Σάββατο, Απριλίου 01, 2006

H επικαιρότητα του Tζων Στιούαρτ Mιλ


«Οι πράξεις είναι ορθές στο βαθμό που τείνουν να μεγιστοποιούν την ευτυχία και εσφαλμένες στο βαθμό που τείνουν να προκαλούν ό,τι αντίκειται σε αυτή». Τζων Στιούαρτ Μιλ, «Ωφελιμισμός», εκδ. Πόλις, μετάφραση Φιλήμων Παιονίδης.

Δύο είναι οι βασικές έννοιες που ανέπτυξε ο μεγάλος βρετανός φιλόσοφος του 19ου αιώνα: ο ωφελιμισμός και η ελευθερία. Σε μια εποχή όπου οι άνθρωποι ακολουθούσαν παθητικά τους κανόνες που πίστευαν ότι τους είχε στείλει ο Θεός, ο Μιλ υποστήριξε ότι μοναδικό κριτήριο για να αξιολογηθεί ο ηθικός χαρακτήρας μιας πράξης είναι η αύξηση της συλλογικής ευτυχίας και η μείωση του συλλογικού πόνου. Και ο καλύτερος τρόπος να μεγιστοποιηθεί η ανθρώπινη ευτυχία είναι να μεγιστοποιηθεί η ανθρώπινη ελευθερία. Πρέπει να υπάρχει απόλυτη ελευθερία ανάπτυξης της ανθρώπινης φύσης προς απεριόριστες, ακόμη και αλληλοσυγκρουόμενες κατευθύνσεις. Δεν υπάρχει μία και μόνη μορφή ευτυχίας που περιμένει να την ανακαλύψουμε. Μόνο μέσα από τον διαρκή πειραματισμό μπορεί κάθε άνθρωπος να φτάσει στη δική του, προσωπική ευτυχία.

Οι αρχές αυτές είναι ιδιαίτερα επίκαιρες στην εποχή μας, όπου οι κοινωνίες είναι οργανωμένες με σχεδόν αποκλειστικό στόχο την αύξηση του Ακαθάριστου Εθνικού Προϊόντος. Ο ωφελιμιστής φιλόσοφος Ρίτσαρντ Λάγιαρντ, τιμώντας με τον δικό του τρόπο τα 200 χρόνια από τη γέννηση του Μιλ, σημείωσε πρόσφατα ότι παρόλο που η Βρετανία διπλασίασε τον τελευταίο μισό αιώνα τον εθνικό της πλούτο, οι Βρετανοί δεν δηλώνουν σήμερα πιο ευτυχισμένοι. Γιατί; Επειδή ο άνθρωπος είναι σαν τον πίθηκο: αντλεί την ευτυχία του από τον σεβασμό που τρέφουν απέναντί του οι άλλοι. Όταν οι ανισότητες αυξάνονται, όταν βλέπουμε τους πλούσιους να απομακρύνονται όλο και περισσότερο από τον μέσο όρο, αισθανόμαστε ανασφαλείς και δυστυχείς. Μήπως λοιπόν πρέπει να μελετήσουμε την πρόταση του Μιλ για ανακατανομή του πλούτου και επιβολή ενός υψηλού φόρου κληρονομιάς που θα εμποδίζει την ανάπτυξη μιας τάξης «ανάξιων πλουσίων»; Μήπως πρέπει να επιδιώξουμε τη μεγιστοποίηση της Ακαθάριστης Εθνικής Ευτυχίας;

Εξίσου πολύτιμες είναι οι θέσεις του βρετανού φιλοσόφου για την ισότητα και την ελευθερία. Δεν είναι τυχαίο ότι γενναίες μουσουλμάνες, όπως η σομαλικής καταγωγής ολλανδή βουλευτής Αγιαάν Χίρσι Άλι, συνιστούν στις ομόθρησκές τους να διαβάσουν την «Υποταγή των γυναικών». Κάθε φορά που κάποιος πολιτικός προσπαθεί να επιβάλει περιορισμούς στην ελευθερία της έκφρασης, γράφει ο Γιόχαν Χάρι στην Ιντιπέντεντ, το καλύτερο που έχουμε να κάνουμε είναι να διαβάσουμε μερικές σελίδες από το «Περί ελευθερίας». Ο Μιλ ήξερε ότι η βάση της ελευθερίας είναι η σύγκρουση. Ένας από τους λόγους που ο χριστιανισμός έχασε (στη Βρετανία, τουλάχιστον) τη δύναμή του να καταπιέζει και να τρομοκρατεί είναι ότι αποτέλεσε αντικείμενο κριτικής και σάτιρας. Ο μόνος τρόπος να χάσει το ισλάμ τον καταπιεστικό του χαρακτήρα, ιδίως στις γυναίκες και τους ομοφυλόφιλους, είναι να υποστεί κάτι αντίστοιχο. Ακόμη και μέσα από κακόγουστα σκίτσα.

17 Comments:

At 2/4/06 3:20 μ.μ., Blogger Πάνος said...

Ένας από τους λόγους που ο χριστιανισμός έχασε (στη Βρετανία, τουλάχιστον) τη δύναμή του να καταπιέζει και να τρομοκρατεί είναι ότι αποτέλεσε αντικείμενο κριτικής και σάτιρας.

Κι εγώ που νόμιζα οτι όλα ξεκίνησαν επειδή ο Πάπας δεν έδινε δικαίωμα διαζυγίου σ' εκείνον τον ανοικονόμητο Ερρίκο Η'...

Σοβαρά τώρα: η καταπίεση και η τρομοκρατία που πέτυχε ο χριστιανισμός εις βάρος της ανθρωπότητας είναι αδιανόητος χωρίς τις (πολιτικότατες) δομές της Αγίας Έδρας ή των μεγάλων πατριαρχείων της Ανατολής (πρωτίστως, της Κωνσταντινούπολης και της Ρωσίας). Οι Άγγλοι (ίσως: οι Βρεττανοί) έχουν αποδείξει (και πολύ πρόσφατα, με τη στάση τους απέναντι στην ΕΕ) πως δε βολεύονται με καμιά εξουσία όταν αυτή δεν είναι ...δική τους.

Σιγά μην ανεχόντουσαν στο σβέρκο τους την εξουσία του Πάπα! Κι από τη στιγμή που ο χριστιανισμός έγινε "εσωτερική υπόθεση" για τους Βρεττανούς, ήταν επόμενο να τον ξεδοντιάσουν, ως λαός εμπόρων, ναυτικών, τραπεζιτών, αποικιοκρατών και λοιπών καθαρόαιμων καπιταλιστών - άλλη όρεξη δεν είχαν, να αφήσουν το παπαδαριό να τους γίνει στενός κορσές!

*

Όσο για τα υπόλοιπα σκανδαλιστικά (πχ σχέση ευτυχίας και ελευθερίας) ας σχολιάσουν άλλοι.

*

Μαρλένε, εγκατέλειψες τις "Διαστάσεις"; Μα εμείς σε είχαμε στα όπα όπα! Come back, αλλιώς θα ξαναγίνουμε ανατολίτικος καφενές...

 
At 2/4/06 6:29 μ.μ., Blogger Μαύρο πρόβατο said...

Μια ενδιαφέρουσα ανάλυση των πρόσφατων συγκρούσεων στη Γαλλία, βασισμένη στην έννοια του σεβασμού - ή, ακριβέστερα της αναγνώρισης, είναι αυτή του Axel Honneth, διευθυντή του Ινστιτούτου Κοινωνικής Ερευνας του πανεπιστημίου της Φρανκφούρτης (που ταυτίζεται εν πολλοίς μ'αυτό που ονομάζουμε "σχολή της Φρανκφούρτης"). Λεπτομέρειες στη συνέντευξη που παραχώρησε στη Μοντ, εδώ

 
At 2/4/06 6:36 μ.μ., Blogger S G said...

"Όταν οι ανισότητες αυξάνονται, όταν βλέπουμε τους πλούσιους να απομακρύνονται όλο και περισσότερο από τον μέσο όρο, αισθανόμαστε ανασφαλείς και δυστυχείς."

εγω εχω την εντυπωση απο αρκετα πειραματα που εχουμε κανει οτι οι ανθρωποι ενδιαφερονται οντως αρκετα για την σχετικη τους θεση, αλλα κυριως οταν η ανισοτητα ειναι εις βαρος τους. Δεν μας ενδιαφερει να ειμαστε καλυτερα απο περυσι, μας ενδιαφερει να εχουμε καλυτερο αμαξι απο τον γειτονα.

Εντυπωσιαζομαι λιγο ομως που αυτη η μαλλον αντικοινωνικη συμπεριφορα, η ζηλεια, γινεται εδω βαση για τον στοχο που θα πρεπει να κυνηγαει μια χωρα... και βρισκω και πολυ συντηρητικη την ιδεα να προσπαθησουμε να κρατησουμε τους παντες λιγο παρομοιους, αντι να τους ανοιξουμε τους οριζοντες και τις δυνατοτητες να φτασουν οσο ψηλα θελουν. Δηλαδη αντι να θελουμε να γινονται ολο και πιο πλουσιοι ολο και περισσοτεροι (αν θελουν βεβαια, οχι με το ζορι :-) ), θελουμε να "κοντυνουμε τους ψηλους"?

ΥΓ και βεβαια δεν ξερω ποσο συγκρισιμα ειναι τα δεδομενα περι ευτυχιας των Βρετανων σημερα και πριν 50 χρονια. Πριν 50 χρονια υπηρχαν ατομα που πεθαιναν της πεινας, καθε οικογενεια ειχε χασει και εναν συγγενη στον Β ΠΠ, οι πολιτικες ελευθεριες γυναικων, ομοφυλοφιλων και αλλων ομαδων ηταν αρκετα περιορισμενες κτλ κτλ τι θελετε να κανουμε, να ξαναγυρισουμε εκει?

 
At 2/4/06 10:14 μ.μ., Blogger ιχνηλάτης said...

If all mankind minus one were of one opinion, and only one person were of the contrary opinion, mankind would be no more justified in silencing that one person, than he, if he had the power, would be justified in silencing mankind.
J.S. Mill, On Liberty.

Εγώ απλά υποκλίνομαι.

ΥΓ
Μιχάλη, έχεις αναφερθεί κι άλλες φορές σ'αυτόν τον γίγαντα της σκέψης, και έχω σχολιάσει ότι τον θεωρώ βασικό πυλώνα της όποιας ελευθερίας απολαμβάνουμε σήμερα.

Όσον αφορά τον καταπιεστικό, όντως, χαρακτήρα του Ισλάμ για τις γυναίκες και τους ομοφυλόφιλους, αλλά και για πολλά άλλα, και το πως μπορεί αυτό να αλλάξει, θέλει μεγάλη συζήτηση που μπορεί όμως και να συνοψιστεί με μια φράση :
Ενας άραβας Λούθηρος !

Δεν θυμάμαι αν το έχω ξαναγράψει αλλά αξίζει νομίζω :
Οταν το κήρυγμα διαμαρτυρίας του Λούθηρου σάρωνε τη Γερμανία ο Πάπας έστειλε κάποιον απεσταλμένο του να δει τι συμβαίνει. Αμα τη επιστροφή του, ο καρδινάλιος μετέφερε στον Πάπα την εξής εικόνα : Eννιά στους δέκα γερμανούς φωνάζουν " ζήτω ο Λούθηρος " και ο δέκατος φωνάζει " κάτω ο Πάπας " !

 
At 2/4/06 11:02 μ.μ., Blogger Μαύρο πρόβατο said...

Μάλλον ένας Thomas Münzer χρειάζεται, φίλε ιχνηλάτη...

 
At 3/4/06 12:02 π.μ., Blogger ιχνηλάτης said...

Ακραίος, όπως πάντα :)))))

Βρε ας βρεθεί πρώτα ένας Λούθηρος και από κει και πέρα βλέπουμε !

Πάντως και η Τριανδρία στη Μεγάλη επανάσταση πήγε να ανατρέψει τον χριστιανισμό και έφαγε τα μούτρα της. Της γύρισε μπούμερανγκ.
Ηθικό δίδαγμα ; Τα status quo δεν ανατρέπονται εύκολα. Μεταρρυθμίζονται όμως.

Ουδέν νεώτερο από το γαλλικό μέτωπο ;..

 
At 3/4/06 12:54 π.μ., Blogger Πάνος said...

Ποιά τριανδρία;

ποιά "μεγάλη επανάσταση";

*

Θα μας πάθει τίποτα και ο πατριώτης μου ο SG, τώρα που ίδρυσε τους e-roosters (μ-λ)...

 
At 3/4/06 8:31 π.μ., Blogger CAESAR said...

Δεν θυμάμαι ποιός το είπε και πώς ακριβώς το διατύπωσε, αλλά δεν μπορεί να είμαι ευτυχισμένος όταν υπάρχει έστω και ένας άνθρωπος στον πλανήτη μας που δυστυχεί.

 
At 3/4/06 2:04 μ.μ., Blogger libertarian said...

Ο ωφελιμιστής φιλόσοφος Ρίτσαρντ Λάγιαρντ, τιμώντας με τον δικό του τρόπο τα 200 χρόνια από τη γέννηση του Μιλ, σημείωσε πρόσφατα ότι παρόλο που η Βρετανία διπλασίασε τον τελευταίο μισό αιώνα τον εθνικό της πλούτο, οι Βρετανοί δεν δηλώνουν σήμερα πιο ευτυχισμένοι.

Βέβαια υπάρχει και η αντίθετη άποψη :-)

Who says money can´t buy happiness?

The truth is, happiness hasn´t stopped increasing. According to the World Database of Happiness, directed by Dutch researcher Ruut Veenhoven, satisfaction has increased since 1975 in most Western countries that have been surveyed. There are diminishing returns, but even at our standard of living, people do get happier when societies grow richer.

 
At 3/4/06 2:14 μ.μ., Blogger libertarian said...

περισσότερα εδω -> The Scientist's Pursuit of Happiness

 
At 13/5/13 3:51 π.μ., Blogger Fairytalesman said...

Εδώ ταιριάζει το : Τα λεφτά δε φέρνουν την ευτυχία. Σίγουρα λύνουν πολλά προβλήματα όμως.... Όταν το χάσμα μεταξύ πλουσίων και φτωχών μεγαλώνει, μεγαλώνει η ανασφάλεια και δυστυχία. Μας ενδιαφέρει ο σεβασμός των άλλων ίσως ζηλεύουμε τους άλλους, ίσως προσπαθούμε να μιμηθούμε τον διπλανό μας. Μήπως είναι μεγάλη αλήθεια τελικά το : Ο άνθρωπος είναι σαν τον πίθηκο!;

 
At 16/6/15 3:33 π.μ., Blogger Shijun Lin said...

shijun 6.16
ray ban glasses
cheap toms
prada uk outlet
cheap oakley sunglasses
coach factorty outlet online
coach outlet
celine luggage tote
ray ban wayfarer
cheap oakleys
chanel purses
michael kors handbags
ray ban outlet
tory burch shoes
marc jacobs
louis vuitton handbags
ray ban outlet store
michael kors outlet
polo ralph lauren
christian louboutin outlet
oakley outlet
burberry outlet
coach factory outlet
gucci outlet
michael kors outlet
coach outlet store online
jordan 11
air max uk
fendi outlet
jordan 11s
jordan 4 retro
michael kors
pandora bracelets
mont blanc legend
fendi bags
oakley sunglasses
tory burch outlet online
mont blanc
concord 11
christian louboutin shoes
michael kors handbags

 
At 23/6/15 5:07 π.μ., Blogger Unknown said...

www.louisvuitton.com
mont blanc mountain
nba jerseys
oakley sunglasses
cheap oakleys
louis vuitton outlet
true religion jeans
true religion outlet online
michael kors outlet online
michael kors outlet
christian louboutin
chanel purses
michael kors outlet
michael kors outlet
gucci outlet
coach factory outlet
coach outlet store online
ray ban eyeglasses
michael kors handbags
air max uk
abercrombie store
ralph lauren outlet
cheap ray bans
concord 11s
louis vuitton outlet
fitflops outlet
coach factory outlet
burberry sale
christian louboutin outlet
michael kors uk
abercrombie and fitch outlet
coach outlet store online
abercrombie
ray ban sunglasses
michael kors outlet
20150623xiong

 
At 8/12/15 7:55 π.μ., Blogger John said...

coach factory outlet
ugg boots
nike huarache
michael kors handbags
jordan concords
cheap jordans
true religion outlet
rolex watches outlet
coach outlet
michael kors outlet
coach outlet
coach factory outlet
ugg boots
oakley sunglasses wholesale
uggs outlet
ed hardy clothing
pandora jewelry
toms outlet
nike roshe run
ugg clearance
gucci handbags
coach factory outlet
michael kors outlet online
concords 11
tory burch sale
gucci shoes
uggs outlet
beats by dre
mont blanc pens
coach factory outlet
cheap uggs for sale
20151205yuanyuan

 
At 1/6/16 10:40 π.μ., Blogger chenlina said...

chenlina20160601
coach outlet
michael kors outlet clearance
michael kors handbags
instyler max
michael kors outlet
nike air max 90
jordan 3 white cenment
kate spade
burberry outlet
true religion
louis vuitton outlet
replica watches
rolex watches
ray ban sunglasses
coach outlet
nfl jerseys wholesale
kids lebron shoes
michael kors handbags
toms shoes
ralph lauren outlet
michael kors outlet online
michael kors outlet clearance
michael kors outlet
christian louboutin sale
adidas originals store
louis vuitton outlet
cartier watches
michael kors uk
kobe bryant shoes
michael kors handbags
michael kors outlet
michael kors outlet
louis vuitton outlet
christian louboutin outlet
nike trainers
ray ban sunglasses
ray ban sunglasses
toms wedges
cheap jordans
tod's shoes
as

 
At 12/8/16 5:26 π.μ., Blogger Zheng junxai5 said...

zhengjx20160812
oakley sunglasses
ugg uk
louis vuitton handbags
ugg boots
rolex watches
rolex watches for sale
true religion jeans
tods sale
burberry outlet online
ladies cartier watches
michael kors outlet online
polo ralph lauren
celine handbags
vans outlet
ugg boots
ugg sale
coach factory outlet online
jordan shoes
toms shoes uk
coach outlet online
montblanc pen
lebron 12
louis vuitton outlet
michael kors bags
ray ban pas cher
louis vuitton purses
longchamp outlet
cincinnati bengals jerseys
canada goose outlet
chicago bulls jerseys
uggs sale
louboutin shoes
cheap air jordans
new england patriots jerseys
michael kors outlet clearance
seattle seahawks jerseys
cheap basketball shoes
canada goose outlet
canada goose outlet
cheap jordans

 
At 21/8/17 9:57 π.μ., Blogger aaa kitty20101122 said...

adidas outlet online
yeezy boost 350 v2
true religion jeans
fitflops clearance
yeezy shoes
air max 2018
nike football boots
chrome hearts online
retro jordans
chrome hearts online

 

Δημοσίευση σχολίου

<< Home