εντολή του Υπουργείου – λογοκρισίας του – Τύπου.
*****
Επειδή όμως ήδη γίνεται λόγος ανοικτά για πόλεμο των πολιτισμών, θεωρώ ότι όσοι πιστεύουμε στην ειρηνική και δημοκρατική συνύπαρξη των λαών οφείλουμε να προβάλουμε ορισμένες άλλες πλευρές του όλου ζητήματος, ώστε να απομυθοποιηθεί και να μην οδηγήσει στην πιο ανόητη σύγκρουση στην ιστορία της ανθρωπότητας.

Για παράδειγμα, είναι γνωστό ότι στις περισσότερες αραβικές και ισλαμικές χώρες καμία διαδήλωση δεν γίνεται χωρίς την έγκριση – και συνήθως την υποκίνηση - των αρχών. Θεωρώ δεδομένο λοιπόν ότι όσα συνέβησαν στη Δαμασκό ήταν απολύτως κατευθυνόμενα από το καθεστώς, με προφανείς σκοπούς. Ελπίζει έτσι να κλιμακωθεί η σύγκρουση Δύσης-Αράβων για να βγει από την απομόνωση του, στο πλαίσιο ενός παναραβικού-πανισλαμικού μετώπου. Δεν ξέρω αν οι σύριοι έχουν ξεχάσει τους είκοσι χιλιάδες νεκρούς τους από τους βομβαρδισμούς με πολεμικά αεροσκάφη που είχε διατάξει το ίδιο αυτό καθεστώς πριν είκοσι χρόνια, για να καταπνίξει την εξέγερση στις πόλεις-προπύργια των ισλαμιστών..
Και τα όσα συνέβησαν στη Βηρυτό πάλι υποκινούμενα από το καθεστώς της Συρίας ήταν ! Η Λιβανική αστυνομία έχει συλλάβει δεκάδες σύριους εργάτες που πρωτοστάτησαν στον εμπρησμό της πρεσβείας της Δανίας, και στις επιθέσεις εναντίον τριών εκκλησιών και εκατοντάδων αυτοκινήτων σε μια χριστιανική συνοικία της Βηρυτού, με προβοκατόρικη μέθοδο. Πολλοί υπουργοί του Λιβάνου κατηγόρησαν ανοικτά το συριακό καθεστώς για την υποκίνηση των ταραχών. Ο σκοπός της Συρίας κι εδώ προφανής. Εκδίκηση για την υποχρεωτική απόσυρση των κατοχικών δυνάμεων της από το Λίβανο πρόσφατα, και υπονόμευση της εύθραυστης ειρήνης μετά τον αιματηρό εμφύλιο.
*****
Σε άλλα μέρη οι διαδηλώσεις διαμαρτυρίας ήταν δυναμικές μεν, χωρίς ακρότητες δε. Στη Γάζα άνδρες της Χαμας, με επικεφαλής τον ηγέτη της οργάνωσης Μαχμούντ Ζαχάρ, επισκέφθηκαν την τοπική ορθόδοξη εκκλησία και πρόσφεραν λουλούδια στις παλαιστίνιες μοναχές, θέλοντας να στείλουν ακόμα ένα καθησυχαστκό μήνυμα στη Δύση ενόψη της ανάληψης της κυβερνητικής εξουσίας στα παλαιστινιακά εδάφη.
*****
Η Ρωσική εκκλησία, ο μεγάλος Ραβίνος της Γαλλίας, ο Πατριάρχης Ιεροσολύμων, αρχηγοί κρατών σε ευρώπη και αμερική, καταδίκασαν τα σκίτσα, δείχνοντας μια υπεύθυνη συμφιλιωτική στάση απέναντι στον αραβο-ισλαμικό κόσμο.
Εναπόκειται πλέον στους ηγέτες των αραβικών και ισλαμικών χωρών να δείξουν μια ανάλογη συμπεριφορά και να σταματήσουν να επιδίδονται σε πλειοδοσίες για την τιμή του Μωάμεθ στρέφοντας την οργή των λαών τους προς τα έξω, εναντίον της Δύσης, για να εκτονωθούν. Να πουν ευθέως στους λαούς τους ότι όπως απαιτούν το σεβασμό της κουλτούρας τους, οφείλουν κι εκείνοι να δείξουν σεβασμό σε μια άλλη κουλτούρα που επιτρέπει στους σκιτσογράφους να σατιρίσουν τον κάθε προφήτη και τον κάθε θεό.
Οι άραβες ηγέτες μπορεί έτσι να κερδίζουν χρόνο, αλλά μια μέρα οι διαδηλωτές θα φωνάξουν - ελπίζω ακόμα.. – συνθήματα για ψωμί, παιδεία, ελευθερία.

 
At 6/2/06 11:04 μ.μ., Blogger nik-athenian said...

Και γιατί τάχα δεν είναι προσβλητικό όταν δοθείσης ευκαρίας, κάποιοι φανατικοί μουσουλμάνοι καίνε σημαίες δυτικών χωρών, οι οποίες για αρκετούς ανθρώπους αποτελούν επίσης σύμβολο;

 

Δημοσίευση σχολίου

<< Home