Σάββατο, Μαρτίου 01, 2008

Όλες οι πόρτες ανοιχτές



O Σιανγκ Γιου ήταν ένας Κινέζος στρατηγός τον τρίτο αιώνα π.Χ. που διέσχισε με τους στρατιώτες του τον ποταμό Γιανγκτζέ και εισέβαλε σε εχθρικά εδάφη. Για να αποκλείσει οποιαδήποτε περίπτωση υποχώρησης, προχώρησε τότε σε μια κίνηση που προκάλεσε την αντίδραση πολλών στρατιωτών: κατέστρεψε τις καραβάνες τους και έκαψε τα πλοία με τα οποία είχαν φτάσει. Οι στρατιώτες δεν είχαν άλλη επιλογή από το να προχωρήσουν και να νικήσουν. Και ο στρατηγός τους δικαιώθηκε.

Η επιλογή του Σιανγκ θα μπορούσε να χαρακτηριστεί «απρόβλεπτα ορθολογική», γράφουν οι Νιου Γιορκ Τάιμς. Η στάση των περισσότερων ανθρώπων, αντίθετα, είναι «προβλέψιμα ανορθολογική»: αυτός είναι ο τίτλος του νέου βιβλίου του Αμερικανού καθηγητή Νταν Αριέλι, ο οποίος προσπαθεί να καταλάβει γιατί διστάζουμε να περιορίζουμε τις εναλλακτικές μας λύσεις, γιατί φοβόμαστε να κλείνουμε πόρτες. Το καινούργιο μας κινητό έχει μια δυνατότητα που αποκλείεται να χρησιμοποιήσουμε ποτέ αφού δεν ξέρουμε καν πώς λειτουργεί- κι όμως πειστήκαμε να πληρώσουμε επιπλέον για να την αποκτήσουμε. Εκείνος ο παλιός γνωστός μάς έχει ταράξει στα τηλέφωνα, αλλά δεν μας πάει να του πούμε ότι μας ενοχλεί. Η μικρή έχει εξαντληθεί από τα μαθήματα μπαλέτου, γαλλικών και πιάνου που κάνει μετά το σχολείο, αλλά δεν δεχόμαστε να σταματήσει κάτι απ΄αυτά μήπως και της χρειαστεί στο μέλλον. Όλες οι επιλογές πρέπει να είναι ανοιχτές, κι όσο περισσότερες είναι τόσο το καλύτερο.

Ο Αριέλι, που διδάσκει οικονομία της συμπεριφοράς στο ΜΙΤ, έβαλε τους φοιτητές του να παίξουν ένα ηλεκτρονικό παιχνίδι (tierneylab. blogs. nytimes. com), όπου ανοίγεις πόρτες και κερδίζεις χρήματα. Κάθε φορά που μπαίνεις σε ένα καινούργιο δωμάτιο, κάποιες πόρτες ανοίγουν και κάποιες κλείνουν. Η καλύτερη στρατηγική είναι να αγνοείς τις πόρτες που κλείνουν, να ελέγχεις γρήγορα τις επιλογές που έχεις και να καταλήγεις στην πιο προσοδοφόρα. Ακόμα κι όταν οι φοιτητές έμαθαν καλά το παιχνίδι, όμως, επέμεναν να ξανανοίγουν πόρτες που είχαν κλείσει, με αποτέλεσμα να χάνουν χρόνο και χρήμα. Ήθελαν να έχουν όσο το δυνατόν περισσότερες πόρτες ανοιχτές. Δεν τους ένοιαζε το μακροπρόθεσμο κέρδος: ο πόνος από το κλείσιμο μιας πόρτας ήταν αφόρητος.

«Πολλοί από μας δουλεύουμε περισσότερο απ΄ όσο χρειάζεται χωρίς να καταλαβαίνουμε ότι χάνουμε τα παιδικά χρόνια των παιδιών μας», γράφει ο Αριέλι. «Μερικές φορές οι πόρτες κλείνουν σιγά σιγά και δεν καταλαβαίνουμε για πότε εξαφανίζονται». Υπάρχει λύση; Ο Αμερικανός καθηγητής προτείνει φάρμακα όπως ο γάμος, όπου κλείνεις πόρτες και ανακοινώνεις και στους άλλους ότι έκλεισες πόρτες. Για όσους δεν πείθονται από τέτοιες μεθόδους, και τους εκφράζει περισσότερο εκείνο το σπαρακτικό «Did you ever go clear?» του Λέοναρντ Κόεν, υπάρχει βέβαια πάντα το παράδειγμα του Κινέζου στρατηγού.

11 Comments:

At 1/3/08 5:19 μ.μ., Blogger Αθήναιος said...

Ο Αμερικανός καθηγητής προτείνει φάρμακα όπως ο γάμος, όπου κλείνεις πόρτες και ανακοινώνεις και στους άλλους ότι έκλεισες πόρτες.

Χαχαχα! Γελάσαμε και σημερα! Αν δεν βαριέμαι θα επανέρθω με κάποια λινκάκια που διαφωτίζουν γιατί ο καθηγητής των behavioral economics--δεν τον γνώριζα, γκουγκλισα- λέει μπούρδες. Είναι γνωστό ότι δεν μπορείς να εφαρμόσεις τις μπεχεβιοριστικές θεωρίες σε δύο τομείς: στα οικονομικά και στον έλεγχο βάρους με δυσκολότερο τομέα τον έλεγχο βάρους βέβαια.

Όσο για τις παιδαριωδίες με τις πόρτες τί να πεις. Είναι πασίγνωστο το πείραμα με τα γατάκια που πάταγαν το μπουτόν που έβγαζε καυτό νερό συνεχώς μόνο και μόνο επειδή μια φορά είχαν πιεί από τη συγκεκριμένη συσκευή ωραίο, δροσερό νεράκι... Ή το γιατί κάποιος κολλάει σε γκόμενους ή στον τζόγο. Ρωτείστε τους νταβατζήδες. Φέρονται στις γκόμενες 9 φορές σκάρτα και 1 καλά αλλά αυτή η μία έρχεται όταν εκείνες δεν το περιμένουν. Φυσικά και υπάρχουν αρκετές μπιχεβιοριστικές μέθοδοι που σε βοηθούν να το ξεπεράσεις αλλά απ'όσο θυμάμαι καμια δεν περιλαμβάνει το γάμο.

 
At 1/3/08 7:16 μ.μ., Blogger Μιχάλης Μητσός said...

Μα ποιος καθηγητής, σε ποια ήπειρο, θα μπορούσε αλήθεια να τα βάλει με τον Αθήναιο;

 
At 1/3/08 7:32 μ.μ., Blogger Αθήναιος said...

Charming, very charming...

Καθηγητές πολλοί. Είναι αλήθεια όμως, ότι οι δημοσιογράφοι έχουν κάποια δυσκολία...

Ευχαριστώ για το σχόλιο γιατί ξέχασα να γράψω ότι είναι πολύ πιθανόν ο δημοσιογράφος των ΝΥΤ που έγραψε για το βιβλίο, να παρουσιάζει κι αυτός τη συνηθισμένη στους συναδέλφους του deficiency in reading comprehension δηλ άλλα να έγραψε ο behavioral ecomonist ( μπουχαχα) κι άλλα να κατάλαβε το ντημοσιογκράφο.

 
At 1/3/08 9:57 μ.μ., Blogger nik-athenian said...

Αν μιλάμε για τον κόσμο του ανταγωνισμού και της αγοράς, δεν πρέπει να ακολουθούμε μια μόνο συμπεριφορά, δηλ. είτε να κλείνουμε πόρτες είτε να τις αφήνουμε ανοιχτές. Στο κάτω κάτω οι ήδη δοκιμασμένες πόρτες ξέρεις τι περιέχουν. Σε μια επόμενη χρονική στιγμή, μπορείς συνεπώς να αναζητήσεις ξανά συμμαχία και υποστήριξη εκεί που προηγούμενα δεν είχε ευδοκιμήσει. Έχουν απλά αλλάξει ίσως τα δεδομένα.
Το μόνιμο κλείσιμο μιας πόρτας αυξάνει το ρίσκο που παίρνεις αφού οι νέες πόρτες είναι μεν ακόμα ανεξερεύνητες, αλλά όπου υπάρχει μεγαλύτερο ρίσκο υπάρχει και μεγαλύτερο πιθανό κέρδος.
Στα αισθηματικά πάλι, νέες και μόνο νέες πόρτες. Το ξαναζεσταμένο φαγητό δεν είναι και ότι καλύτερο. Άσε που εδώ χρειάζεσαι νέες ατραπούς διαφυγής. Χα χα.

 
At 2/3/08 12:45 π.μ., Blogger Μιχάλης Μητσός said...

Για τη φράση του Κόεν, τίποτα, έτσι; Ούτε που την έχετε προσέξει...

 
At 2/3/08 1:09 π.μ., Blogger nik-athenian said...

Την πρόσεξα Μιχάλη, την πρόσεξα. Αλλά η φράση αυτή στο famous blue raincoat που ανήκει, συνδέεται μάλλον με την περίοδο της scientology για τον LC και πάντως πριν τη βουδδιστική/ζενιστική περίοδο. Πράγματι λοιπόν έχουμε να κάνουμε με άνοιγμα νέων θυρών, αλλά αυτές οι πόρτες δεν μ' ενθουσιάζουν καθόλου.

 
At 2/3/08 4:04 π.μ., Blogger Αθήναιος said...

Ε, ναι. Μια πιθανή απάντηση στο άρθρο και με αφορμή το στίχο θα μπορούσε να είναι ένας άλλος στίχος από το ίδιο τραγούδι:

You're living for nothing now, I hope you're keeping some kind of record...

 
At 2/3/08 3:38 μ.μ., Blogger Μιχάλης Μητσός said...

If you are on your computer at four in the morning (όπως αρχίζει και το τραγούδι), you must be living for something, my dear...

 
At 2/3/08 7:21 μ.μ., Blogger Αθήναιος said...

Πες το ψέμματα. Πού θα πάει, θα τις κλείσω τις ρημαδοπόρτες!

 
At 21/8/17 10:49 π.μ., Blogger raybanoutlet001 said...

fitflops sale
ugg outlet
nike huarache
ray ban sunglasses
fitflops sale
converse trainers
new balance shoes
ugg outlet
ugg outlet
ralph lauren outlet

 
At 2/11/17 10:34 π.μ., Blogger jeje said...

patriots jersey
chrome hearts online
curry 4
adidas nmd
lebron 14
yeezy boost
gucci belts
gucci belt
100% real jordans for cheap
kobe sneakers

 

Δημοσίευση σχολίου

<< Home