Παρασκευή, Δεκεμβρίου 14, 2007

Το τελευταίο ποίημα



«Η σάρκα εθλίβη, αλλί! και διάβασα όλα τα βιβλία./ Να φύγω! Εκεί να φύγω! Νιώθω με πόση γοητεία/ Μεθούν τα πουλιά ανάμεσα σε αφρούς και σε ουρανό!» Στεφάν Μαλλαρμέ, Θαλασσινή αύρα (μτφρ. Γ. Πατριαρχέας).

Η Φρανσουάζ Μορέλ απαγγέλλει με φωνή τρυφερή αλλά σταθερή, τους καταραμένους ποιητές τους ξέρει απ΄ έξω, και ιδίως τον Μαλλαρμέ: ο πατέρας της ήταν διευθυντής της ομώνυμης Ακαδημίας από το 1935 και η ποίηση συνόδευε πάντα τη ζωή της οικογένειας. Η μητέρα της έβαζε τα παιδιά να μαθαίνουν απ΄ έξω τα ποιήματα του Βιγιόν, του Σαρλ ντ΄ Ορλεάν και του Μπωντλαίρ και κάθε βράδυ τούς διάβαζε την Ιλιάδα. «Το αγαπημένο μου επεισόδιο ήταν ο αποχωρισμός του Έκτορα και της Ανδρομάχης. Χρωστάω στη μητέρα μου την αίσθηση της ελευθερίας». Ο σύζυγός της, πάλι, κατάγεται από εργατική οικογένεια, αλλά διάβαζε Σελίν από τα δεκατρία του. Το πάθος του, όπως κι εκείνο της Φρανσουάζ, ήταν τα χειρόγραφα των ποιητών. Εκείνη τα είχε κληρονομήσει, εκείνος έψαχνε τρόπους να τα αποκτήσει. Όταν οι ζωές τους συναντήθηκαν, το 1941, τα χειρόγραφα μπήκαν κάτω από την ίδια στέγη.

Το πρώτο ποίημα του Μαλλαρμέ που αγάπησε η Φρανσουάζ είναι το «Ρrose pour des Εsseintes», έργο ερμητικό σε οκτασύλλαβους. Αρχίζει να το απαγγέλλει, «Τα γηρατειά, τι τρομερό», αλλά σταματά, είναι 83 ετών και δεν της αρέσει να μιλά για την ηλικία της. Άλλωστε το ποίημα που διάλεξε να εκδώσει είναι το τελευταίο του ποιητή, ένα από τα πιο αινιγματικά, σίγουρα το πιο λακωνικό. Γράφτηκε το 1897 και αποτελείται από μια και μόνη φράση, χωρίς σημεία στίξης: «Ένα ρίξιμο απ΄ τα ζάρια ποτέ να καταργήσει δεν πρόκειται το τυχαίο» (μτφρ. Νίκος Γαβριήλ Πεντζίκης). Περισσότερο από κείμενο, γράφει ο Φιλίπ Λανσόν στη Λιμπερασιόν, είναι μια σύνθεση: με το σχήμα των γραμμάτων και τη διάταξη των λέξεων, «πάνω στο χαρτί τ΄ άδειο, λευκότητα αμυντική», ο Μαλλαρμέ επιχειρεί να κάνει τη σελίδα να τραγουδήσει, ένα τραγούδι βουβό. Αυτό το τραγούδι παρουσιάζει και αναλύει σε 198 σελίδες η Φρανσουάζ Μορέλ, που έχει στα χέρια της τα πρώτα διορθωμένα χειρόγραφα και την πρωτότυπη έκδοση του ποιήματος.

Όταν ο Μαλλαρμέ έχασε τον γιο του τον Ανατόλ στα οκτώ του χρόνια, το 1879, άρχισε να γράφει σημειώσεις με τίτλο «Ένα Μνήμα για τον Ανατόλ». Το σχέδιό του ήταν να αναστήσει τον γιο του με τις λέξεις, μια ανάσταση στην οποία δεν πίστεψε ποτέ. Οι σημειώσεις έμειναν στη μέση. Η κόρη των Μορέλ πέθανε στα τριάντα της από ανεύρυσμα, ενώ ένα ακόμη παιδί τους έμεινε παράλυτο από την ίδια αιτία. «Αυτό που μας γοητεύει», λέει η Φρανσουάζ, «είναι το γράψιμο. Κι αυτό που με ικανοποιεί είναι ότι δεν υπάρχει ούτε Θεός ούτε δημιουργία. Ο Θεός είναι κάτι που δεν καταλαβαίνω».

6 Comments:

At 15/12/07 6:53 μ.μ., Blogger nik-athenian said...

Η Φρανσουάζ Μορέλ καταλήγει: "Κι αυτό που με ικανοποιεί είναι ότι δεν υπάρχει ούτε Θεός ούτε δημιουργία. Ο Θεός είναι κάτι που δεν καταλαβαίνω".
Να χαρώ εγώ πειστικό συλλογισμό και λογικό συμπέρασμα.
Έχουν άδικο μερικοί που τους χαρακτηρίζουν περιφρονητικά κουλτουριαραίους;

 
At 15/8/08 10:47 π.μ., Blogger Kleon Gelastos said...

Από την Αμερική με αγάπη.

Γράφτηκε στα αγγλικά για να διαβαστεί-και διαβάστηκε-σε βδομαδιάτικη συγκέντρωση λογοτεχνών της Νέας Υόρκης, όπου πήρε και το πρώτο βραβείο.
Αυτή είναι η μετάφρασή του στα ελληνικά.
ΟΙ ΚΑΤΑΡΑΜΕΝΟΙ
Ήτανε η τρίτη φορά που την είδα.
Πέρασε από μπροστά μου αγκαλιασμένη με τον εραστή της.
Με κοίταξε.
Και διάβασα στην πρώτη σελίδα των ματιών της:
«Καταδικασμένο το αφτέρωτο πουλί. Kαταδικασμένο το αμύριστο λουλούδι. Καταδικασμένος ο ανάστραφτος κεραυνός. Καταδικασμένο το αφίλητο στόμα.
Καταραμένοι εκείνοι που ανθούν μόνο όταν
ποτίζονται με γυναίκα.
Καταραμένοι εκείνοι που γι αυτούς η μόνη μελωδία είναι η φωνή της γυναίκας.
Καταραμένοι εκείνοι που γι αυτούς η κοιλιά της
γυναίκας γεννάει όχι παιδιά αλλά επιθυμίες.
Καταραμένοι όσοι ριγούν όταν βλέπουν ένα κοκαλάκι για τα γυναικεία μαλλιά.
Καταραμένοι εκείνοι που βλέπουν στο γυναικείο στόμα μόνο μια φωλιά τού έρωτα.
Καταραμένοι όσοι φλογίζονται στο άγγιγμα ενός γυναικείου ρούχου.
Καταραμένοι αυτοί που γδύνουν τη γυναίκα με τα μάτια τους.
Καταραμένοι εκείνοι που βλέπουν την Άνοιξη μόνο στα χείλια της γυναίκας.

Ευλογημένοι αυτοί που νιώθουν ευτυχία και μακριά από τη γυναίκα.
Ευλογημένοι όσοι δεν έχουν να ζηλέψουν τίποτε στη θέα ενός αγκαλιασμένου ζευγαριού.
Ευλογημένοι όσοι μπορούν να αντικρύσουν ένα γυναικείο εσώρουχο χωρίς να λιποθυμήσουν.
Ευλογημένοι οι ηλίθιοι.
Ευλογημένοι οι χαζοί
Ευλογημένοι οι κενοί.
Ευλογημένοι oι γελοίοι.
Ευλογημένοι αυτοί που δεν μπορούν να δώσουν περισσότερα οπό όσα μια γυναίκα μπορεί να πάρει.
Ευλογημένοι οι διαλεχτοί των γυναικών.

Καταραμένοι αυτοί που σ' ένα ποτήρι βλέπουν το έτοιμο ρόδο της γυναίκας.
Καταραμένοι αυτοί που προσεύχονται στο γυναικείο στήθος.
Καταραμένοι εκείνοι που η ελπίδα τους για
αιωνιότητα βρίσκεται ανάμεσα στους γλουτούς της γυναίκας.
Καταραμένοι εκείνοι που όταν μια γυναίκα σκύβει βρίσκονται νοερά πίσω της.
Καταραμένοι αυτοί που βλέπουν τον κόσμο μέσα από τη γωνία δυο γυναικείων μηρών.
Καταραμένοι αυτοί που για κείνους ένα γυναικείο φόρεμα είναι ο τοίχος που τους κρύβει τον παράδεισο.
Καταραμένοι εκείνοι που ο θεός είναι γι αυτούς δυο σάρκινες, άσπρες, ζεστές, στρογγυλές, τρυφερές μπάλες μέσα σε μια κρύα χειμωνιάτικη νύχτα.
Καταραμένοι εκείνοι που η ζωή τους είναι ένας κύκλος που για κέντρο του έχει το γυναικείο σώμα.



Ευλογημένοι εκείνοι που αρκούνται στο γυναικείο χαμόγελο.
Ευλογημένοι όσοι μπορούν μια φορά τουλάχιστο την ημέρα να έχουν το νου τους λεύτερον από την τυραννία της γυναίκας.
Ευλογημένοι όσοι μπορούν και συνυπάρχουν με τις απραγματοποίητες επιθυμίες τους.
Ευλογημένοι οι ηλίθιοι.
Ευλογημένοι οι χαζοί.
Ευλογημένοι οι κενοί.
Ευλογημένοι οι γελοίοι.
Ευλογημένοι αυτοί που δεν μπορούν να δώσουν περισσότερα από όσα μια γυναίκα μπορεί να πάρει.
Ευλογημένοι οι διαλεχτοί των γυναικών.

Καταραμένοι εκείνοι που λένε ότι ο θεός υπάρχει.
Γιατί θεός δεν υπάρχει.
Γιατί αν ο θεός υπήρχε δε θα υπήρχαμε εμείς.
Και δε θα ήμασταν εδώ τώρα
ικετεύοντας για ένα χάδι
ζητιανεύοντας ένα φιλί
ελπίζοντας για ένα άγγιγμα
λαχταρώντας ένα βλέμμα συμπάθειας
αναζητώντας μιαν αιτία για να ζήσουμε
πεθαίνοντας για ένα ψίχουλο αγάπης.


Γιατί αν ο θεός υπήρχε
δε θα ήμασταν εδώ τώρα
τόσο στριμωγμένοι και όμως τόσο μακριά ο ένας απ’ τον άλλο
τόσο γελαστοί και τόσο έτοιμοι να σκοτώσουμε ο ένας τον άλλο
τόσο ευγενικοί και τόσο απότομοι
τόσο γλυκομίλητοι και όμως τόσο γεμάτοι δηλητήριο ο ένας για τον άλλο.

Γιατί αν ο θεός υπήρχε
δε θα ήμασταν εδώ τώρα
τόσο φτωχοί σε χαρά
τόσο γεμάτοι με θλίψη.

Γιατί αν ο θεός υπήρχε
δε θα ήμασταν εδώ τώρα
με τις τσέπες μας γεμάτες υποκρισία
με τα χέρια μας γεμάτα υποκρισία
με τις καρδιές μας γεμάτες υποκρισία.

Γιατί αν ο θεός υπήρχε
δε θα ήμασταν εδώ τώρα
κλεισμένοι πριν ανοίξουμε
βυθισμένοι πριν ανατείλουμε
ξεραμένοι πριν ανθίσουμε
μισημένοι χωρίς να έχουμε πρώτα αγαπηθεί.
Νεκροί πριν να ζήσουμε.
Γιατί αν ο θεός υπήρχε
δε θα ήμασταν εδώ τώρα
μόνοι.
Καταδικασμένος ο αριθμός που δε μετρήθηκε.
Καταδικασμένο το αθέριστο χωράφι. Καταδικασμένη η βροχή που δεν έπεσε.
Καταδικασμένο το αταξίδευτο καράβι, Καταδικασμένα τα ανύμνητα ύψη. Καταδικασμένο το αχάϊδευτο κορμί».

Γιώργης Χολιαστός

 
At 16/6/15 3:33 π.μ., Blogger Shijun Lin said...

shijun 6.16
ray ban glasses
cheap toms
prada uk outlet
cheap oakley sunglasses
coach factorty outlet online
coach outlet
celine luggage tote
ray ban wayfarer
cheap oakleys
chanel purses
michael kors handbags
ray ban outlet
tory burch shoes
marc jacobs
louis vuitton handbags
ray ban outlet store
michael kors outlet
polo ralph lauren
christian louboutin outlet
oakley outlet
burberry outlet
coach factory outlet
gucci outlet
michael kors outlet
coach outlet store online
jordan 11
air max uk
fendi outlet
jordan 11s
jordan 4 retro
michael kors
pandora bracelets
mont blanc legend
fendi bags
oakley sunglasses
tory burch outlet online
mont blanc
concord 11
christian louboutin shoes
michael kors handbags

 
At 8/12/15 7:56 π.μ., Blogger John said...

coach factory outlet
ugg boots
nike huarache
michael kors handbags
jordan concords
cheap jordans
true religion outlet
rolex watches outlet
coach outlet
michael kors outlet
coach outlet
coach factory outlet
ugg boots
oakley sunglasses wholesale
uggs outlet
ed hardy clothing
pandora jewelry
toms outlet
nike roshe run
ugg clearance
gucci handbags
coach factory outlet
michael kors outlet online
concords 11
tory burch sale
gucci shoes
uggs outlet
beats by dre
mont blanc pens
coach factory outlet
cheap uggs for sale
20151205yuanyuan

 
At 12/8/16 5:26 π.μ., Blogger Zheng junxai5 said...

zhengjx20160812
oakley sunglasses
ugg uk
louis vuitton handbags
ugg boots
rolex watches
rolex watches for sale
true religion jeans
tods sale
burberry outlet online
ladies cartier watches
michael kors outlet online
polo ralph lauren
celine handbags
vans outlet
ugg boots
ugg sale
coach factory outlet online
jordan shoes
toms shoes uk
coach outlet online
montblanc pen
lebron 12
louis vuitton outlet
michael kors bags
ray ban pas cher
louis vuitton purses
longchamp outlet
cincinnati bengals jerseys
canada goose outlet
chicago bulls jerseys
uggs sale
louboutin shoes
cheap air jordans
new england patriots jerseys
michael kors outlet clearance
seattle seahawks jerseys
cheap basketball shoes
canada goose outlet
canada goose outlet
cheap jordans

 
At 21/8/17 10:42 π.μ., Blogger raybanoutlet001 said...

ugg boots
broncos jerseys
nike factory outlet
ugg outlet
pandora outlet
michael kors bags
hugo boss sale
michael kors purses
ugg boots
ugg boots

 

Δημοσίευση σχολίου

<< Home