Σάββατο, Δεκεμβρίου 03, 2005

Aναζητούνται Περέιρα



Ισχυρίζεται ο Περέιρα ότι είναι ένα μάτι που βλέπει αντικειμενικά τη χώρα του· και αυτό που βλέπει δεν είναι καθόλου ενθαρρυντικό. Βλέπει παρακμή, υποκρισία, ψέματα, ηθική κατάπτωση. Βλέπει μια κυβέρνηση διεφθαρμένη και μια αντιπολίτευση κατακερματισμένη. Βλέπει μια χώρα που έχει γλιστρήσει στην 37η θέση ως προς την ελευθερία της έκφρασης, μια οικονομία που ήταν 5η στον κόσμο και τώρα έχει παραλύσει. Βλέπει παντού μιζέρια και ακούει παντού γκρίνια, ανθρώπους που λένε ότι «δεν λειτουργεί πια τίποτα», ότι «η Ιταλία έχει γίνει αβίωτη». Τα βλέπει και τα ακούει όλα αυτά και συνειδητοποιεί ότι πρέπει να αντιδράσει, ότι μόνο εκείνος μπορεί να αντιδράσει, ότι αν δεν αντιδράσει ο δημοσιογράφος, ο διανοούμενος, ο απλός πολίτης, τη χώρα αυτή θα την πάρει ο διάβολος.

«Εγώ δεν πιστεύω στους ειδικούς ήρωες», λέει στη Στάμπα ο Αντόνιο Ταμπούκι, πνευματικός πατέρας του δημοσιογράφου Περέιρα. «Είμαι πεισμένος ότι η καθημερινή εκπλήρωση του καθήκοντός μας αποτελεί, από μόνη της, μία πράξη ηρωισμού». Ούτε σκέπτεται να αναμειχθεί στην πολιτική για να σώσει τη χώρα του, όπως είναι της μόδας τελευταία να κάνουν οι συγγραφείς (αυτή την εβδομάδα ακούσαμε για άλλον έναν). Το έχει κάνει μία φορά στη ζωή του, και αυτό στην αγαπημένη του Πορτογαλία, όταν έβαλε υποψηφιότητα στις ευρωεκλογές με ένα μικρό κόμμα της Αριστεράς. «Ο σκοπός του συγγραφέα», τονίζει, «είναι να παρατηρεί και να κρίνει την πολιτική, όχι να παρασύρεται από αυτήν. H δουλειά των πολιτικών, όπως και των θεολόγων, είναι να σπέρνουν βεβαιότητες. H δουλειά η δική μας είναι να καλλιεργούμε αμφιβολίες. Αν αρχίσουμε κι εμείς να στέλνουμε διάφορα μηνύματα για να πείσουμε ή να μεταπείσουμε τους πολίτες, δεν κάνουμε πια λογοτεχνία αλλά προπαγάνδα».

Τι είναι η ζωή; Μια αλληλουχία γεγονότων που συμβαίνουν μέσα στον χρόνο, πολλές φορές με εντελώς τυχαίο τρόπο, χωρίς να υπακούουν σε καμία λογική. Αυτά τα γεγονότα πρέπει λοιπόν κάποιος να τα συγκεντρώσει, να τα διηγηθεί και να τα ερμηνεύσει. H λογοτεχνία, λέει ο Ταμπούκι, θέλει να μας κάνει να καταλάβουμε ότι τα γεγονότα αυτά δεν είναι απομονωμένα, δεν είναι μπαλόνια που ξεφυτρώνουν από το πουθενά, μανιτάρια που βγαίνουν αυθορμήτως από τη γη. Ανήκουν, αντίθετα, σε ένα δίκτυο. Είναι το κάτω μέρος ενός χαλιού, από τους κόμπους του οποίου ο λογοτέχνης προσπαθεί να αναπαραστήσει τη φιγούρα που απεικονίζεται στην άλλη μεριά.

Ένα από τα βιβλία του, ο Ταμπούκι το έγραψε κατευθείαν στα πορτογαλικά. Ανήκει λοιπόν σε μια διπλή κουλτούρα; «H εμπειρία αυτή ήταν ένα είδος καθαρτήριου λουτρού, ένα νέο βάπτισμα, δεδομένου ότι η Πορτογαλία έχει μια κουλτούρα πολύ κοντά στην ψυχή μου. Μου έρχεται στον νου η saudade, η νοσταλγία: είναι κάτι που με κατέκτησε, ίσως επειδή κατά βάθος ήμουν ήδη ένας υγιής φορέας της».

8 Comments:

At 4/12/05 5:12 μ.μ., Blogger Πάνος said...

Ο Σόλωνας ποιητής ήταν - αλλά έγινε νομοθέτης και κυβερνήτης, ταν χρειάστηκε. Ο Θουκυδίδης συγγραφέας ήταν - αλλά υπηρέτησε ως στρατηγός την Αθήνα. Ο Μάρκος Αυρήλιος και ο Ιουλιανός ήταν φιλόσοφοι και στοχαστές (και σημαντικοί μάλιστα), αλλά καταδέχτηκαν να κάνουν και την ταπεινή δουλειά του ...αυτοκράτορα.

Στα καθ' ημάς - ο Νίκος Καζαντζάκης, ο σημαντικότερος Έλληνας συγγραφέας του 20ου αιώνα, δεν απαξίωσε να ασχοληθεί με την πολιτική, είτε σε "ειδικές αποστολες" (επαναπατρισμός πόντίων) είτε ως υπουργός της κυβέρνησης πριν τα Δεκεμβριανά. Με την πολιτική ασχολήθηκαν επίσης (στα κόμματα της αριστεράς συνήθως) δεκάδες συγγραφείς, εικαστικοί, καλλιτέχνες.

Ο Ταμπούκι δε θέλει - με γειά του με χαρά του.

Το θέμα είναι να πειστεί ο γνωστός ποιητής ...Κοσμοπολίτης!

 
At 4/12/05 6:23 μ.μ., Blogger Μαύρο πρόβατο said...

Τι είναι η ζωή; Μια αλληλουχία γεγονότων που συμβαίνουν μέσα στον χρόνο, πολλές φορές με εντελώς τυχαίο τρόπο, χωρίς να υπακούουν σε καμία λογική. Αυτά τα γεγονότα πρέπει λοιπόν κάποιος να τα συγκεντρώσει, να τα διηγηθεί και να τα ερμηνεύσει.
Προφανώς κάποιος, που δεν ανήκει στους κοινούς θνητούς. Κάποιος Σίσυφος - γιατί λογική δεν υπάρχει, όπως λέχθηκε.
Τα παραπάνω μου φαίνονται μια καλή συνόψιση της αριστοκρατικής αντίληψης περί πολιτικής. Ή μια μεταμοντέρνα επιχειρηματολογία για την ανάγκη μιας πολιτικής θεολογίας.
Θεμελιώδες χρέος κάθε πολίτη που υπερασπίζεται τη δημοκρατία, να αντιμάχεται τέτοιες ακραία αντιδραστικές αντιλήψεις.

 
At 4/12/05 10:46 μ.μ., Blogger kosmopolitis said...

Είμαι πεισμένος ότι η καθημερινή εκπλήρωση του καθήκοντός μας αποτελεί, από μόνη της, μία πράξη ηρωισμού.
Αντώνιο Ταμπούκι.
( προστίθεται στη συλλογή των υπέροχων ρητών )

ΥΓ

- Μαύρο Πρόβατο, τον αδικείς. Τον παρερμήνευσες μάλλον. Εμένα δεν μου ακούγεται αντιδραστικός. Εγώ συμφωνώ με τις απόψεις του. Ειδικά για τη λογοτεχνία ( και μάλιστα την προεκτείνω για να συμπεριλάβει όλες τις μορφές τέχνης ).
Μου ακούγεται σοβαρός και φιλοσοφημένος. Μειλίχιος και λυρικός ο λόγος του. Δεν ισχυρίζεται ότι διαθέτει την απόλυτη αλήθεια. Ίσα ίσα. Αμφιβολίες καλλιεργεί. Δεν προσφέρει έτοιμες απαντήσεις. Ερωτήματα θέτει.

- Πάνο, από που προκύπτει ότι ο Ταμπούκι δε θέλει άρα με γειά του με χαρά του ; Δεν ασχολήθηκε στην Πορτογαλία ; ή..πηδάς αράδες διαβάζοντας ; !

 
At 4/12/05 11:22 μ.μ., Blogger Πάνος said...

Προκύπτει από όσα λέει ο ίδιος, φίλτατε, για το παρόν.

Εσύ δεν απαντάς στο καυτό ερώτημα: θα αφήσεις για λίγο την ποίηση (στην ησυχία της) προκειμένου να συμβάλλεις στη σωτηρία της αγαπημένης μας πατρίδας;

*

Παιδιά, με την παρρησία που με διακρίνει: επισκεφτείτε το ημέτερο ιστολόγιο - θα ήθελα πραγματικά τη γνώμη σας για το περιεχόμενο των τελευταίων post - θενξ!

 
At 5/12/05 12:04 π.μ., Blogger kosmopolitis said...

Χα χα χα ! Πόσες πατρίδες να σώσω φίλτατε Πάνο ? ! Ξέχασες ότι είμαι Κοσμοπολίτης με πολλές πατρίδες ? ! Ξέχασες τον ορισμό της πατρίδας για μένα ( όπως τον διατύπωσα σε προηγούμενο σχόλιο μου σε άρθρο του Μιχάλη για τον εθνικισμό ) ? !

ΥΓ

Έχω ήδη διαβάσει τα σεντονοειδή ποστ σου. Ενδιαφέρουσα η κόντρα σου με τον ΓΚ. Υπόσχομαι να τη σχολιάσω αν βρω χρόνο.
( έχεις αλήθεια τρεις γραμματείς και μια μασέρ ρε μπαγάσα ? )

 
At 5/12/05 1:34 π.μ., Blogger Μαύρο πρόβατο said...

Κι εμένα με εκπλήττει αυτή η περικοπή που αποδίδεται (από τα συμφραζόμενα) στον Ταμπούκι.
Είχα δει πριν από χρόνια ένα θεατρικό του, γύρω από ένα επεισόδιο της ζωής και ένα τμήμα του έργου του (μέγιστου) πορτογάλου ποιητή Φ. Πεσσόα - και είχα εντυπωσιαστεί.

 
At 5/12/05 12:34 μ.μ., Blogger S G said...

«Είμαι πεισμένος ότι η καθημερινή εκπλήρωση του καθήκοντός μας αποτελεί, από μόνη της, μία πράξη ηρωισμού»

συμφωνω και γω οτι ειναι εξαιρετικη ατακα. Μακαρι να πιστευαν και αυτο οι εκατομμυρια Ελληνες, που στα καφενεια ξερουν να γκριναιζουν για τα παντα, αλλα οταν ερχεται η ρωα να προσθεσουν αυτοι το δικο τους λιθαρακι διαλεγουν παντα τον ευκολο δρομο.

Παντα πιστευα οτι αν θες να κανεις κατι "για τον κοσμο", πρεπει πρωτα απολα να ξεκινησεις απο τη δικη σου ζωη, απο τα απλα και καθημερινα, απο την κακη οδηγηση σου, απο το τριπλοπαρκαρισμα σε μεγαλους δρομους, απο το δεντρακι του πεζοδρομιου που αφησες αποτιστο και απεριποιητο...

 
At 5/12/05 1:04 μ.μ., Blogger Μαύρο πρόβατο said...

Ναι αλλά γιατί δε γίνεται ρε γαμώτο... είμαστε φαίνεται, κακοί άνθρωποι.

 

Δημοσίευση σχολίου

<< Home