Δευτέρα, Ιουλίου 09, 2007

Η νύχτα ήταν τυρκουάζ



«Με ρωτήσαν για σένα, αγάπη μου, με ρωτήσαν/ Μου στείλαν γράμματα που σκόρπισε ο αέρας/ Μου είναι δύσκολο να τραγουδήσω, αγάπη μου/ Για πρώτη φορά δεν είμαστε μαζί».

Σε μια πρόσφατη συνέντευξή της στη Μοντ, η Λιβανέζα συγγραφέας Χόντα Μπαρακάτ εξηγούσε γιατί στη διάρκεια του πολέμου του 1975-1990 αναγκάστηκε να εγκαταλείψει τη χώρα της. Δεν μπορούσε να επικοινωνήσει πια με κανέναν. Για τους χριστιανούς, όπως εκείνη, δεν ήταν ποτέ η καλή χριστιανή. Για τους μουσουλμάνους, μόλις έλεγε κάτι που δεν τους άρεσε, ήταν η χριστιανή. Για τους αριστερούς, μόλις τους επέκρινε για τις ακρότητες των Παλαιστινίων στρατιωτικών, τη χαρακτήριζαν δεξιά, επειδή κατάγεται από τα βουνά. Ακόμη και τα σχόλια των πιο καλών της φίλων ήταν πάντα δηκτικά. Για να αγοράσει ψωμί, έπρεπε να ανήκει στην κοινότητα, αλλιώς δεν της έδιναν. Και στα οδοφράγματα έπρεπε πάντα να δείχνει την «καλή» ταυτότητα, αλλιώς κινδύνευε να τη σκοτώσουν επί τόπου.

Το 1989, ύστερα από ένα επεισόδιο όπου κόντεψαν να σκοτωθούν η ίδια και τα παιδιά της, η αναγνώστρια του Προυστ, του Μούζιλ και των μεγάλων Αράβων κλασικών έφυγε για τη Γαλλία. Από τότε έχει γράψει τέσσερα μυθιστορήματα, με τελευταίο το «Κύριέ μου, έρωτά μου» (εκδ. Αctes Sud). Τα σημερινά της αισθήματα απέναντι στον Λίβανο είναι σαν τα αισθήματα της μάνας απέναντι στο διανοητικά καθυστερημένο παιδί της: το αγαπά πιο πολύ απ΄ οτιδήποτε άλλο, και ταυτόχρονα θα ήθελε τον θάνατό του για να ξεκινήσει από την αρχή. Όταν έχεις εγκαταλείψει τη χώρα σου σε μια στιγμή που ήταν διαλυμένη- λέει η 55χρονη Μπαρακάτ- δεν μπορείς να απαλλαγείς πια απ΄ αυτήν, ούτε να ενταχθείς σε κάποια άλλη. Είναι όπως μ΄ έναν άνδρα που αγάπησες, με τον οποίο δεν μπορείς πια να ζήσεις, αλλά δεν μπορείς και να τον εγκαταλείψεις.

Η Φαϊρούζ δεν εγκατέλειψε ποτέ την πατρίδα της. Σταματούσε μόνο για μερικά χρόνια να τραγουδά, πενθώντας είτε για την ειρήνη είτε για την απώλεια αγαπημένων της προσώπων, κι ύστερα έβγαινε ξανά μπροστά, συνεγείροντας, ξεσηκώνοντας και συγκινώντας. Η παρουσία της προχθές το βράδυ στο Ηρώδειο ήταν συγκλονιστική. Στα 72 της χρόνια, έκανε χιλιάδες ανθρώπους να πάλλονται και να κλαίνε, να τραγουδάνε, να χορεύουν και να χειροκροτούν. Τραγούδησε Μότσαρτ, ερμήνευσε πατριωτικά τραγούδια και ύμνησε τον έρωτα: «Με ρωτήσαν για σένα, αγάπη μου, με ρωτήσαν/ Τους είπα θα γυρίσει, μη με μαλώνετε/ Έκλεισα τα μάτια, μη δουν όλοι/ Ότι στα μάτια μου σ΄ έχω κρύψει./ Και ξάφνου φύσηξε άνεμος/ Και βούρκωσαν τα μάτια/ Για πρώτη φορά δεν είμαστε μαζί» (η μετάφραση των στίχων ανήκει στον αγαπητό Τin Μan, δραστήριο μπλόγκερ και πάντα ενημερωμένο γύρω από τα μεσανατολικά).

Τραγουδούσε η Φαϊρούζ και νόμιζες ότι τα μίση ανήκουν σ΄ άλλους πλανήτες, άλλες εποχές. Και ότι όλοι οι άνθρωποι κάτω απ΄ αυτόν τον υπέροχο ουρανό είναι ίσοι.

13 Comments:

At 9/7/07 1:38 μ.μ., Blogger Tin Man said...

Είναι όπως μ΄ έναν άνδρα που αγάπησες, με τον οποίο δεν μπορείς πια να ζήσεις, αλλά δεν μπορείς και να τον εγκαταλείψεις.

Χωρίς να το ξέρεις, φίλτατε Μιχάλη, συνόψισες την ιστορία που κρύβει το συγκεκριμένο τραγούδι της Φαιρούζ, τους στίχους του οποίου μετέφρασα και με τιμάς με την αναδημοσίευση τους στη στήλη σου.

Το τραγούδι αυτό η Φαιρούζ το λέει σε ΟΛΕΣ τις συναυλίες της. Το είπε φυσικά και προχθές στο Ηρώδειο. Η ιστορία που κρύβει πίσω του είναι συγκινητική, συγκλονιστική θα έλεγα.

Γύρω στο 1979 η Φαιρούζ και ο Άσι Ραχμπανί, ο σύζυγος της και πατέρας των παιδιών της, ο άνθρωπος που (μαζί με τον αδελφό του, Μανσούρ) της έγραψε τα πιο ωραία τραγούδια και την καθιέρωσε ως Μεγάλη Κυρία του αραβικού (και μεσογειακού) τραγουδιού, χωρίζουν.

Από το 1980 και μετά, ουσιαστικά βασικός συνθέτης και στιχουργός της Φαιρούζ είναι ο γιος της, Ζιάντ Ραχμπανί.

Το συγκεκτριμένο τραγούδι της το έγραψε ο γιος της, ο Ζιάντ! Και αναφέρεται στο χωρισμό των γονιών του! Τότε όλοι ρωτούσαν γιατί ο Άσι δεν εμφανιζόταν δημόσια πλέον με τη Φαιρούζ. Χιλιάδες θαυμαστές της έστελναν γράμματα ρωτώντας που είναι ο Άσι! Και ο Ζιάντ το έκανε τραγούδι!

«Με ρωτήσαν για σένα, αγάπη μου, με ρωτήσαν/ Μου στείλαν γράμματα που σκόρπισε ο αέρας/ Μου είναι δύσκολο να τραγουδήσω, αγάπη μου/ Για πρώτη φορά δεν είμαστε μαζί».

Ο Ζιάντ Ραχμπανί είναι - κατα την άποψη μου - μακράν ο πλέον πολυτάλαντος άραβας καλλιτέχνης του εικοστού αιώνα. Συνθέτης, στιχουργός, θεατρικός συγγραφέας, ηθοποιός, τραγουδιστής, αρθρογράφος, και πολλά άλλα. Α, και δηλωμένος αναρχο-κομμουνιστής!

Προχθές στο Ηρώδειο η Φαιρούζ δεν τραγούδησε μόνο Μότσαρτ. Είπε και δύο από τα σπουδαιότερα τραγούδια της, ένα ποίημα του Γκιμπράν (δώσε μου τον αυλό και τραγούδα) και ένα άλλο με αποσπάσματα από τον "Προφήτη" του Γκιμπράν!

Η συγκίνηση μου από τον ερχομό της Φαιρούζ στην Ελλάδα είναι μεγάλη. Δυστυχώς άργησε να έρθει και να δώσει συναυλία εδώ.

Προσπάθησα στο μπλογκ μου και σε σχόλια μου να καταδείξω το τι συμβολίζει η Φαιρούζ. Άλλοι (όπως ο Ξυδάκης, ο Ανδρέου, ο Κούνδουρος, κλπ) τα είπαν πολύ καλύτερα, πιο τεκμηριωμένα.

Το δικό σου άρθρο σήμερα επιβεβαιώνει όλους τους ύμνους που γράφτηκαν αυτές τις μέρες για τη μεγάλη Κυρία.

Νά'σαι καλά.

 
At 9/7/07 4:35 μ.μ., Blogger nik-athenian said...

Αχ βρε Μιχάλη, έβαλες στο ίδιο ποστ δύο γυναικεία ονόματα και το άστρο του ενός λες κι έκρυψε τελείως το φως του άλλου.
Αλλά τι να σου κάνει η "φτωχή" λογοτεχνία μπροστά στη δύναμη της μουσικής;
Είναι σα να μιλάγαμε στο ίδιο άρθρο για τον σύγχρονο βρετανικό πολιτισμό, και να παρουσιάζαμε τους Στόουνς και τον John Banville.

 
At 9/7/07 5:50 μ.μ., Blogger Μιχάλης Μητσός said...

Ο tin man φταίει, αγαπητέ Νίκο, που χρησιμοποίησε λόγια της συγγραφέως για να περιγράψει μια φάση της ζωής της τραγουδίστριας!

 
At 10/7/07 1:33 μ.μ., Blogger Μιχάλης Μητσός said...

Κάπου εδώ θα σας αφήσω. Θα λείψω για καμιά εικοσαριά μέρες, αλλά ελπίζω ότι θα έχει σύνδεση εκεί που θα είμαι, και δεν θα αποκοπώ εντελώς. Να περνάτε καλά.

 
At 10/7/07 2:04 μ.μ., Blogger Tin Man said...

Καλές διακοπές και καλή ξεκούραση, Μιχάλη.

 
At 10/7/07 2:30 μ.μ., Blogger slender said...

Μήπως υπάρχει κάποια σελίδα που να έχει όλους τους στίχους αυτού του τραγουδιού μεταφρασμένους?

 
At 10/7/07 5:39 μ.μ., Blogger nik-athenian said...

Καλές διακοπές και καλές μπύρες Μιχάλη!

 
At 10/7/07 7:04 μ.μ., Blogger Μιχάλης Μητσός said...

Αγαπητέ slender, αυτούς τους στίχους τους μετέφρασε ο tin man, όπως γράφω. Μπορείς να πας στο blog του για τα υπόλοιπα.
Ευχαριστώ παιδιά, να πιούμε και καμιά μπύρα ο ένας στην υγειά του άλλου, ε;
Αν κάνει μια εξαίρεση κι ο Αθήναιος και μου πει κι αυτός καλές διακοπές, θα πιω και στη δική του την υγειά!
Παρεμπιπτόντως, μήπως θα'ρθεί κανείς το βράδυ στον Ελβις Κοστέλλο;

 
At 10/7/07 7:32 μ.μ., Blogger Tin Man said...

Κοστέλλο; τσ τσ τσ κε ντεκαντάνς:)

Εγώ θα πίνω μπύρες στην υγειά σου!

 
At 10/7/07 8:15 μ.μ., Blogger Βασιλική Ν. said...

Διάβασα το σχόλιό σου στον Πρόβατο και είπα ναι, αυτός καταλαβαίνει και ξέρει. Νομίζω πως θα χαρείς κι εσύ όπως χάρηκα εγώ διαβάζοντάς σε αν περάσεις από το μπλογκ μου να δεις το δικό μου αφιέρωμα και να ακούσεις κι ένα από τα σπάνια τραγούδια της που την καθόρισαν και την επέβαλλαν. Σ' ευχαριστώ και χαίρομαι που σ' επισκέφτηκα.
Καλό βραδάκι!

 
At 10/7/07 11:01 μ.μ., Blogger Αθήναιος said...

Για μένα που είμαι chic, ΠΑΟ, λάτρης της Ουμ Καλσούμ και προπάντων αδαμάντινος χαρακτήρας, να πιείς παγωμένο Αριούσιο Οίνο.

Είναι σπάνιος σαν και σένα και νομίζω πως θα σου αρέσει. Καλές διακοπές.

 
At 11/7/07 10:33 π.μ., Blogger Μαύρο πρόβατο said...

Καλές διακοπές Μιχάλη - είμαι στην (παραμορφωμένη...) Πράγα και πίνω άφθονες μπύρες, εις υγείαν όλων!

 
At 14/7/07 9:57 μ.μ., Blogger πάνος said...

Μιχάλη,

καλές μπύρες!

(εγώ κάνω ...μεταπτυχιακό, σ' ένα νησί που ειδικεύεται στα αποστάγματα!)

 

Δημοσίευση σχολίου

<< Home