Δευτέρα, Απριλίου 21, 2008

Τι χρωστά η Ευρώπη στο Ισλάμ



Ιάκωβος της Βενετίας: Έλληνας ή Ιταλός λόγιος που, αφού έζησε στην Κωνσταντινούπολη, εργάστηκε στο αββαείο του Μont-Saint-Μichel από το 1127 μέχρι τον θάνατό του, το 1150Εκεί, μετέφρασε στα λατινικά τα σημαντικότερα έργα του Αριστοτέλη.

Αφού εξαφανίστηκε από την Ευρώπη, η γνώση της αρχαίας Ελλάδας - φιλοσοφία, ιατρική, μαθηματικά, αστρονομία- βρήκε καταφύγιο στον μουσουλμανικό κόσμο, ο οποίος τη μετέφρασε στα αραβικά, τη διέδωσε και στη συνέχεια τη διοχέτευσε και πάλι στη Δύση, οδηγώντας στην αναγέννησή της: αυτή είναι εδώ και σαράντα χρόνια η κυρίαρχη άποψη για την πολιτιστική σχέση του δυτικού με τον μουσουλμανικό κόσμο. Ένας Γάλλος ιστορικός έρχεται τώρα να αμφισβητήσει αυτή την άποψη και να υποστηρίξει πως η Ευρώπη δεν χρωστά τις γνώσεις της στο Ισλάμ.

Όπως γράφει ο Σιλβέν Γκουγκενέμ στο βιβλίο του «Ο Αριστοτέλης στο ΜontSaint-Μichel. Οι Ελληνικές Ρίζες της χριστιανικής Ευρώπης» (Εκδ. Seuil), δεν υπήρξε ποτέ πλήρης ρήξη των δεσμών ανάμεσα στο Βυζάντιο και τη χριστιανική Ευρώπη του πρώιμου Μεσαίωνα. Ελληνικά χειρόγραφα, έστω και λιγοστά, κυκλοφορούσαν στα μοναστήρια, όπου υπήρχαν άνθρωποι ικανοί να τα διαβάσουν. Επιπλέον, στη Σικελία και τη Βόρεια Ιταλία είχαν μείνει πυρήνες ελληνόφωνου πληθυσμού: στο Σαλέρνο δημιουργήθηκε μια σχολή ιατρικής ανεξάρτητη από τον αραβομουσουλμανικό κόσμο. Αρκετές δεκαετίες προτού άνθρωποι σαν τον Ζεράρ ντε Κρεμόν αναζητήσουν στην Ισπανία ή την Ιταλία τις αραβικές εκδοχές των ελληνικών κειμένων, ο Ιάκωβος της Βενετίας είχε μεταφράσει στο αββαείο του Μont-Saint-Μichel, στη Βορειοδυτική Γαλλία, μερικά από τα σημαντικότερα έργα του Αριστοτέλη.

Αλλά και οι μεταφράσεις στα αραβικά δεν έγιναν από μουσουλμάνους. Ακόμη και μεγάλοι θαυμαστές της Ελλάδας όπως ο Αβικέννας ή ο Αβερρόης δεν ήξεραν λέξη ελληνικά: διάβαζαν τα κείμενα από μεταφράσεις στα αραβικά που είχαν επιμεληθεί Αραμαίοι χριστιανοί όπως ο Χουνάιν ιμπν-Ισχάκ, γνωστός ως «πρίγκιπας των μεταφράσεων». Η αρχαία Ελλάδα αντιπροσώπευε έναν κόσμο ξένο προς το Ισλάμ, γράφει ο Γκουγκενέμ. Από τη γνώση των αρχαίων Ελλήνων περνούσε στα αραβικά μονάχα ό,τι δεν απειλούσε τη θρησκεία. Η ελληνική φιλοσοφία, λογοτεχνία και τραγωδία δεν έγιναν ποτέ δεκτές από τον μουσουλμανικό πολιτισμό. Η επιρροή του Αριστοτέλη περιορίστηκε στους τομείς της λογικής και των φυσικών επιστημών. Ούτε η Μεταφυσική ούτε η Πολιτική μεταφράστηκε ποτέ στα αραβικά. Το Ισλάμ δεν «εξελληνίστηκε» ποτέ.

Όχι, ο ισλαμικός κόσμος του Μεσαίωνα δεν προσέφερε στη σκοτεινή Ευρώπη τα μέσα της επέκτασής της. Η Δύση δεν έλαβε τη γνώση ως δώρο, την αναζήτησε, καθώς συμπλήρωνε τα κείμενα που είχε ήδη στη διάθεσή της. Εκείνη, και μόνο εκείνη, την αξιοποίησε επιστημονικά και πολιτικά. Ο ευρωπαϊκός πολιτισμός δεν χρωστά τίποτα ουσιαστικό στο Ισλάμ. Το βιβλίο του Γκουγκενέμ είναι ακριβές και τεκμηριωμένο, γράφει ο Ροζέ-Πωλ Ντρουα στη Μοντ. Πάνω απ΄ όλα, όμως, είναι θαρραλέο γιατί επανατοποθετεί την Ιστορία στη σωστή τροχιά.

9 Comments:

At 21/4/08 2:45 μ.μ., Blogger s.frang said...

"Αφού εξαφανίστηκε από την Ευρώπη, η γνώση της αρχαίας Ελλάδας - φιλοσοφία, ιατρική, μαθηματικά, αστρονομία- ..."

Καταρχάς εξαφανίστηκε από την ίδια την Ελλάδα και τον ελληνόφωνο χώρο... Ενδιαφέρον θα ήταν να αναφερθεί ποιοι και πώς εξαφάνισαν συστηματικά αυτή τη Γνώση.

Ο ευρωπαϊκός πολιτισμός δεν χρωστά τίποτα ουσιαστικό στο Ισλάμ.

Αν δεν αξιοποιούσαν οι Αραβο-Πέρσες τα ελληνικά κείμενα στην επιστήμη και αλλού, δεν θα προκαλούσαν αυτά αργότερα κανένα ενδιαφέρον για τους Ευρωπαίους με τη δυσφήμηση και τη συκοφάντηση που είχε συσσωρευτεί σ' αυτό τον πολιτισμό από τους εκχριστιανισθέντες Ρωμαίους στρατηγούς. Οι μεμονωμένες μεταφράσεις που πραγματοποίησαν κάποιοι αξιόλογοι μελετητές θα έμεναν έτσι αναξιοποίητες.

Ίσως να μην χρωστάνε οι Ευρωπαίοι τίποτα στο Ισλάμ, αλλά χρωστάνε σίγουρα πολλά σε συγκεκριμένους μελετητές από το 10ο μέχρι το 14ο αιώνα - Αλ Φαραμπί, Αβικένα και Αλ Μπιρουνί, Αβερρόη και Αλ Γκαζάλι, Αλ Σατίμπι και Ιμπν Χαλντούν κ.ά. Αν όμως αυτοί έχουν δηλώσει ότι εμπνεύστηκαν από το Ισλάμ, τότε αλλάζει το πράγμα.

...από μεταφράσεις στα αραβικά που είχαν επιμεληθεί Αραμαίοι χριστιανοί...

Σημειώνω ότι οι μεταφράσεις ελληνικών και ελληνιστικών συγγραμμάτων στα αραβο-περσικά άρχισαν περί τον 4ο αιώνα από Σύριους Νεστοριανούς και Μονοφυσίτες, όταν άρχισαν και επεκτάθηκαν οι διωγμοί κατά των εθνικών και των «αιρετικών». Δεν μετέφραζαν λοιπόν γενικά κάποιοι «χριστιανοί» αλλά οι συγκεκριμένοι «αιρετικοί», των οποίων οι απόγονοι προσχώρησαν αργότερα, με την πρώτη ευκαιρία, στον Μωαμεθανισμό.

Αυτό το μεταφραστικό έργο συνεχίστηκε 2 αιώνες αργότερα από δασκάλους της πλατωνικής Ακαδημίας που απαγορεύτηκε στο Βυζάντιο και οι σημαντικότεροι δάσκαλοι έγιναν δεκτοί στην Αυλή του βασιλιά της Περσίας.

 
At 21/4/08 11:20 μ.μ., Blogger Αθήναιος said...

Στο Ισλάμ χρωστάει μέχρι και η Γαλλική κουζίνα αλλά αυτά τα έχουμε γράψει στο βιβλίο...

 
At 21/4/08 11:53 μ.μ., Blogger tifoeus said...

προσωπικά μου φαίνεται ένα από τα αστεία σου κείμενα...
Έχω την αίσθηση πως παντού είναι γνωστό πως οι χριστιανοί και οι εβραίοι έχαιραν θρησκευτικής ελευθερίας σ΄ ολόκληρο τον αραβικό κόσμο και πως η θρησκευτική ανεκτικότητα είναι αυτή που ξεχώριζε τους μουσουλμάνους από τους χριστιανούς ευρωπαίους.
πχ
Το Παλέρμο της Σικελίας ήταν η πολυπληθέστερη χριστιανική πόλη της ευρώπης μετά την Κων/πολη τον 10ο αιώνα και ο διωγμός των αράβων της ιβηρικής σήμαινε και την έξοδο των πολυπληθών εβραίων της περιοχής...
Μάλλον ο συγγραφέας υπονοεί πως την περίοδο του 11ου και 12ου αιώνα, όταν ο ισλαμικός πολιτισμός της ιβηρικής έφτανε στην ακμή του (και εντελώς ειρωνικά την ώρα που το χαλιφάτο της Κόρδοβα έχανε τα εδάφη του σε όφελος των Δυτικών), αυτός δεν υπήρξε ικανός να επηρεάσει την υπόλοιπη Ευρώπη. Παράξενο γιατί όποιος επισκέπτεται την Ισπανία μετά από τόσους αιώνες αυτό που αντικρίζει ξεπερνάει και τη φθορά του χρόνου αλλά και τη φαντασία.
Τώρα αν ο συγγραφέας θεωρεί πως οι Αβικέννας και Αβερρόης δεν ήξεραν λέξη ελληνικά δεν έχω κανένα λόγο να διαφωνίσω, αλλά ακόμα κι αν οι άραβες της Ισπανίας μετέφρασαν ελληνικά, περσικά και ινδικά επιστημονικά έργα από τα αραβικά στα λατινικά, μετέφεραν τις ιατρικές, θεραπευτικές και φαρμακολογικές τους γνώσεις, τις χαρτογραφικές και ναυτικές τους δεξιότητες, τις γνώσεις τους για την αστρονομία του Πτολεμαίου, τον αστρολάβο, το δεκαδικό σύστημα κα., ω ναι τότε η Δυτική Ευρώπη των μεσαιωνικών χρόνων οφείλει πραγματικά πολλά στον ισλαμικό πολιτισμό.

 
At 22/4/08 1:26 π.μ., Blogger Greek Rider said...

@tifoeus: μάλιστα έχω διαβάσει και για περιστατικά που οι Άραβες τοποθετούσαν φρουρές σε εκκλησίες ώστε να μην σφαζονται τα αντίπαλα στρατόπεδα των χριστιανών μεταξύ τους!

 
At 22/4/08 3:35 π.μ., Blogger Μαύρο πρόβατο said...

Καλά και πώς χρειάστηκε να φτάσουμε στον 21ο αιώνα μέχρι κάποιος να "επανατοποθετήσει την Ιστορία στη σωστή τροχιά";...


Μέχρι πού θα φτάσει το μάρκετιγκ των εκδοτών; Ή η τρέλλα του μεγαλείου του κάθε ασημαντόπουλου, που βγάζει από γνωστά σε όλους στοιχεία το συμπέρασμα που κανείς δε φαντάστηκε;

 
At 22/4/08 10:23 μ.μ., Blogger G.Mαρκ said...

εγω δεν καταλαβα τη δικη σου θεση στο θεμα..προφανως συμφωνεις!?

 
At 26/6/15 11:03 π.μ., Blogger huanglin said...

oakley sunglasses wholesale
fendi bags
louis vuitton handbags
hollister
christian louboutin shoes
louis vuitton handbags
coach outlet store online
michael kors outlet online
hollister outlet
louis vuitton
tods shoes
louis vuitton
tod's shoes
abercrombie
coach outlet store online
fitflop shoes
true religion
louis vuitton outlet
dior handbags
kate spade
coach factory outlet
michael kors
gucci
coach factory outlet online
louis vuitton outlet
nike air max
ralph lauren
ray ban sunglasses
jordan 6 cigar
chanel handbags
jordan shoes
true religion outlet
coach factory outlet
lebron james shoes 2015
michael kors handbags
jordan 8s
cheap jerseys
coach outlet
celine
true religion jeans
caihuanglin20150626

 
At 11/7/16 4:51 π.μ., Blogger xjd7410@gmail.com said...

ray ban sunglasses
tods shoes
louis vuitton outlet
kobe shoes 11
louis vuitton outlet
oakley sunglasses
coach factory outlet
marc jacobs
cheap jordans
gucci outlet
louis vuitton
cheap oakleys
ray bans
coach outlet store online
jordan 3 infrared
michael kors outlet
tods outlet
louis vuitton bags
toms outlet
adidas ultra boost
nike sb shoes
michael kors handbags
jordans
christian louboutin shoes
louis vuitton handbags
adidas trainers
abercrombie & fitch
pandora jewelry
coach outlet store online
polo ralph lauren
christian louboutin outlet
cheap oakley sunglasses
air jordans
adidas shoes
hollister clothing
ray bans
cartier watches
coach factory outlet
michael kors outlet
jordan 8s
2016.7.11haungqin

 
At 11/7/16 4:51 π.μ., Blogger xjd7410@gmail.com said...

ray ban sunglasses
tods shoes
louis vuitton outlet
kobe shoes 11
louis vuitton outlet
oakley sunglasses
coach factory outlet
marc jacobs
cheap jordans
gucci outlet
louis vuitton
cheap oakleys
ray bans
coach outlet store online
jordan 3 infrared
michael kors outlet
tods outlet
louis vuitton bags
toms outlet
adidas ultra boost
nike sb shoes
michael kors handbags
jordans
christian louboutin shoes
louis vuitton handbags
adidas trainers
abercrombie & fitch
pandora jewelry
coach outlet store online
polo ralph lauren
christian louboutin outlet
cheap oakley sunglasses
air jordans
adidas shoes
hollister clothing
ray bans
cartier watches
coach factory outlet
michael kors outlet
jordan 8s
2016.7.11haungqin

 

Δημοσίευση σχολίου

<< Home