Πέμπτη, Δεκεμβρίου 29, 2005

H χαμένη αίγλη της Eυρώπης



Ο Κάρολος Δαρβίνος αντεπιτίθεται. Ο Βόλφγκανγκ Αμαντέους Μότσαρτ θα βρίσκεται στο προσκήνιο όλο τον επόμενο χρόνο, 250ή επέτειο από τη γέννησή του. Ένας Βρετανός επιστήμονας και ένας Αυστριακός μουσικός ξαναδίνουν στην Ευρώπη τη χαμένη αίγλη της.

Από τα τρία μεγάλα κοσμικά δόγματα που γεννήθηκαν τον 19ο αιώνα, γράφει στο κύριο άρθρο του ο Εκόνομιστ, ο μαρξισμός έπεσε θύμα της καταστροφικής εφαρμογής του και πέθανε απότομα όσο και επώδυνα. Ο φροϋδισμός πνέει κι αυτός τα λοίσθια, αν και με πιο ειρηνικό τρόπο. Ο δαρβινισμός, αντίθετα, φαίνεται να δυναμώνει όλο και περισσότερο. Αφού οι «κοινωνικοί δαρβινιστές» τον καταδίκασαν σε μια εκατοντάχρονη στασιμότητα, ταυτίζοντάς τον με την επιβίωση των ισχυρών και την εγκατάλειψη των αδυνάτων, νέες θεωρίες τον τοποθετούν επιτέλους στο σωστό πλαίσιο. Το κοινό σημείο αυτών των θεωριών είναι ότι δεν βασίζονται στον ατομικό ανταγωνισμό, μία ιδέα που υποστήριξε μεταξύ των άλλων ο Χέρμπερτ Σπένσερ, αλλά στην κοινωνική αλληλεπίδραση. Είναι αλήθεια ότι οι άνθρωποι συχνά συγκρούονται, και οι συγκρούσεις αυτές καταλήγουν σε αιματοχυσία. Άλλο τόσο αλήθεια, όμως, είναι ότι συνεργάζονται. Το «φυσικό» περιβάλλον στο οποίο εξελίσσεται η ανθρωπότητα δεν είναι η ζούγκλα ή η σαβάνα, αλλά η κοινωνία.

«Θα ζητήσω από τον Μότσαρτ να με συγχωρήσει που η μουσική του δεν με οδήγησε σε λαμπρά κατορθώματα, αλλά με έκανε έναν γελωτοποιό που έχασε εξαιτίας του το λίγο μυαλό που είχε, που περνά τον πιο διαυγή χρόνο του μουρμουρώντας σε μια γαλήνια μελαγχολία πράγματα που δεν καταλαβαίνει, και που περιπλανιέται σαν φάντασμα, μέρα-νύχτα, γύρω από ένα μυστήριο στο οποίο δεν μπορεί να διεισδύσει». Αυτά έλεγε ο Κίρκεγκορ για τον συνθέτη στον οποίο είναι αφιερωμένο το έτος που ξημερώνει. Ο Νουβέλ Ομπζερβατέρ, το Λ'Εξπρές, το Σπήγκελ, άφησαν προς στιγμήν κατά μέρος τη μιζέρια, απέστρεψαν το βλέμμα από τους αποτυχημένους πολιτικούς και τους διεφθαρμένους επιχειρηματίες και αφιέρωσαν τα εξώφυλλά τους στον αθάνατο καλλιτέχνη. Στο Ιράν απαγόρευσαν τον Μότσαρτ, μαζί με όλα τα συναφή δυτικά προϊόντα. Καιρός να τιμήσουμε τη μνήμη του στην Ευρώπη.

Αυτή είναι η εκδίκηση της γηραιάς ηπείρου. Απέναντι στους αφελείς που πιστεύουν ότι ο κόσμος μας είναι φτιαγμένος από έναν έξυπνο νου και ένα επιδέξιο χέρι, αντιτάσσει τον επιστήμονα που παρουσίασε τη θεωρία της εξέλιξης και της φυσικής επιλογής. Απέναντι στους φανατικούς που θέλουν τους άνδρες ναρκωμένους και τις γυναίκες υποταγμένες, αντιπαραθέτει τον μουσικό που έγραφε το 1789 στη γυναίκα του: «Την 1η Ιουνίου θα κοιμηθώ στην Πράγα, όπως και την 3η. Την 4η; Δίπλα στην αγαπημένη μου γυναικούλα! Ετοίμασε καλά την αγαπημένη και πανέμορφη μικρή φωλιά, γιατί ο ανθρωπάκος μου την αξίζει πραγματικά, συμπεριφέρθηκε πολύ καλά και δεν επιθυμεί τίποτα άλλο παρά να κατακτήσει τον υπέροχο κώλο σου». Είμαστε Ευρωπαίοι, ναι, και είμαστε υπερήφανοι γι' αυτό.

6 Comments:

At 29/12/05 1:47 μ.μ., Blogger Roman said...

einai trelloi autoi oi Eurwpaioi...
:-)

 
At 29/12/05 1:58 μ.μ., Blogger Μαύρο πρόβατο said...

Ελπίζω το 2006 να έχει περισσότερο Μότσαρτ απ'όσο Αϊνστάιν είχε το 2005!!

 
At 29/12/05 3:48 μ.μ., Blogger Πάνος said...

Μην ελπίζεις, μαύρο πρόβατο!

Ας το ευχόμαστε όμως...

*

Ο Μότζαρτ ή ο κάπταιν - Ντραίηκ; Ο Δαρβίνος ή Λεοπόλδος (ο Βέλγος ευεργέτης του Κογκό;) Ο Αϊνστάιν ή ο Στάλιν;

*

Η Ευρώπη είναι ...πολλαπλή και αντιφατική. Δεν την αγαπάμε γιατί έχει βγάλει μεγάλα μυαλά και μεγάλους καλλιτέχνες και ανθρωπιστές. Την αγαπάμε για έναν πιο απλό λόγο: είναι το σπίτι μας, αισθανόμαστε εδώ καλύτερα από όπου αλλού. Αλλά όπως κάθε σπίτι, έχει τις σκοτεινές (και βρωμερές) γωνιές του.

*

Γι αυτό, ας μη το ρίχνουμε στο μελό, έτσι εύκολα...

 
At 29/12/05 4:37 μ.μ., Blogger kosmopolitis said...

..αντιπαραθέτει τον μουσικό που έγραφε το 1789 στη γυναίκα του: «Την 1η Ιουνίου θα κοιμηθώ στην Πράγα, όπως και την . Την ; Δίπλα στην αγαπημένη μου γυναικούλα! Ετοίμασε καλά την αγαπημένη και πανέμορφη μικρή φωλιά, γιατί ο ανθρωπάκος μου την αξίζει πραγματικά, συμπεριφέρθηκε πολύ καλά και δεν επιθυμεί τίποτα άλλο παρά να κατακτήσει τον υπέροχο κώλο σου».

Δηλαδή, όταν κάποιοι άλλοι οραματίζονταν τον επαναστατικό οργασμό, παραμονές της κατάληψης της Βαστίλλης, ο Μότσαρτ ονειρεύοταν τον κώλο της γυναίκας του !

Μιχάλη, η πονηρή αντεπαναστατική προπαγάνδα σου δεν θα περάσει !
Η ιστορική μνήμη ΖΕΙ !

 
At 30/12/05 2:14 μ.μ., Blogger Αθήναιος said...

Πάνο, δεν είναι κ τόσο ξεκαθαρισμένο το πόσο σπίτι είναι η Ευρώπη για έναν Έλληνα όταν τα σχετικά ερωτήματα έπαιζαν μέχρι τα χθες.

Αγαπούμε την Ευρώπη για τη συμβολή της στον Παγκόσμιο Πολιτισμό: Το Διαφωτισμό κ το Κράτος Δικαίου.

Παρεπιπτόντως. Πιστεύω ότι η ανάγνωση της " Καταγωγής των Ειδών" θα έπρεπε να είναι υποχρεωτική όπου διδάσκεται κ ασκείται η Επικοινωνία. Πέραν του ότι είναι ένα απλό κ απολαυστικό ανάγνωσμα σε παλαιομοδιτικα αγγλικά( για όσους αγαπούν τη γλώσσα), είναι ευφυώς δομημένο για να προλάβει αντιδράσεις κ επιθέσεις από την Εκκλησία κ το μέχρι τότε κατεστημένο. :-)

 
At 30/12/05 9:10 μ.μ., Blogger Πάνος said...

Αθήναιε, τα ερωτήματα έπαιζαν μέχρι πρότινος μόνο για όσους ζούσαν (ή ζουν ακόμα) τη φαντασίωση της "καθ΄ημάς ανατολής". Οι δημιουργικοί Έλληνες ήταν πάντα Ευρωπαίοι, από τον καιρό του Ρήγα, τουλάχιστον.

 

Δημοσίευση σχολίου

<< Home