Σάββατο, Δεκεμβρίου 17, 2005

Mειώνουν οι αμβλώσεις την εγκληματικότητα;



Σ' ένα από τα βιβλία που συζητήθηκαν πολύ φέτος, το «Freakonomics» (Εκδ. William Morrow), ο συγγραφέας Στήβεν Λέβιτ κάνει μια ενδιαφέρουσα σύνδεση ανάμεσα στις αμβλώσεις και την εγκληματικότητα. Ένα ανεπιθύμητο παιδί, γράφει, έχει περισσότερες πιθανότητες να διαπράξει ένα έγκλημα όταν μεγαλώσει από ένα παιδί που οι γονείς του έχουν αποφασίσει να το γεννήσουν και να του αφιερώσουν την αγάπη τους. H νομιμοποίηση των αμβλώσεων, που έγινε το 1973 στην Αμερική με την απόφαση Roe v Wade, εμπόδισε πολλές ανεπιθύμητες εγκυμοσύνες να οδηγήσουν σε ανεπιθύμητα παιδιά. Δεν είναι λοιπόν περίεργο που δύο δεκαετίες αργότερα η εγκληματικότητα άρχισε να μειώνεται αισθητά.

Δύο οικονομολόγοι της Ομοσπονδιακής Τράπεζας της Βοστώνης, ο Κρίστοφερ Φούτι και ο Κρίστοφερ Γκετζ, έρχονται τώρα να αμφισβητήσουν αυτή τη θέση. Όπως σημειώνουν σε άρθρο τους που δημοσιεύτηκε τον περασμένο μήνα (www.bos.frb.org/economic/wp/wp2005/wp0515.pdf), ο συγγραφέας δεν έλαβε υπόψη στην έρευνά του σημαντικούς παράγοντες. Την επιδημία του κρακ, για παράδειγμα, που εμφανίζεται και υποχωρεί σε διάφορα χρονικά διαστήματα και διάφορες πολιτείες. Ή τον πληθυσμό κάθε πολιτείας. Αν υπεισέλθουν και τέτοια στοιχεία στις εξισώσεις, λένε, η σχέση ανάμεσα στις αμβλώσεις και την εγκληματικότητα αδυνατίζει πολύ, αν δεν εξαφανίζεται εντελώς.

Το ζήτημα είναι πολύπλοκο, και η μαθηματική του περιγραφή αμφιλεγόμενη. Όποιος ενδιαφέρεται περισσότερο για τις επιπτώσεις των αμβλώσεων απ' ό,τι για τα αίτια της εγκληματικότητας στην Αμερική, γράφει ο Εκόνομιστ, μπορεί να ανατρέξει στο παράδειγμα της Ρουμανίας. Το 1966, ο δικτάτορας Τσαουσέσκου απαγόρευσε τις αμβλώσεις, με αποτέλεσμα ο αριθμός των παιδιών ανά γυναίκα να αυξηθεί μέσα σε ένα χρόνο από 1,9 σε 3,7. Ήταν μια απόφαση Roe v Wade από την ανάποδη. Τι έκαναν άραγε αργότερα στη ζωή τους αυτά τα 1,8 ανά γυναίκα επιπλέον παιδιά; Σε μια μελέτη του που θα δημοσιευτεί σε λίγες ημέρες, ο Κρίστιαν Ποπ-Ελέτσις από το Πανεπιστήμιο Κολούμπια της Νέας Υόρκης επικαλείται κάποια «υποκειμενικά στοιχεία» σύμφωνα με τα οποία παιδιά ορισμένων κοινωνικών στρωμάτων που γεννήθηκαν μετά την απαγόρευση ίσως να διέπραξαν περισσότερα εγκλήματα από εκείνα που είχαν γεννηθεί νωρίτερα. Αυτό βέβαια μπορεί να έχει σχέση και με την αλλαγή των συνθηκών που επικρατούσαν στη χώρα.

Όποια και να είναι η αλήθεια, είτε η εγκληματικότητα συνδέεται ευθέως με τις αμβλώσεις είτε όχι, το ζήτημα έχει εγκυκλοπαιδικό χαρακτήρα. Το δικαίωμα στην άμβλωση αποτελεί κατάκτηση των γυναικών. Οι έφοδοι των φανατικών στις κλινικές όπου πραγματοποιούνται αμβλώσεις είναι εξίσου αποκρουστικές και απαράδεκτες με το δικαίωμα του Σβαρτσενέγκερ να αποφασίζει αν θα πεθάνει ή όχι ένας κρατούμενος. Το ερώτημα δεν είναι αν μετά την εκτέλεση του «Τούκι» Ουίλιαμς θα μειωθούν τα εγκλήματα στην Καλιφόρνια· αλλά πώς είναι δυνατόν, τον 21ο αιώνα, να εκτυλίσσονται τέτοιες σκηνές σε μια δημοκρατική χώρα του δυτικού κόσμου.

9 Comments:

At 18/12/05 12:43 π.μ., Blogger Roman said...

me auti ti logikh omws isws tha eprepe na elegxoume tin katallhlotita tou oikogeneiakou periballontos gia na egkrithei i gennhsh enos paidiou (arketa Orwelliko alla oxi polu perissotero Orwelliko apo tin apagoreusi tou "Kala Xristougenna" apo merika amerikanika sxoleia).

to na thewroume tis amblwseis ws ena meso gia tin katapolemhsh tis egklimatikothtas einai eksisou ugeies kai apodekto (kata ti dikh mou ithiki fusika - blepe suzhthsh stis Enstaseis) me tin ektelesh twn thanatopoinitwn: dhl. efoson den mporoume (ws oikogeneia, ws koinwnia) na antimetwpisoume to problhma sti riza tou, antimetwpizoume to symptwma, me ti xeirourgikh methodo stin kurioleksia, "kobontas" auto pou blepoume.

ola auta ean kai efoson uparxei ontws auti i susxetish.

wstoso tha mou epitrepseis na eimai polu (ma para) polu skeptikos gia tin susxetish auti, opws kai gia kathe monodromi kai aitiakh sxesh pou emfanizetai kata kairous stis koinwnikes episthmes.

 
At 18/12/05 8:19 π.μ., Anonymous Alexandra said...

Xmm..me endiaferei to thema auto. Agapite Roman, afinontas stin akri ta peri ithikis, nomizw oti i proseggisi tis koinwnikis pathogeneias me orous iatrikis pathogeneias pou kaneis, einai epikinduna aplousteutiki...Dioti oi duo tous diaferoun ousiastika: i egklimatikotita den akolouthei tous 'kanones' metadosis mias metadidomenis nosou tis iatrikis, opote to 'ponaei kefali, kovei kefali' odigei (se entupwsiaka polles periptwseis egklimatikwn tupwn) sti genesi pollaplwn kefalwn sti thesi tou... Tetoiou tupou katastoli,exei apodeixtei aneparkis...ase pou aggizei ta oria tou autoskopou.
Auta pros to paron, perimenw na dw kai alla sxolia, kai an exw xrono tha epanelthw suntoma.
Mixali, euge gia ti stili. :-)

 
At 18/12/05 12:18 μ.μ., Blogger Roman said...

agaphth Aleksandra
sumfwnw apoluta mazi sou - akribws auto eipa kai egw (to "eksisou ugeies" htan mia apotuxhmenh prospatheia eirwnias).

 
At 18/12/05 1:49 μ.μ., Blogger Μαύρο πρόβατο said...

-Το περιβόητο διάταγμα 770, που ψηφίστηκε από την κυβέρνηση Τσαουσέσκου το 1966 κι έμεινε εν ισχεί μέχρι το 1990, αν και δεν απαγόρευε, καθιστούσε πρακτικά αδύνατη την άμβλωση. Ακόμη χειρότερα, οι αρχές ενεργοποιούσαν όλα τα περιθώρια του διατάγματος όταν επρόκειτο για τσιγγάνους...
Ή εφαρμογή του διατάγματος έφερε προσωρινή έκρηξη στις καταγραφόμενες γεννήσεις, που όμως ακολούθησαν πτωτική πορεία ήδη από τις αρχές τις δεκαετίας του 70, για να φτάσουν στην σημερινή κατάσταση βαρειάς υπογεννητικότητας. Και όχι μόνον αυτό: τα "ανεπιθύμητα" τέκνα, κατέληγαν σε ορφανοτροφεία, όπου οι συνθήκες ζωής, αρχικά καλές από υλική άποψη, έγιναν αβάσταχτες στην περίοδο της "πολιτικής λιτότητας" που επέβαλε ο Τσαουσέσκου για την αποπληρωμή του χρέους (του) από τα μέσα του '70. Ομως, εκεί όπου ο υπόλοιπος πληθυσμός μπορούσε να ελπίζει σε μικροκομπίνες, ανταλλαγές εις είδος, περιβολάκια, μικρο-μαύρη αγορά κτλ κτλ, τα ορφανοτροφεία διέθεταν μόνο τις "επίσημες" μερίδες, που τη δεκαετία του 80 έγιναν πραγματικά μερίδες πείνας.

-Παρόμοιο νόμο υιοθέτησε η Πολωνία το '93. Εκεί όμως πλέον ούτε η εναλλακτική λύση (της κακιάς ώρας) με τα ορφανοτροφεία υπήρχε. Ε, λοιπόν, όπως και στη Ρουμανία του '80, έτσι και στην Πολωνία του '90, οι γεννήσεις δεν ανέβηκαν: οι Πολωνέζες περνούσαν τα σύνορα για επεμβάσεις - εξπρές, ακόμα και σε πλοία στα διεθνή χωρικά ύδατα στη Βαλτική. Οι Ρουμάνες μια δεκαετία πριν, λαδώναν γιατρούς ή, ακόμα χειρότερα, καταφεύγαν σε μεσαιωνικού τύπου επεμβάσεις χωρίς την παρουσία γιατρού, στο σπίτι, με ψηλά ποσοστά σοβαρότατων, ενίοτε θανατηφόρων, επιπλοκών.

-Σήμερα, απ'όσο ξέρω - διορθώστε με αν δεν είναι έτσι - πλήρη απαγόρευση των αμβλώσεων έχει μόνο η Χιλή, ενώ σοβαρότατοι περιορισμοί υπάρχουν στην Ιρλανδία, τη Βενεζουέλα, την Πολωνία και την Πορτογαλία. Είναι προφανές λοιπόν οτι δεν βγαίνει καμμιά συσχέτιση με νόημα μεταξύ νομοθεσίας/πολιτικής αμβλώσεων και εγκληματικότητας. Πέραν τούτου, ακόμη και να υπήρχε, τίποτα δε θα επέτρεπε να συναγάγουμε μια αιτιακή σχέση προς τη μία ή την άλλη ή κάποια τρίτη κατεύθυνση.

Πριν κάμποσα χρόνια, ένα άλλο αριστούργημα είχε εκπονηθεί στους κόλπους της αμερικανικής ακαδημαϊκής κοινότητας: λεγόταν "The Bell curve" και με ίδιου τύπου ατράνταχτα επιχειρήματα στατιστικών συσχετίσεων, είχε "αποδειχθεί" για τη φτώχεια στις ΗΠΑ φταίει η χαμηλή νοημοσύνη των φτωχών, ήγουν η βλακεία των μαύρων και των μεξικάνων...

 
At 18/12/05 2:13 μ.μ., Anonymous alexandra said...

Eipa ki egw.. exw diavasei ta comments sou, Roman, sti stili tou Taki Kampuli kai mou aresoun auta pou grafeis kai o tropos pou ta grafeis.. periergo na sumfwnouses me tetoies prokrousteies praktikes. Alla exoun dei polla ta matia mou sxetika, opws auta pou anefere idi to mauro provato (prostheste: 'Mipws na steirwname tis maures gunaikes?') apo anthrwpous pou sumfwnousa me tis apopseis tous mexri tote.

So, mea culpa, apologies. :-)

 
At 18/12/05 3:39 μ.μ., Blogger kosmopolitis said...

Έχει εξαιρετικό ενδιαφέρον το γεγονός ότι η Norma McCorcey, που κρυβόταν πίσω από το ψευδώνυμο Jane Roe όσο καιρό η υπόθεση της βρισκόταν στα δικαστήρια ( μια σύνηθες πρακτική στα αμερικανικά δικαστήρια για την προστασία των θυμάτων βιασμού ), λίγα χρόνια μετά έγινε κι αυτή reborn christian και άλλαξε στρατόπεδο !
Σήμερα συμμετέχει ενεργά στις κινητοποιήσεις του κινήματος pro life, εναντίον των pro choice !
H Norma McCorvey έχει ανακαλέσει τον τότε ισχυρισμό της ότι έμεινε έγκυος από βιασμό, και κατηγορεί πλέον ανοικτά την τότε δικηγόρο της, Sarah Weddington, ότι την παρέσυρε στη φιλοδοξία της να τα βάλει με το ανώτατο δικαστήριο του Τέξας.
Η κα. McCorvey προσέφυγε πριν λίγα χρόνια πάλι στο Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ, ζητώντας την ανάκληση της ιστορικής απόφασης του 1973 !
Το Ανώτατο Δικαστήριο απέρριψε την προσφυγή της, με το αιτιολογικό ότι δεν έγινε σε " εύλογο χρόνο ".
Ευτυχώς δηλαδή που οι Δικαστές δεν μπήκαν στην ουσία της υπόθεσης, γιατί με τη συντηρητική σύνθεση του από την εποχή Ρήγκαν, και με την εξάπλωση του χριστιανικού φονταμενταλισμού στις ΗΠΑ τα τελευταία χρόνια, η απόφαση τους θα ήταν..προβλέψιμη.
*
Το εξαιρετικό άρθρο του Μιχάλη θέτει και ένα άλλο, εξίσου σημαντικό, θέμα. Τη θανατική ποινή.
Είμαι βέβαιος ότι θα το έχει ως κεντρικό θέμα σε ένα από τα επόμενα άρθρα του.

 
At 18/12/05 8:49 μ.μ., Blogger Mirandolina said...

Αν ήθελε να αποκτήσει κάποιαν βάση αυτή η ατυχής σύνδεση αμβλώσεων - εγκληματικότητας, θα έπρεπε να έχουμε στοιχεία και για τον αριθμό των ανεπιθύμητων παιδιών που ήρθαν στον κόσμο και για το πόσα εξ αυτών έγιναν εγκληματίες (και τι είδους εγκληματίες κλπ κλπ).

Ύστερα, τι αποδεικνύει ότι ένα ανεπιθύμητο έμβρυο δε γίνεται ένα αγαπημένο παιδί;

 
At 19/12/05 1:05 π.μ., Anonymous jt said...

Ο συγγραφέας του βιβλίου δεν προτείνει τις αμβλώσεις ως μέσο καταπολέμησης της εγκληματικότητας, αλλά απλά στην προσπάθεια να βρει την αίτία της ξαφνικής μείωσης της εγκληματικότητας στις ΗΠΑ στις αρχές του 90 καταλήγει οτι αυτή οφείλεται κυρίως στην νομιμοποίηση των αμβλώσεων στις αρχές του 70 (και όχι σε innovative policing strategies, increased reiance in prisons, aging of population και άλλες προτεινόμενες, δημοφιλείς,εξηγήσεις της εποχής). Το βιβλίο δεν είναι ηθικοπλαστικό, ο υπότιτλος είναι χαρακτηριστικός νομίζω : "A rogue economist explores the hidden side of everything". Ισως το μόνο δίδαγμα που βγαίνει απ΄το βιβλίο είναι να είμστε επιφυλακτικοί με τις ευκολες (και βολικές για κάποιους πολλές φορές) εξηγήσεις. Πάντα μπορεί να υπάρχει μια εξήγηση που δεν φανταζόμαστε. "People may lie, numbers don't".

 
At 19/12/05 9:07 μ.μ., Blogger S G said...

μα αν ειναι δυνατον, δεν μπορειτε να επιτιθεστε σε μια μελετη επειδη περιγραφει μια πραγματικοτητα που δεν σας αρεσει! Ο ανθρωπος δεν κανει πολιτικη, επιστημονικη παρατηρηση εκανε. Αν εχετε διαφωνιες με την ουσια πειτε το, αλλα διαφωνιες με το αποτελεσμα χωρις να κοιταξετε την μεθοδο το βρισκω πληρως αντιδεοντολογικο.

Παρεπιμπτοντως δεν ειναι η μαθηματικη περιγραφη αμφιλεγομενη, οσο η πρακτικη του Λεβίτ. Το οτι η οικονομετρια ειναι το καταλληλο μαθηματικο εργαλειο το δεχονται ολοι, απλως λεει η κριτικη οτι ο Λεβιτ δεν συμπεριελαβε ολους τους σχετικους παραγοντες. Για δυο λογια πανω στον Λεβιτ και την δουλεια του κοιταξτε και αυτο

 

Δημοσίευση σχολίου

<< Home