Δευτέρα, Δεκεμβρίου 03, 2007

Η γραμματική είναι απελευθερωτική



«Όταν ακούω τις λέξεις “μεταρρύθμιση” ή “εκσυγχρονισμός” κουμπώνομαι. Πιστεύω ότι αυτές οι λέξεις δεν σημαίνουν τίποτα». Πατρίκ Ραμπώ

Το φθινόπωρο του 1997, σε μια εκδήλωση στη Ρεν όπου είχαν κληθεί να μιλήσουν, δύο Γάλλοι συγγραφείς διαπίστωσαν πόσο αηδιασμένοι ήταν οι μαθητές από τα βιβλία γραμματικής. Υποσχέθηκαν τότε ότι θα γράψουν μια δική τους γραμματική, απλή, κατατοπιστική, ίσως ακόμη και διασκεδαστική. Πρώτος τήρησε την υπόσχεσή του ο Ερίκ Ορσενά με το βιβλίο του «Η γραμματική είναι ένα γλυκό τραγούδι» (Stock, 2001). Σήμερα έρχεται να κάνει το ίδιο ο Πατρίκ Ραμπώ με το βιβλίο «Η γραμματική είναι διασκέδαση» (Εκδ. Grasset). Μέσα από οκτώ διαλόγους ανάμεσα σ΄ έναν πατέρα και τον επτάχρονο γιο του, ο συγγραφέας παρουσιάζει τις βάσεις, τις αρχές και τον τρόπο χρήσης της γαλλικής γλώσσας, χωρίς να πετάει τίποτα. Γιατί, όπως λέει, «σε μια εποχή που όλα επιταχύνονται και τεμαχίζονται, είναι καλό να επιβραδύνεις και να παίρνεις μια ανάσα, ώστε να μην σε παρασέρνει ο ανεμοστρόβιλος».

Πολλά από τα προβλήματα συμπεριφοράς των μαθητών στην τάξη προέρχονται από το γεγονός ότι δεν μπορούν να εκφραστούν, λέει στη Φιγκαρό ο ακαδημαϊκός Μισέλ Ντεόν, στον οποίο ο συγγραφέας αφιερώνει το βιβλίο του. Κι όχι μόνο δεν μπορούν να εκφραστούν, αλλά δεν καταλαβαίνουν κι αυτά που τους λέει ο δάσκαλος. Η βία στα σχολεία προέρχεται από την απουσία γλώσσας. Ο Ρολάν Μπαρτ είχε πει ότι η γλώσσα είναι φασιστική επειδή στόχος της είναι να πείσει. Αλλά η αποδόμηση της γλώσσας, αντί να την απλουστεύσει, την έκανε πιο πολύπλοκη. Μια καλά δομημένη γλώσσα επιτρέπει την επιχειρηματολογία σε πνευματικό, ηθικό, ακόμη και ερωτικό επίπεδο. Είναι, με άλλα λόγια, ένα εργαλείο απελευθέρωσης. Και για τον λόγο αυτό- συμπληρώνει ο Ραμπώ - οι όποιες μεταρρυθμίσεις δεν μπορούν να γίνονται με προεδρικά διατάγματα. Στη διάρκεια της Γαλλικής Επανάστασης εμφανίστηκε ένα πλήθος λέξεων που εξαφανίστηκαν πολύ γρήγορα γιατί ήταν πολύ άσχημες. Τις αποφάσεις τις παίρνει η ίδια η γλώσσα, δηλαδή η ζωή.

Όπως θα το περίμενε κανείς, τόσο ο ακαδημαϊκός όσο και ο συγγραφέας τάσσονται παθιασμένα υπέρ της διδασκαλίας των λατινικών και των αρχαίων ελληνικών, που τον τελευταίο καιρό εμφανίζει σαφή υποχώρηση στη Γαλλία. Το παράδειγμα, λέει ο Ντεόν, το δίνουν οι Έλληνες φοιτητές, που κατέβηκαν στους δρόμους επειδή η κυβέρνηση ήθελε να καταργήσει τη διδασκαλία των αρχαίων ελληνικών (!), σημειώθηκαν συγκρούσεις, υπήρξε κι ένας νεκρός (!!) και τελικά οι φοιτητές νίκησαν. Ναι, προσθέτει ο Ραμπώ, κάτι ανάλογο χρειάζεται και στο Παρίσι, να ταρακουνηθεί λίγο το boulevard Saint-Germain. Ψυχραιμία παιδιά, καλό είναι να μιλάμε μόνο για πράγματα που γνωρίζουμε, κι άμα θέλουμε πλήρη και σφαιρική ενημέρωση δεν βλάπτει να ανοίγουμε καμιά ξένη εφημερίδα...

7 Comments:

At 3/12/07 3:40 μ.μ., Blogger spiretos72 said...

Υπάρχουν λέξει που εξαφανίζονται επειδή είναι άσχημες; Αυτό έχει συμβεί και στα Ελληνικά;

 
At 3/12/07 4:24 μ.μ., Blogger speaker said...

Χα χα χα χάαααα

Μα το θεό έχω λυθεί στα γέλια! Μιλάμε διάβαζα κι έλεγα από μέσα μου "μα δεν είναι δυνατόν να τους πήρε στα σοβαρά αυτούς τους τύπους ο Μητσός" μέχρι που έφτασα στην τελευταία παράγραφο με το φοβερό "ρεπορτάζ" για τους νεκρούς φοιτητές στη Αθήνα που θυσιάζουν τη ζωή τους για τα αρχαία ελληνικά κλπ.. και κατάλαβα το δούλεμα που τους κάνεις!

υγ
Αν και σήμερα περίμενα να αφιερώσεις τη στήλη σου για ανάλογο δούλεμα στον Τσάβες:)

 
At 3/12/07 11:47 μ.μ., Blogger nik-athenian said...

Η Ακαδημίας γέμισε οργή, οι φοιτητές φωνάζουν
δώστε μας κι άλλο Κρέοντα λένε κι αναστενάζουν.
Όταν με σφαίρες τους χτυπούν οι αστυνομικοί
η τελευταία τους ανάσα βγαίνει με μία δοτική.
Ίτε Αλέκου παίδες, ζωή χωρίς αρχαία μα και λατινική
είναι χωρίς αξία σα μια κουτσουρεμένη σύνταξη αττική.

 
At 4/12/07 2:21 π.μ., Blogger tesseris said...

sygnomin pote egine auto stous δρομους και δεν ηθελε κυβερνηση την αρχαια γλωσσα?

 
At 4/12/07 2:23 π.μ., Blogger tesseris said...

:)) den θα ηταν καιρος να εχει ελληνικη παιδια καποια σχεση με το διεθνες

 
At 5/12/07 2:12 μ.μ., Blogger Πάνος said...

Ρε παιδιά, μπας και οι Γάλλοι εννοούν τα επεισόδια των Ευαγγελικών (υπήρχαν και νεκροί) και απλά είμαστε ...χαμένοι στη μετάφραση;

Πάει πολύ ςκαιρός βέβαια από τότε, αλλά...

...αν τα πάρουμε τοις μετρητοίς, ούτε Έλληνας δημοσιογράφος δε θα έγραφε τέτοια κουφά!

 
At 9/12/07 10:52 π.μ., Blogger Μαργαρίτα said...

Πράγματι, τα επεισόδια των Ευαγγελικών πρέπει να εννοούνται, αφού ο Μισέλ Ντεόν είναι 88 ετών και έχει ζήσει και αρκετά χρόνια στην Ελλάδα.

 

Δημοσίευση σχολίου

<< Home