Δευτέρα, Δεκεμβρίου 12, 2005

Ευελιξία και ασφάλεια



«Ο καπιταλισμός είναι ένα άγριο θηρίο, που αν το αφήσεις μόνο του δημιουργεί ανισότητες. Η δική μας αποστολή είναι να το δαμάσουμε!» Γιαν Κεράα Ράσμουσεν, επικεφαλής οικονομολόγος της Γενικής Συνομοσπονδίας Εργαζομένων της Δανίας

Το δανικό μοντέλο είναι ομολογουμένως κάπως περίεργο. Οι εργοδότες μπορούν κατ’αρχήν να απολύουν όποιον θέλουν, χωρίς αποζημίωση, με μια προειδοποίηση μόλις πέντε ημερών για τους ανειδίκευτους εργάτες και τριων μηνών για τους υπαλλήλους. Το αποτέλεσμα είναι το 25% με 30% των 2,8 εκατομμυρίων εργαζομένων να αλλάζουν κάθε χρόνο εργοδότη. Ο μέσος χρόνος παραμονής ενός εργαζομένου σ’έναν εργοδότη είναι μόλις 7 χρόνια. Είναι η περίφημη «ευελιξία» της αγοράς εργασίας, για την έλλειψη της οποίας παραπονιούνται οι βιομήχανοι στη Γαλλία, τη Γερμανία, την Ελλάδα. Αυτή η ευελιξία, όμως, συνδυάζεται στη Δανία, και γενικότερα στις σκανδιναβικές χώρες, με την ασφάλεια. Ο Δανός που απολύεται δικαιούται αποζημίωσης για τέσσερα χρόνια, με «πλαφόν» τα 2.000 ευρώ το μήνα. Αυτό σημαίνει ότι ο ανειδίκευτος που χάνει τη δουλειά του εισπράττει το 90% του μισθού του, ο μέσος μισθωτός το 60% και ο υψηλόμισθος το 30%. «Το σύστημα είναι δίκαιο», λέει ο Ράσμουσεν, «αφού πιο ευάλωτοι στην ανεργία είναι οι χαμηλόμισθοι και οι λιγότερο ειδικευμένοι».

Πράγματι, το μυστικό του δανικού μοντέλου είναι ότι ικανοποιεί όλες τις πλευρές - και, επιπλέον, λειτουργεί! Η ανεργία είναι μόλις 5,4% (έναντι 10% στη «φιλεργατική» Γαλλία), με τα ποσοστά απασχόλησης να φτάνουν το 64% στην ηλικιακή κατηγορία 15-24 (έναντι 30% στη Γαλλία) και το 60,7% στην κατηγορία 55-64 (έναντι 37%). Το άγριο θηρίο θα ήθελε φυσικά περισσότερα. «Το σύστημα δεν δημιουργεί αρκετή γεωγραφική κινητικότητα», παραπονείται ο Νιλς Εσπερσεν, διευθυντής ανθρωπίνων πόρων στην εταιρεία Velux. Σε μια χώρα όμως που η συμμετοχή στα συνδικάτα φτάνει το 80%, οι εργοδότες δεν μπορούν να κάνουν ό,τι θέλουν. Κι ας μην καθορίζονται με νόμο ούτε ο χαρακτήρας των συμβάσεων εργασίας ούτε ο ελάχιστος μισθός ούτε ο χρόνος εργασίας…

Αποτελεί λοιπόν η Δανία μια νησίδα συναίνεσης και ευημερίας στη φουρτουνιασμένη Ευρώπη; Ακριβής έως πρόσφατα, η εικόνα αυτή αρχίζει σιγά-σιγά να θολώνει. Κάτι η γήρανση του πληθυσμού, κάτι η αύξηση της μετανάστευσης, οι οικονομολόγοι προειδοποιούν ότι σε 30 χρόνια τα ελλείμματα θα εκτοξευτούν στα ύψη. Μια επιτροπή που συγκροτήθηκε με κυβερνητική πρωτοβουλία πρότεινε την περασμένη εβδομάδα να αυξηθεί η ηλικία συνταξιοδότησης και να περιοριστούν τα προγράμματα που επιτρέπουν σήμερα στους μισούς εργαζομένους να παίρνουν πρόωρη σύνταξη στα 60. Ανάμεσα στις 43 συνολικά προτάσεις της περιλαμβάνεται ακόμα η μείωση των φόρων και η χρέωση των πολιτών για ορισμένες υπηρεσίες της εκπαίδευσης και της υγείας. Αλλά οι αντιδράσεις είναι έντονες, ακόμη και ο κεντροδεξιός πρωθυπουργός δήλωσε πως δεν χρειάζονται βιαστικές κινήσεις. Οι αποφάσεις πρέπει να λαμβάνονται ψύχραιμα, συναινετικά και πολιτισμένα.

8 Comments:

At 12/12/05 1:00 μ.μ., Blogger Μαύρο πρόβατο said...

Οταν ανέλαβε ο ντε Βιλπέν, αμέσως μετά το στραπάτσο του "ευρωσυντάγματος", είχε σπεύσει να δηλώσει θαυμαστής του δανέζικου μοντέλου και της "flexicurité" (κατά μια απόπειρα απόδοσης του τερατώδους όρου, "ευελισφάλεια").
Το οποίο στηρίζεται στη βασική ιδέα, να μετακυλίσουμε στο κράτος το κοινωνικό κόστος της ευέλικτης απασχόλησης: ιδέα που μπορεί να εφαρμοστεί με κοινωνικά δίκαιο τρόπο, στο βαθμό που η μεγάλη απαιτούμενη φορολογία είναι κοινωνικά δικαιότερη (περισσότεροι άμεσοι παρά έμμεσοι φόροι, κλιμακωτός χαρακτήρας των πρώτων, σε σχέση με το εισόδημα).

 
At 12/12/05 4:26 μ.μ., Blogger kosmopolitis said...

Στο (ι)Δανικό παραμύθι του Άντερσεν, η μικρή γοργόνα μετρά τις καλές και τις κακές πράξεις των ανθρώπων, και από το τελικό αποτέλεσμα θα κριθεί η επανεμφάνιση της.

Αν οι Δανοί, λοιπόν, επιλέξουν τις καλές πράξεις ( να δαμάσουν το άγριο θηρίο του καπιταλισμού και να εδραιώσουν το κράτος πρόνοιας ) θα ξανακούσουν την υπέροχη φωνή της πανέμορφης Αριελ.

Αν ακούσουν όμως τις 43 συμβουλές της κυβερνητικής επιτροπής, τότε ο Γουλιέλμος Σαιξπήρος, εκτός από Μέγιστος κονδυλοφόρος, θα αποδειχθεί και μάντης κακών.

" Κάτι σάπιο υπάρχει στο Βασίλειο της Δανημαρκίας "
Άμλετ, Πράξη i, σκηνή iv

 
At 12/12/05 5:27 μ.μ., Blogger Πάνος said...

Είναι τρελλοί αυτοί οι Δανοί!

(Οβελίξ, στο άλμπουμ: Ο Αστερίξ και το Δανέζικο μοντέλο)

 
At 12/12/05 8:40 μ.μ., Blogger ΤΑΣΟΣ said...

μαύρο πρόβατο:
καλό θα ειναι να διαβάσεις το βιβλιο "ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΤΙΚΗ ΔΙΑΝΟΗΣΗ" ΓΙΩΡΓΟΣ ΡΟΥΣΗΣ ΓΚΟ

 
At 12/12/05 8:48 μ.μ., Blogger Μαύρο πρόβατο said...

Τάσσο,
pardon??
Ετυχε να το έχω διαβάσει - λοιπόν;

 
At 12/12/05 9:57 μ.μ., Blogger ΤΑΣΟΣ said...

Aν θυμάμαι καλά απο το βιβλίο οι διανοούμενοι (κάτοχοι της θεωρητικής καιεπαναστατικής γνώσης) αν δεν βρεθουν κοντά στο επαναστατικο κίνημα αναζητούν θέσεις στο σύστημα (αναφέρει και ονόματα γνωστών διανοουμένων).

Προεκλογικά γέμισε ένα θέατρο με πρώην στελέχη του συν για να τους μιλήσει ο ΓΑΠ ο οποίος τελικά δεν πήγε. Πολλοι απο αυτούς που πηγαν εκεί είχαν απασχολήσει τη σκέψη μας.

Ο συγγραφέας του βιβλίου έχω την εκτίμηση ότι έχει σαφή αντιδεξιό λόγο.

Σε πολλά γραπτά δε διακρίνεται αυτός ο λογος .

 
At 12/12/05 11:03 μ.μ., Blogger Μαύρο πρόβατο said...

Συμφωνώ, αλλά... το θέμα είναι το "δανέζικο μοντέλο", και οι προϋποθέσεις υπό τις οποίες δουλεύει.
Με την ευκαιρία, να γράψω οτι ο μεγαλοκαπιταλιστής (και άνθρωπος του κλειστού κύκλου του Σιράκ) Πεμπερώ, έδωσε σήμερα στη δημοσιότητα έκθεση - παραγγελία του κράτους, της σύνταξης της οποίας ηγήθηκε, με θέμα την μείωση του δημόσιου χρέους.
Τα όσα προτείνει είναι ανατριχιαστικά - αλλά δείχνουν και την οξύτητα του προβλήματος. Κάποιος πρέπει να πληρώσει: ή το κεφάλαιο, ή η συντριπτική πλειοψηφία των φορολογούμενων. Το ματς υπόσχεται πολλές φάσεις...

 
At 12/12/05 11:30 μ.μ., Blogger Πάνος said...

Αγαπητοί θαμώνες (και θαμώνισσες) των Διαστάσεων, έχω την τιμή να σας πληροφορήσω οτι το σημερινό θέμα των μυστικών του Κόλπου είναι αφιερωμένο στον Κοσμοπολίτη - και το αυριανό στο μαύρο πρόβατο.

O Μιχάλης (και ο Ημίαιμος) - προσεχώς...

 

Δημοσίευση σχολίου

<< Home