Πέμπτη, Σεπτεμβρίου 21, 2006

Το αντίθετο της εξαφάνισης



«Πρέπει να αλλάξεις τη ζωή σου», λέει σε ένα στίχο του ο Ρίλκε. Μια από τις λειτουργίες της τέχνης, συμπληρώνει η Νικόλ Κράους, είναι ότι σε υποχρεώνει να αλλάξεις.

Σε αυτό το μυθιστόρημα πρωταγωνιστούν πολλοί άνθρωποι. Ο Λίο, ένας Εβραίος πρώην κλειδαράς από το Σλόνιμ, πόλη της Πολωνίας που δεν υπάρχει πια. Ο Ζβι, ένας μελαγχολικός εμιγκρές από το Μπουένος Άιρες. Η Μάρθα, μια χήρα που δεν μπορεί κανείς να την παρηγορήσει. Ο Μπερντ, ένα αγόρι που προτιμά να υποδύεται τον Μεσσία από το να κάνει παρέα με τους συμμαθητές του. Η Άλμα, η πρώτη αγάπη του Λίο, αλλά και μια συμμαθήτριά του στη Νέα Υόρκη. Πρωταγωνιστούν επίσης ορισμένα απολιθώματα, όπως ένα γέρικο φυτό, ιδιαίτερα πεισματάρικο. «Μετά βίας ζει, αλλά ζει. Ορισμένα κλαδιά του έχουν ξεραθεί, αλλά εξακολουθεί να ζει, πάντα στραμμένο προς τ' αριστερά. Ακόμη κι όταν το γυρίζω ώστε η μεριά που βλέπει προς τον ήλιο να μη βλέπει πια προς τον ήλιο, αυτό στρέφεται και πάλι προς τ' αριστερά, θυσιάζοντας τη φυσική ανάγκη στη δημιουργική πράξη».

Αυτό το μυθιστόρημα είναι γεμάτο θλίψη, ή μάλλον θλιβερές ερωτικές ιστορίες, αλλά δεν είναι ένα θλιβερό μυθιστόρημα. Μιλά βέβαια για μερικά εκατομμύρια νεκρούς, μερικοί από τους οποίους αφορούν προσωπικά τον Λίο και τον Ζβι. Μιλά για την απώλεια, αλλά κυρίως για τις στρατηγικές που αναπτύσσει κανείς για να αναπληρώσει την απώλεια. Μιλά κυρίως για την αγάπη, στην οποία οφείλει και τον τίτλο του. «"Τι μπορώ να κάνω για σένα; Σ' αγαπώ τόσο πολύ", έλεγε η μητέρα μου, κι εγώ ήθελα πάντα να της πω, αλλά δεν το έκανα ποτέ: "Αγάπα με λιγότερο"», θυμάται η Άλμα. Είναι ένα μυθιστόρημα για τη δύναμη της φαντασίας ως εργαλείο επιβίωσης, όπως λέει η συγγραφέας του. Ή ως παρηγοριά.

Η Νικόλ Κράους είναι σήμερα 32 ετών. Άρχισε να γράφει στα δεκατρία της, τη χειρότερη ηλικία για ένα κορίτσι όπως λέει στη Λιμπερασιόν, μια ηλικία όπου δεν έχεις κανέναν έλεγχο της ζωής σου, όλα είναι στα χέρια των γονιών σου και των δασκάλων σου. Είχε τότε ένα φίλο που της έγραφε ποιήματα για τη σχέση τους. Εκείνη είχε διαβάσει πολλά μυθιστορήματα, αλλά ήταν η πρώτη φορά στη ζωή της που διάβαζε ποιήματα, ενθουσιάστηκε, άρχισε να γράφει κι αυτή. Ήταν βέβαια φρικτά, αλλά της άρεσε που τα έγραφε. Ύστερα το γύρισε στη λογοτεχνία, από τα δεκάξι της χρόνια γράφει κάθε μέρα, τη μισή της ζωή δηλαδή. Η «Ιστορία της αγάπης» είναι το δεύτερο βιβλίο της και το αφιέρωσε στους παππούδες και τις γιαγιάδες της, Εβραίους που ήρθαν στην Αμερική από την Ευρώπη, τέσσερις ανθρώπους που δεν άφησαν ποτέ αυτό που έχασαν να τους εμποδίσει να ζήσουν, τέσσερις πεισματάρηδες ανθρώπους που της έμαθαν «το αντίθετο της εξαφάνισης».

6 Comments:

At 21/9/06 1:14 μ.μ., Blogger ιχνηλάτης said...

Δεν έχω υπόψη μου το βιβλίο.
Αλλά έτσι όπως το παρουσιάζεις πρέπει να είναι από αξιόλογο έως συγκλονιστικό.

ΥΓ
Να σου πω την αλήθεια περίμενα ότι σήμερα θα είχες κάτι σχετικά με τη θύελλα ( πάαααλι ) που σαρώνει τον αραβομουσουλμανικό κόσμο για το " σατανικό " άρθρο στη Φιγκαρό. οι μουλάδες ζητούν συγνώμες ( πάαααλι ) και τα γνωστά..
Ηθελα να γράψω ένα.. φιλιππικό σχόλιο να ξεθυμάνω ! Αμάν πια οι καραγκιόζηδες.

 
At 21/9/06 2:56 μ.μ., Blogger μικρό λυκάκι said...

Μλη τρέχετε αλλο πιά.
Ησυχάστε.
Είναι τόσο απαλή η βροχή
Στίς στέγες τής πόλης.
Πόσο τέλεια είναι τα πάντα.
Τώρα,
γιά σας τούς δύο
Πού ξυπνάτε σ'ένα βασιλικό κρεβάτι
κάτω από το παράθυρο τής σοφίτας.
Ενας άντρας καί μιά γυναίκα.
Ενα φυτό διαιρεμένο σε άρρεν καί θήλυ πού ποθούσαν το ένα το άλλο.
Ναι,
αυτό είναι το δώρο μου σε σάς.
Πάνω από τίς στάχτες σε μιά πικρή,πικρή γή.
Πάνω από τήν υπόγεια ηχώ τών κραυγών καί τών όρκων.
Ετσι,τώρα τήν αυγή εσείς προσέξτε:
η κλίση τού κεφαλιού,
το χέρι με τή χτένα,δύο πρόσωπα σ'έναν καθρέφτη
Γιά μιά στιγμή μονάχα είναι παντοτινά,
ακόμα κι άν λησμονηθούν,
Αυτό πού βλέπετε υπάρχει,¨εστω κι άν χάνεται,
Καί είστε ευτυχείς κάθε στιγμή πού ζείτε.
Αφήστε αυτό το μικρό άλσος
με τίς πρασινισμένες μαρμάρινες προτομές
Στό μαργαριταρένιο φώς,μέσα στήν καλοκαιρινή ψιχάλα,
Να μείνει όπως ήταν όταν ανοίξατε τήν αυλόπορτα.
Καί το δρόμο με τίς ψηλές γυμνές κολόνες
Πού η αγάπη σας ξαφνικά μεταμόρφωσε.

Τσέσλαφ Μίλος.
Μετά τόν παράδεισο.

 
At 21/9/06 5:23 μ.μ., Blogger Jason said...

Όντως ακούγεται ενδιαφέρον και ίσως αξίζει να το ψάξει κανείς.

 
At 21/9/06 8:57 μ.μ., Blogger μικρό λυκάκι said...

Mιά φορά κι έναν καιρό ήταν ένα αγόρι πού αγαπούσε μιά κοπέλα.
Καί το γέλιο της ήταν μία ερώτηση-θα έδινε τη ζωή του να τής απαντήσει.
Στά δέκα τους χρόνια,τής ζήτησε να τόν παντρευτεί.Στά έντεκα,τή φίλησε γιά πρώτη φορά.Στα δεκατρία ,τσακώθηκαν κι έκαναν τρείς βδομάδες να μιλήσουν.Στα δεκαπέντε τους,του έδειξε το σημάδι στό αριστερό στήθος τής.
Η αγάπη τους ήταν ένα μυστικό πού δέν έλεγαν σε κανέναν.Τής υποσχέθηκε ότι δέν θ'αγαπόυσε ποτέ άλλη κοπέλα στή ζωή του.
Κι άν πεθάνω;τόν ρώτησε.
Ούτε καί τότε,τής απάντησε.
Δεκάξι χρονών στά γενέθλιά της,τής χάρισε ένα εγγλέζικι λεξικό,καί μαζί έμαθαν λέξεις.
Τί είναι αυτό;τή ρωτούσε,χαιδεύοντας με το δείκτη γύρω γύρω τόν αστραγαλό της-κι εκείνη το έψαχνε στό λεξικό.
Κι αυτό;τή ρωτούσε μετά,φιλώντας τόν αγκώνα της.
Αγκώνας!Τί λέξη είναι, πάλι ,αυτή;
Κι εκείνος τόν έγλειφε καί τήν έκανε να γελά.
Κι αυτό εδώ;ρωτούσε ύστερα,και άγγιζε το απαλό δέρμα πίσω από το αυτί της.
Δέν ξέρω,τού απαντούσε,σβήνοντας τον φακό καί κυλώντας ανάσκελα μ'έναν αναστεναγμό.
Στα δεκαεφτά,έκαναν έρωτα γιά πρώτη φορά,σ'ένα αχυρένιο στρώμα σε μιά αποθήκη.
Αργότερα-όταν συνέβησαν πράγματα πού δέν μπορούσαν ποτέ να φανταστούν-τού έγραψε ένα γράμμα:
Πότε θα μάθεις ότι δέν υπάρχουν λέξεις γιά όλα;
ΝΙCOLE KRAUSS
Η ιστορία τού έρωτα (εκδ.Διόπτρα)

 
At 21/9/06 9:58 μ.μ., Blogger CAESAR said...

Μικρό Λυκάκι, εύγε για το απόσπασμα που παρέθεσες. Συμπληρώνει ωραία το κείμενο του ΜΜ.

 
At 22/9/06 4:05 μ.μ., Blogger μικρό λυκάκι said...

Θα μπορούσε να έχει συμβεί.
Επρεπε να συμβεί.
Συνέβη νωρίτερα.Αργότερα.
Πιό κοντά.Μακρύτερα.
Δεν συνέβη όμως σε σένα.

Επέζησες γιατί έτυχες ο πρώτος.
Επέζησες γιατί έτυχες ο τελευταίος.
Γιατί ήσουνα μόνος.
Γιατί υπήρχαν άνθρωποι.
Γιατί έστριψες αριστερα.
Γιατί έστριψες δεξιά.
Γιατί έπεφτε βροχή.
Γιατίέπεφτε μία σκιά.
Γιατί επικρατούσε ηλιόλουστος καιρός.

Γιά καλή σου τύχη υπήρχε εκεί ένα δάσος.
Για καλή σου τύχη δέν υπήρχαν δέντρα.
Γιά καλή σου τύχη υπήρχε μιά κουπαστή.
Ενας γάντζος,¨ενα δοκάρι,ένα φρένο,μιά κορνίζα,ένας κόμπος,ένα χιλιοστόμετρο,ένα δευτερόλεπτο.
Γιά καλή σου τύχη ένα άχυρο επέπλεε στό νερό.

Χάρη στό,
επειδή,
μολονότι,
παρά το γεγονός.
Τί θα είχε συμβεί αν μεσολαβούσε
ένα χέρι,ένα πόδι,μόλις μιά ίντσα απόσταση,μολις μισή τρίχα διάστημα
από σκέτη σύμπτωση;

Λοιπόν,είσαι τώρα εδώ;
Ακόμα με τήν αίσθηση τού ιλίγγου;
Τό δίχτυ είχε μιά τόση δά τρύπα κι εσύ κατάφερες μεσ'απ'αυτή να ξεγλιστρήσεις;
Δέν έχει τέλος ο θαυμασμός,η σιωπή μου.
Ακου πόσο γρήγορα χτυπάει η καρδιά σου μέσα μου.

Βισουάβα Σιμπόρσκα
Γιά κάθε ενδεχόμενο.

 

Δημοσίευση σχολίου

<< Home