Δευτέρα, Νοεμβρίου 21, 2005

Ο Λαρς, ο Tζωρτζ και οι φαντασιώσεις τους



«H δημοκρατία είναι ένα καλό εργαλείο για τη λειτουργία μιας χώρας, αλλά δεν κάνει τους ανθρώπους χαρούμενους όπως φαίνεται να πιστεύουν οι Αμερικανοί. Οι άνθρωποι είναι χαρούμενοι όταν κάνουν μια επανάσταση». Λαρς φον Τρίερ

Οι γονείς του ήταν «κομμουνιστές γυμνιστές»: τον άφηναν να κάνει ό,τι ήθελε. Δεν τους ενδιέφερε αν πήγαινε σχολείο ή μεθούσε με άσπρο κρασί. Ο Λαρς έβλεπε ταινίες του Ντίσνεϋ και ονειρευόταν να πάει στην Αμερική. Αντί γι' αυτό, στα 12 χρόνια του πήρε το τρένο και πήγε στην Κοπεγχάγη για να λάβει μέρος στις διαδηλώσεις κατά του πολέμου στο Βιετνάμ. Σε μια διαδήλωση, ρώτησε έναν αστυνομικό αν ήξερε τι ώρα περνάει το τρένο της επιστροφής. Κι εκείνος του είπε ότι αν είναι πολύ νέος για να βρει το σωστό τρένο, είναι πολύ νέος και για να πηγαίνει σε διαδηλώσεις. Ο Λαρς έγινε έξαλλος, άρχισε να του μιλάει για τα ανθρώπινα δικαιώματα και την ελευθερία της έκφρασης, ο άλλος τον κοίταζε έκπληκτος. Ίσως τότε ο μελλοντικός σκηνοθέτης να μολύνθηκε από τον ιό της αμφισβήτησης. «Δεν θέλω μόνο να προκαλώ τους άλλους», λέει στην Ντι Τσάιτ. «Κάνω πόλεμο στον εαυτό μου, στον τρόπο με τον οποίο μεγάλωσα, στις αξίες που μου εμφυσήθηκαν. Στη φιλοσοφία των καλών προθέσεων που κυριαρχούσε στην οικογένειά μου».

Ακριβώς επειδή η λευκή νεαρή πρωταγωνίστρια της τελευταίας του ταινίας είναι καλών προθέσεων, και θέλει να εκπαιδεύσει μια ομάδα δούλων στην ελευθερία και τη δημοκρατία, ο σκηνοθέτης τη βάζει να φαντασιώνεται την υποταγή της σ' έναν ρωμαλέο μαύρο σκλάβο: το «Manderlay» είναι άλλωστε εμπνευσμένο από την εισαγωγή στο ερωτικό μυθιστόρημα «Ιστορία της Ο». Δεν είναι όμως κάπως φτηνό για κάποιον που θέλει να αμφισβητήσει όλα τα κλισέ να χρησιμοποιεί μια κοινότοπη πορνογραφική φαντασίωση; «Όταν είσαι σκλάβος και κάθε μέρα ο αφέντης σου σε μαστιγώνει, είναι μάλλον απίθανο τη νύχτα να φαντασιώνεσαι το μαστίγωμά σου», απαντά το τρομερό παιδί του δανικού κινηματογράφου. «Τέτοιες φαντασιώσεις έχουν οι ελεύθεροι άνθρωποι. H επιθυμία της κυριαρχίας και της υποταγής είναι μέρος του συστήματος των ορμών μας. Δεν μπορούμε να αγνοούμε αυτές τις ορμές όταν αναζητάμε έναν ικανοποιητικό τρόπο συνύπαρξης των ανθρώπων. Και δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι οι άνθρωποι που ασκούν πολιτική εξουσία είναι κι αυτοί σεξουαλικά όντα. Ο Μπους, ας πούμε, είναι ερωτευμένος με την Κοντολίζα. Στα όνειρά του, βλέπει ότι τον μαστιγώνει αλύπητα. H Κοντολίζα, πάλι, είναι ο ιδανικός σκλάβος».

Μήπως άρεσε και στους Ιρακινούς να τους βασανίζει ο Σαντάμ; «Στο Ιράκ του Σαντάμ Χουσεΐν υπήρχε ένα είδος ηθικών αρχών. Φυσικά αυτές οι αρχές έστελναν πολύ κόσμο στον τάφο ή στη φυλακή. Δεν μπορείς όμως να πετάς τους παλιούς κανόνες, να εισάγεις καινούργιους και να πιστεύεις ότι όλα θα πάνε καλά. Οι ηθικές παραδόσεις πρέπει να βγαίνουν μέσα από την κοινωνία».

5 Comments:

At 22/11/05 12:52 π.μ., Blogger kosmopolitis said...

Μιχάλη, επειδή κάποιοι μπορεί να ντρέπονται να το παραδεχθούν, εγώ το ομολογώ ευθέως : τον πάω αυτόν τον τύπο !

 
At 22/11/05 11:03 π.μ., Blogger Μιχάλης Μητσός said...

Κι εγώ, Κοσμοπολίτη, παρόλο που το Dogville δεν μπόρεσα να το δω. Το "Δαμάζοντας τα κύματα" με είχε συγκλονίσει. Απ'ότι φαίνεται, πάντως, δεν τον πάει η παρέα...

 
At 22/11/05 11:35 π.μ., Blogger Μαύρο πρόβατο said...

Κι εμένα μου φαίνεται σπουδαίος.
Αυτές τις μέρες βγαίνει ένα καινούργιο έργο του εδώ. Ανυπομονώ!

 
At 22/11/05 12:44 μ.μ., Blogger Μιχάλης Μητσός said...

Κάτι μας είπες τώρα, Μαύρο Πρόβατο. Αφού κάθε τι αντιαμερικανικό σού φαίνεται σπουδαίο! Το ενδιαφέρον με τον φον Τρίερ - για το οποίο έχει κατηγορηθεί - είναι ότι στις δύο τελευταίες του ταινίες μιλάει για μια χώρα, την Αμερική, όπου δεν έχει πατήσει ποτέ το πόδι του. Κι ούτε θα πατήσει, αφού δεν μπαίνει ποτέ σε αεροπλάνο. Ενα ταξίδι κάνει κάθε χρόνο, στις Κάννες, κι αυτό με το ζόρι.

 
At 22/11/05 2:00 μ.μ., Blogger Μαύρο πρόβατο said...

Δεν περιμένουμε από τον Λαρς να μάθουμε για την Αμερική (όπως δεν περιμέναμε από τον Πιρανέζι να μάθουμε για τις φυλακές του 18ου αιώνα...)
-Μια που λέμε για αμερικάνους και σινεμά, το τελευταίο του Γούντι Αλλεν ήταν αρκετά καλό (match point)
Οσο για μένα, την πάω την Αμερική και τους αμερικανούς. Για τον καπιταλισμό και την ιμπεριαλιστική του κατάληξη "ανησυχώ" - και πιθανόν να μην είμαι ο μόνος ;-)

 

Δημοσίευση σχολίου

<< Home