Παρασκευή, Απριλίου 28, 2006

Ο άνθρωπος που απελευθέρωσε τους τρελούς



Ένας άνδρας που, με μόνο όπλο το ένστικτό του και την καρδιά του, εφευρίσκει έναν νέο τρόπο για την αντιμετώπιση της τρέλας. Μια ιστορική καμπή στην ιστορία της ψυχιατρικής. Ένα συγκλονιστικό βιβλίο.

Όλα ξεκίνησαν την ημέρα που ένας νεαρός Αλσατός, ο Ζαν-Μπατίστ Πυσέν, άκουσε έναν ψυχοπαθή στην αυλή του ψυχιατρείου του Μπισέτρ να ουρλιάζει σπαρακτικά. Ο Πυσέν είχε υπάρξει κι αυτός τρόφιμος του ψυχιατρείου, δεν ξέρουμε ακριβώς πότε, δεν ξέρουμε ακριβώς γιατί. «Σε πλησίασα χωρίς να ξέρω στην αρχή ότι κατευθυνόμουν προς το μέρος σου, χωρίς να ξέρω ότι θα καταλάμβανες δύο χρόνια από τη ζωή μου» γράφει η Μαρί Ντιντιέ. «Όταν άκουσες εκείνη την κραυγή, ανακάλυψες μέσα σου κάτι εκτυφλωτικό, μυστικό, που δεν μαθαίνεται ούτε στα σχολεία ούτε στα πανεπιστήμια, που ήταν φιμωμένο για καιρό, που θα αναστάτωνε τη ζωή σου και τόσες άλλες ζωές. Θα μπορούσες να είσαι ίδιος μ' εκείνους τους τρελούς. Θα μπορούσαν εκείνοι να είναι ίδιοι με σένα».

Το 1771 ο Πυσέν διορίζεται φύλακας αυτού του ιδρύματος, «που μυρίζει ούρα, κόπρανα, πύον, εμετό και σαπισμένο αίμα». Εννιά χρόνια αργότερα θα αναλάβει διοικητική θέση και θα έχει την ευκαιρία να γνωρίσει τις πιο βαριές περιπτώσεις των εγκλείστων, ανθρώπους με αλυσοδεμένα χέρια, πόδια και λαιμούς, απελπισμένους κι εξευτελισμένους, καταδικασμένους σε αργό θάνατο. Είναι οι «παράφρονες» κι εκείνος είναι ο διοικητής τους. Δεν διαθέτει καμιά παιδεία, δεν γνωρίζει καμιά θεραπεία, έχει όμως θέληση, ψυχή και πάνω απ' όλα αγάπη. «Είναι αξιοσημείωτο ότι οι πιο κινητικοί τρελοί είναι εκείνοι για τους οποίους υπάρχουν μεγαλύτερες ελπίδες θεραπείας» παρατηρεί στις σημειώσεις του. Ύστερα έρχεται η Γαλλική Επανάσταση. Κάποιος δόκτωρ Γκιλοτέν θα δοκιμάσει στο Μπισέτρ τη νέα του εφεύρεση. Αλλά ο Πυσέν δεν χάνει το θάρρος του. Κι όταν ο αρχίατρος Φιλίπ Πινέλ φτάνει την 11η Σεπτεμβρίου 1793 στο ψυχιατρείο, θα εντυπωσιαστεί από μια άλλη επανάσταση, που αργότερα θα αποκαλέσει «ηθική θεραπεία».

Από εκείνη τη στιγμή η ιστορία θα επιταχυνθεί. Τον Σεπτέμβριο του 1794 ο πατέρας της σύγχρονης ψυχιατρικής θα διαβάσει στην Εταιρεία Φυσικής Ιστορίας το Δοκίμιο για τη Μανία. Ο ψυχοπαθής δεν θεωρείται πλέον ζώο, αλλά άρρωστος. H τρέλα δεν είναι ανίατη, αλλά μπορεί να θεραπευτεί μέσα από μια ψυχοδυναμική σχέση του ασθενούς με τον γιατρό. Τον επόμενο Ιανουάριο ο Πινέλ διορίζεται αρχίατρος στη Σαλπετριέρ, το μεγαλύτερο νοσοκομείο της Ευρώπης. Εκεί θα τον συναντήσει επτά χρόνια αργότερα ο Πυσέν, αφού προηγουμένως έχει λάβει μια ιστορική απόφαση: την κατάργηση των αλυσίδων. Γιατρός και η ίδια, η Μαρί Ντιντιέ διηγείται αυτή την ιστορία στο νέο της βιβλίο «Μέσα στη νύχτα του Μπισέτρ» (εκδ. Gallimard). Σπάνια, πολύ σπάνια, γράφει ο βιβλιοκριτικός της Μοντ, πέφτει κανείς σ' ένα βιβλίο τόσο συνταρακτικό.

13 Comments:

At 28/4/06 12:17 μ.μ., Blogger Πάνος said...

Συνταρακτικό είναι το "πέρασμα της γραμμής"... και (παρόλα όσα λένε οι ψυχίατροι) απολύτως μυστήριο.

 
At 28/4/06 1:43 μ.μ., Anonymous Ανώνυμος said...

μα να'ναι τυχαία κύριε Μητσέ η ακολουθία ενός άρθρου για την τρέλα μετά το άρθρο για τον έρωτα;
-ανώνυμη-

 
At 28/4/06 2:02 μ.μ., Blogger Stathis said...

Η εποχή της επανάστασης, της ιστορικής καμπής στην ιστορία της ψυχιατρικής, ήταν άραγε τυχαία;

 
At 28/4/06 3:36 μ.μ., Blogger ιχνηλάτης said...

"..Θα μπορούσες να είσαι ίδιος μ' εκείνους τους τρελούς. Θα μπορούσαν εκείνοι να είναι ίδιοι με σένα."

Ανοίχτε τα τρελάδικα
να βγει ο κόσμος έξω,
την τρέλα πια των γνωστικών
δε γίνεται ν’ αντέξω.

Βαρέθηκα, κουράστηκα και πόνεσα,
τα νιάτα μου στη λογική τα ξόδεψα.
Βαρέθηκα, κουράστηκα κι αηδίασα,
τα νιάτα μου στη λογική θυσίασα.

Ανοίχτε τα τρελάδικα
να βγει ο κόσμος έξω,
να δω αν είναι πιο τρελοί
οι μέσα απ’ τους απ’ έξω.
( Βασίλης Παπαδόπουλος )

ΥΓ
Όχι, Μαριέλε, δεν είναι αυτοβιογραφικό και αυτό.
Σπεύδω να το διευκρινίσω για να μη μου προτείνεις πάλι να μιλήσω με κανένα.. επιστήμονα, και τρελαθώ :)

 
At 28/4/06 3:41 μ.μ., Blogger Μαριέλε said...

Μιχάλη ,σημειώνω το βιβλίο.

Ιχνηλάτη,ας σοβαρευτούμε..

 
At 28/4/06 3:46 μ.μ., Blogger Μιχάλης Μητσός said...

Τίποτα δεν είναι τυχαίο, αγαπητή ανώνυμη. Υποσυνείδητα, όλα μπερδεύονται γλυκά.

 
At 28/4/06 3:53 μ.μ., Blogger ιχνηλάτης said...

Μιχάλη ( και υπόλοιποι άντρες της παρέας ), εγώ κάνω ό'τι μπορώ αλλά μην παραπονιέστε μετά αν μας φύγουν πάλι οι γυναίκες από το μπλογκ !

Από χθες περιμένει η Αναστασία απάντηση. Είναι του vermeer τελικά ο πίνακας που κοσμεί το χθεσινό άρθρο για τους χαμένους έρωτες, ή όχι ;

 
At 28/4/06 7:43 μ.μ., Blogger Μιχάλης Μητσός said...

Προφανώς του Βερμέερ είναι ο πίνακας, δεν νομίζω πως το αμφισβητεί η Αναστασία, κάτι άλλο εννοεί.

 
At 28/4/06 8:44 μ.μ., Blogger Μαριέλε said...

Μιχάλη,ειδα το χθεσινό σου μήνυμα.
Ούτε διακριτικότητα,ούτε περιέργεια.
Κοινή αδιαφορία.

 
At 28/4/06 11:01 μ.μ., Blogger nik-athenian said...

Αν θελήσουμε να το πούμε με απλά λόγια, όλα εξηγούνται με κάτι σμήνη από ηλεκτρόνια που κινούνται μέσα στο μυαλό μας πάνω-κάτω-πάνω-κάτω...
Αν αντί γι αυτή τη σειρά προτιμήσουν βρε αδερφέ την πορεία: κάτω-πάνω-κάτω-πάνω ή κάτι άλλο επειδή άλλαξαν γνώμη, το κακό έγινε.
Πολύ σωστός είσαι Πάνο όταν λες ότι το walking the line είναι συνταρρακτικό, όχι ευδιάκριτο και δυσερμήνευτο.

 
At 29/4/06 12:18 π.μ., Blogger andy dufresne said...

Σας παρακολουθώ χρόνια και ήρθα εδώ να αφήσω μια μικρή "κουτσουλιά" για να σας πω ότι εκτιμώ ιδιαίτερα αυτό που κάνετε.

Είναι πολύτιμο, διότι στην αχανές δίκτυο η ενδιαφέρουσα και έγκυρη πληροφορία είναι δύσκολο να εντοπιστεί.

Είναι σπάνιο, διότι στη γειτονιά μας είναι ελάχιστοι οι πολίτες του κόσμου και μάλιστα με εκλεπτυσμένο και ευρύ γούστο.

Είστε στα favourites εδώ και καιρό και ήθελα να σας ευχαριστήσω και να ευχηθώ καλή δύναμη.

 
At 29/4/06 3:38 μ.μ., Blogger Μιχάλης Μητσός said...

Ευχαριστώ θερμά και επιφυλάσσομαι

 
At 1/6/06 7:32 μ.μ., Blogger netlich said...

ΠΟύ θα μπορούσε κανείς να βρει αυτό το έργο...


Μήπως θα μπορούσατε να μου γράψετε τον γαλλικό τίτιλο;

 

Δημοσίευση σχολίου

<< Home