Παρασκευή, Μαρτίου 31, 2006

Tο μυστικό της Πίνδου



Ανάμεσα στην Ήπειρο και τη Θεσσαλία βρίσκεται η πιο μεγάλη και πιο ελατόφυτη οροσειρά της Ελλάδας. Τη λένε Πίνδο. Και μπορεί να κρύβει το μυστικό της σωτηρίας του πλανήτη.

H τελευταία εποχή των παγετώνων συνέβη πριν από 20.000 χρόνια. Την περίοδο εκείνη τα δένδρα εξαφανίστηκαν από την Ευρώπη και οι πάγοι κατέβηκαν μέχρι τη σημερινή Γερμανία. Από εκεί και κάτω υπήρχε μια πολική έρημος που έμοιαζε πολύ με το σημερινό τοπίο στη Σιβηρία. Στο μεγαλύτερο μέρος αυτού του τοπίου ήταν αδύνατη οποιαδήποτε μορφή ζωής. Υπήρχαν όμως κάποιες μικρές περιοχές χωρίς πάγο, μερικά καταφύγια, όπου το κλίμα ήταν τέτοιο ώστε τα δένδρα επέζησαν. Όταν βελτιώθηκαν οι κλιματικές συνθήκες, από αυτές ακριβώς τις περιοχές άρχισε μέσω της μετανάστευσης η αποκατάσταση της βλάστησης σε όλη την Ευρώπη. Μερικές από τις ζώνες αυτές διατηρούνται μέχρι σήμερα και επιτρέπουν στους επιστήμονες να μελετήσουν τις επιπτώσεις των κλιματικών αλλαγών και να επεξεργαστούν στρατηγικές προστασίας του περιβάλλοντος.

Ένας από τους επιστήμονες αυτούς είναι ο παλαιοοικολόγος Πολυχρόνης Τζεδάκης, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Ληντς. Και ένα από τα καταφύγια που μελετά με τους συνεργάτες του είναι η οροσειρά της Πίνδου. Όπως λέει σε συνέντευξή του στην Ελ Παΐς, η παρουσία πολλών λιμνών, η τοπογραφική ποικιλία και η δυναμική μετεωρολογία έχουν συμβάλει στο να καταστήσουν την περιοχή αυτή καταφύγιο αρχαίων δασών. H μελέτη των κλιματικών αλλαγών γίνεται με διάφορους τρόπους, όπως για παράδειγμα με την ανάλυση των ιζημάτων σε μια λίμνη, μια θάλασσα ή έναν παγετώνα. Ακόμη κι ένας κόκκος γύρης μπορεί να δώσει πολύτιμες πληροφορίες, αφού η μορφολογία του ποικίλλει από είδος σε είδος και κατά συνέπεια μπορεί να συσχετιστεί με την υπάρχουσα βλάστηση σε μια συγκεκριμένη χρονική στιγμή. Τέτοιες μετρήσεις επιτρέπουν συνήθως στους επιστήμονες να πηγαίνουν ώς και 10.000 με 20.000 χρόνια πίσω. Στην περίπτωση της Πίνδου, όμως, ο Πολυχρόνης Τζεδάκης ελπίζει ότι θα μπορέσει να ανασυνθέσει την ιστορία των τελευταίων 350.000 ετών!

H προστασία αυτών των καταφυγίων δεν είναι σημαντική μόνο επειδή επιτρέπουν τη μελέτη του παρελθόντος, αλλά και επειδή θα παίξουν αποφασιστικό ρόλο σε ενδεχόμενη νέα απότομη κλιματική αλλαγή. Τα τελευταία 11.500 χρόνια ο πλανήτης γνωρίζει μια θερμή περίοδο και πολλοί επιστήμονες πιστεύουν ότι αυτή η περίοδος θα δώσει σύντομα τη θέση της σε μια νέα εποχή παγετώνων, χωρίς να υπάρξει καν ανθρώπινη παρέμβαση. Μια τέτοια απότομη αλλαγή μπορεί να επιτελεστεί ακόμη και σε μερικές δεκαετίες, για παράδειγμα με μια ξαφνική μείωση της ταχύτητας του Ρεύματος του Κόλπου. Τα δένδρα θα εξαφανιστούν και πάλι. Μόνο μερικές νησίδες θα επιβιώσουν. Από αυτές τις νησίδες θα αρχίσει ο νέος κύκλος της ζωής.

8 Comments:

At 31/3/06 1:04 μ.μ., Blogger Μαύρο πρόβατο said...

Λες να σωθούμε όλοι, άνθρωποι φυτά και ζώα, στην οροσειρά;;
"Αέραα!!" - προφητικές οι κραυγές των προγόνων ημών, και του προφυτικού δρ.Τζεδάκη :-)))

 
At 31/3/06 1:19 μ.μ., Blogger Πάνος said...

Μιχάλη, χαιρετίζω την ενασχόληση των "Διαστάσεων" σε μια ανησυχία μήπως μειωθεί η ταχύτητα στο "Ρεύμα του Κόλπου" και τη βάψουμε!

Με την ευκαιρία, παίρνω το θάρρος να υπενθυμίσω τα (σχετικά μικρότερης σημασίας για τον πλανήτη) ρεύματα του Θερμαϊκού Κόλπου, τα οποία κινδυνεύουν να γίνουν μαντάρα από την επέκταση του διαδρόμου μέσα στη θάλασσα!

Οποιος θέλει να ενημερωθεί για το τι συμβαίνει αυτή τη στιγμή στη Θεσσαλονίκη, ας κάνει μια βόλτα ως τα "μτΚ". Κι όποιος θέλει να βοηθήσει, ας βάλει στα λινκς του το παρακάτω:
Θεσσαλονίκη

*

ΥΓ. Αυτό που πάει να γίνει (δηλ. η σημαντική κινητοποίηση των Ελλήνων μπλογκεράδων για τη δημοσιοποίηση του θέματος και την ενημέρωση των της κοινής γνώμης) ΙΣΩΣ (λέω, ΙΣΩΣ) παρουσιάζει και κάποιο δημοσιογραφικό ενδιαφέρον. Με το μπαρδόν, δηλαδή...

 
At 31/3/06 4:44 μ.μ., Blogger ιχνηλάτης said...

Μιχάλη, χαιρετίζω κι εγώ με τη σειρά μου την περιβαλλοντολογική συνείδηση και τις οικολογικές ανησυχίες της στήλης, και εκφράζω τις δικές μου :

- Ποιος μου στεναχώρησε τη Μαριέλε ; ! Είδα κι έπαθα μέχρι να πείσω γυναίκα να γραφτεί στο σύλλογο για να ομορφύνει το μπλογκ, κι εσείς πάτε να τη διώξετε !
Μαριέλε, ούτε εσύ ούτε εγώ έχουμε δικό μας μπλογκ. Μόνο εδώ μπορούμε να συναντηθούμε. Περιμένω :)

 
At 31/3/06 10:05 μ.μ., Blogger CAESAR said...

Μια και ο λόγος περί δασών, δένδρων κλπ, ας θυμηθούμε λίγο και τον δικό μας Γ.Σεφέρη:
"ξέρω ένα πεύκο που σκύβει κοντά σε μια θάλασσα/Το μεσημέρι, χαρίζει στο κουρασμένο κορμί/έναν ίσκιο μετρημένο σαν τη ζωή μας/και το βράδυ, ο αγέρας περνώντας μέσα από τα βελόνια του/πιάνει ένα περίεργο τραγούδι/σαν ψυχές που κατάργησαν τον θάνατο.../Κάποτε ξενύχτησα κάτω από αυτό το δένδρο/Την αυγή ήμουνα καινούργιος,/σαν να με είχαν κόψει την ώρα εκείνη από το λατομείο.

 
At 1/4/06 12:22 π.μ., Blogger nik-athenian said...

Είναι μάλλον εύκολο για τους περισσότερους επισκέπτες του blog να μπορούν να αρθρώσουν κάποια επιχειρήματα από αριστερή-συντηρητική ή τεχνοκρατική σκοπιά όταν το θέμα του οικοδεσπότη μας είναι ένα πολιτικό ή κοινωνικό ζήτημα.
Σχεδόν ο καθένας νομίζει ότι μπορεί να κρίνει την αλήθεια μιας τέτοιας υπόθεσης.
Από την άλλη, βλέπουμε πόσο δύσκολο είναι να αρθρώσουμε λόγο κρίνοντας μια επιστημονική υπόθεση ακόμα κι αν αυτή είναι στο χώρο της περιβαλλοντικής μελέτης και των οικοσυστημάτων, πράγματα όχι εντελώς ξένα προς τις άμεσες αισθήσεις μας.
Βέβαια αυτό δεν είναι μόνο Ελληνικό φαινόμενο. Θα συνέβαινε και σε οποιοδήποτε άλλο μέρος του κόσμου.
Δείχνει όμως πόσο η παιδεία μας σε θέματα επιστημών (hard science) έχει μείνει πίσω σε σχέση με την τάση μας να φλυαρούμε επί παντός γεγονότος στην πολιτική, κοινωνική και φιλοσοφική σφαίρα.

 
At 1/4/06 7:53 μ.μ., Anonymous Ανώνυμος said...

Mou kanetai plaka...

Sto prohgoumeno arthro metajy tvn allvn eixa pei oti doulebv sto ejvteriko. Ekplhktos diapistvnv oti o agaphtos mas arthografos dinei provlepsi gia to "Pagvma" ths Eyrvphs ta epomena xronia. Egv menv se mia xvra pou einai krya apo to Septembrio mexri Iouniou, theleis na mou rixeis kai allo th psychologia? Dhladh tha ginoumai pagakia kai tha prepei na aneboumai sta bouna ths Pindou gia na svthoumai?

Telos pantvn. Oson afora tis "Provlepseis" epeidh einai ejairetiko dyskolo na ginei mia analysh-epejhghsh xvris na exoumai dia zvshs epafh, aplvs ektypvste tis se mia selida, afhste tis se mia gvnia tou syrtariou sas kai xanadeitai tis se 10 xronia-Balte kalhs poiothtas xarti gia na mhn kitrinisei kai den diabazetai-. Opvs katalabenetai egv den thelv na parv kamia doxa gia ayto kai den anaferv kanena stoixeio mou, etsi vste otan arxizoun oi exelixeis na jediplvnontai na mporei o kathenas apo easa na pei "Koitaxte egv to eixa provlepsei ayto!". Ena dvraki apo emena pros esas...

Kalh synexeia me tis pneymatikes anazhthseis, ean kai tha eprepe na apolambanv 2 mhnes hremias, etyxe kati ektakto kai mallon tha ta xanapoumai "En eythetv xrono"

IANOS

 
At 1/4/06 11:31 μ.μ., Blogger CAESAR said...

Σχετικό με το θέμα είναι και η θεωρία του Αμερικανού παλαιοβιολόγου Πόλ Μάρτιν ο οποίος διατύπωσε τη "θεωρία Μπλίτσκριγκ" (Blitzkrieg)ΕΔΩ.

 
At 2/4/06 10:48 π.μ., Anonymous @stoxastro said...

Η Πίνδος δεν χρειαζόταν νέα επιστημονική επιβεβαίωση για την μοναδικότητά της....

2 φορές κοντέψαμε να εξαφανιστούμε σαν έθνος και τις 2 μας έσωσε: 1821-25 και 1941-44.

Το πιάσαμε το υπονοούμενο, έτσι;-)

 

Δημοσίευση σχολίου

<< Home