Δευτέρα, Οκτωβρίου 10, 2005

Ξεχνούν, αλλά δεν συγχωρούν



Κάποτε, τον ρόλο της διάλυσης των μύθων γύρω από τους Άραβες τον είχε αναλάβει ο Παλαιστίνιος Έντουαρντ Σαΐντ. Μετά τον θάνατό του, αναλαμβάνει να καλύψει το κενό με εξίσου πειστικό τρόπο η Ιρανή Μαργιάνε Σατράπι.

Υπάρχουν μουσουλμάνες που φορούν μίνι φούστα; Συναντά κανείς μουσουλμάνους με λιγότερες από δυο-τρεις συζύγους; Έχει νόημα ο όρος «εκκοσμικευμένος μουσουλμάνος;». Στο μυαλό των Δυτικών, γράφει η συγγραφέας της δημοφιλούς σειράς κόμικς «Περσέπολις» στο τελευταίο τεύχος του ιταλικού περιοδικού MicroMega, οι απαντήσεις στα ερωτήματα αυτά είναι κατά το μάλλον ή ήττον αρνητικές. Κάθε μουσουλμάνος έχει μακριά γένια και είναι φανατικός. Κάθε μουσουλμάνα φορά μαντίλα. Αυτή η εικόνα που έχει η Δύση για το ισλάμ αποτελεί ένδειξη μιας δημοκρατικής κρίσης στις ίδιες τις δυτικές κοινωνίες. Αν οι μουσουλμάνοι θεωρούνται «μη ανθρώπινοι», είναι πιο εύκολο να τους κάνει κανείς ό,τι θέλει. Και αυτό είναι πολύ επικίνδυνο, αφού πέφτουν οι ηθικοί φραγμοί. H Δύση δεν καταλαβαίνει πως όταν χρησιμοποιεί με ισοπεδωτικό τρόπο το ισλάμ, καταλήγει να το αντιμετωπίζει όπως ακριβώς και ο Μπιν Λάντεν.

Μέχρι την επανάσταση του 1979, το Ιράν ήταν η χώρα του Χίλιες και Μια Νύχτες, των ιπτάμενων χαλιών και της Σοράγια. Μέσα σε μια νύχτα, όλα άλλαξαν. Τα ιπτάμενα χαλιά έγιναν πύραυλοι και η Σοράγια έγινε μια υστερική. Κανείς στη Δύση δεν θυμάται ότι, πριν από το 1979, οι Ιρανοί είχαν κάνει στη διάρκεια του εικοστού αιώνα άλλες δύο επαναστάσεις: το 1906 με τη συνταγματική μοναρχία και το 1951 με την εθνικοποίηση του πετρελαίου. Κανείς δεν θέλει να παραδεχθεί ότι αν οι ΗΠΑ και η Βρετανία δεν είχαν ανατρέψει τον Μοσαντέκ το 1953, το Ιράν θα είχε εξαγάγει στην περιοχή τη δημοκρατία και όχι, όπως συνέβη 26 χρόνια αργότερα, την ισλαμική επανάσταση. Κανείς δεν κάθησε να αναλύσει γιατί αυτή η επανάσταση στράφηκε γρήγορα κατά της Δύσης. Οι Ευρωπαίοι, περισσότερο και από τους Αμερικανούς, λησμονούν ότι τα 200 τελευταία χρόνια έχουν εμπλακεί ενεργά σε κατακτήσεις και βιαιότητες. Αλλά οι λαοί έχουν ένα είδος γενετικής μνήμης. Θα έπρεπε να συγχωρούν, αλλά να μην ξεχνούν. Στην πραγματικότητα, ξεχνούν αλλά δεν συγχωρούν. Έτσι, πολλοί Ιρανοί μισούν σήμερα τους Άγγλους, χωρίς να γνωρίζουν γιατί.

Στο Ιράν, τονίζει η Μαργιάνε Σατράπι, υπάρχει σήμερα ένα 15% εξτρεμιστών. Μα τέτοιοι άνθρωποι υπάρχουν και στην Ευρώπη: αρκεί να σκεφτεί κανείς πόσοι ψηφίζουν στη Γαλλία τον Λεπέν. H διαφορά είναι ότι στο Ιράν αυτή η μειοψηφία διαθέτει όπλα, διαθέτει εξουσία. Και το Σύνταγμα είναι φτιαγμένο με τέτοιο τρόπο, ώστε να αποκλείει οποιαδήποτε αλλαγή μέσω της ψήφου. Από πότε όμως συγχέουμε τους λαούς με τις ηγεσίες τους; Τι νόημα θα είχε άραγε να περιγράφουν οι μουσουλμάνοι συλλήβδην τους Δυτικούς με τον όρο «χριστιανοί»;






10 Comments:

At 10/10/05 11:34 π.μ., Blogger Μαύρο πρόβατο said...

Μπράβο Μιχάλη, (για όλο το κείμενο, αλλά και γιατί μας το χρώσταγες για τη Σατράπι).

 
At 10/10/05 12:43 μ.μ., Blogger Μιχάλης Μητσός said...

Κάτι γίνεται παιδιά με το Μαύρο Πρόβατο και τη Σατράπι. Κι αν λάβουμε υπόψη ότι η τελευταία δεν μένει στο Ιράν, αλλά στο Παρίσι...

 
At 10/10/05 1:32 μ.μ., Anonymous κοσμοπολίτης said...

Εύγε και πάλι Μιχάλη. Άλλο ένα κείμενο που θέτει το δάχτυλο επί τον τύπο των ήλων.
Η συζήτηση αυτή, για το πως βλέπει η Δύση την Ανατολή κι αντίστροφα, θα κυριαρχεί διεθνώς για τις επόμενες δεκαετίες.
Ο Εντουαρντ Σαίντ όμως, δυστυχώς, πέθανε νωρίς.
Σε παραπέμπω στο σχόλιο μου της περασμένης τετάρτης για τον " οριενταλισμό " του Σαίντ. Το σημαντικότερο και πληρέστερο έργο που γράφτηκε ποτέ για το θέμα.

 
At 10/10/05 1:42 μ.μ., Blogger Ημίαιμος-Imiaimos said...

Αξίζει αναλυτικότερης παρουσίασης η Σατράπι που, βεβαίως, δεν μπορεί να γίνει σ' ένα άρθρο. Υπάρχει ο κίνδυνος να νομίσει κανείς ότι ξεκινάει "δογματικά" ως προς το τι πιστεύουν οι Δυτικές κοινωνίες (ή τι έχουν στο μυαλό τους). Οι δικοί μας π.χ. μουσουλμάνοι είναι στην πλειοψηφία τους μονογαμικοί και το ξέρουμε.
Πολύ τσιγκλιστικό το β' μέρος.
Σηκώνει πολλή συζήτηση αν ο Μοσάντεκ θα "εξήγαγε" δημοκρατία. Κι ο Καντάφι τα ίδια ακριβώς έκανε (ανέτρεψε τη Βασιλεία, εθνικοποίησε τα πετρέλαια κλπ) αλλά μόνο δημοκρατία δεν εξήγαγε.
Επίσης σηκώνει πολλή συζήτηση αν την "ισλαμική επανάσταση" την εξήγαγε το Ιράν ή, κυρίως, οι Σαουδάραβες, δηλαδή με την έντεχνη καθοδήγηση(manipulation)των Δυτικών για την "κατασκευή" του εχθρού που θα τους έδινε την ευκαιρία να πατήσουν πόδι στην περιοχή.
Εγώ ξέρω πολλούς νέους Ιρανούς που γνωρίζουν πολύ καλά γιατί μισούν τους Άγγλους.

 
At 10/10/05 2:13 μ.μ., Blogger Μαύρο πρόβατο said...

Οι Άγγλοι, φίλε ημίαιμε, είναι αντικείμενο "λατρείας" όπου πέρασαν ως αποικιοκράτες: έχεις μιλήσει με Ινδούς (ή έστω με έλληνες άνω των 60, που θυμούνται τα δικά μας τα καλά μετά τον πόλεμο); Θυμάμαι έναν, νέο παιδί, καθηγητή μηχανολόγο στο Ώστιν-Τέξας, που θεωρούσε χρέος του, κάθε φορά που ανέφερε τη λέξη 'άγγλος', να ρίχνει μια... ροχάλα έξω απ' το παράθυρο του αυτοκινήτου :-))
Γενικότερα, δε σταματάω να διαπιστώνω, με κάθε σχετική ευκαιρία, το βαθύ μίσος των λαών του "3ου κόσμου" προς την κατά περίπτωση "προστάτιδα" μεγάλη δύναμη. Μιλούσα τις προάλλες μ'έναν φίλο από τη Μαδαγασκάρη, περί αμερικάνων, γάλλων, Ιράκ κτλ.
-'Μπα', μου κάνει, 'είναι κακοί οι Αμερικάνοι; Αυτά που έκαναν οι Γάλλοι στη χώρα μου, δεν μπορεί να τα συλλάβει ο νους του ανθρώπου... Οι ναζί, ήταν τζέντλεμεν μπροστά τους'.

-Δε σχολιάζω το σχόλιο του Μιχάλη για τη γοητευτική Μ.Σ. ;-)

 
At 10/10/05 2:32 μ.μ., Blogger Ημίαιμος-Imiaimos said...

Έχω προσωπική εμπειρία από την "αγγλική " ευγένεια. Μου' χει τελειώσει το σάλιο, όμως.
Ο Μιχάλης ζηλεύει (για τη Σατράπι).
Το πώς βλέπει η Δύση την Ανατολή και η ανατολή τη Δύση σίγουρα θα απασχολεί τις επόμενες δεκαετίες όπως απασχολούσε και τις προηγούμενες χιλιετίες. Εύχομαι, για το καλό των παιδιών μου, η "οπτική" να μην εξαντλείται σ' αυτή του Αλλάχ του Οσάμα και του Θεού του Μπους.
Και ελπίζω σ' αυτό να συμβάλλει η γοητευτική Σατράπι (θού Κύριε, σε τι ατραπούς οδηγεί το όνομά της και η σφοδρή επιθυμία ειρηνικής συνύπαρξης των πολιτισμών)...

 
At 10/10/05 2:47 μ.μ., Anonymous Κοσμοπολίτης said...

Δεν ξέρω αν ο Μοσάντεκ θα "εξήγαγε" δημοκρατία, σίγουρα όμως δεν θα γινόταν Καντάφι για πολλούς και διάφορους λόγους.
Καταρχήν ο Καντάφι ανήκει στο κλάμπ των αράβων δικτατόρων ( Ασαντ, Σαντάμ, κλπ ) που προέρχονται από το στρατό και άρπαξαν την εξουσία με πραξικοπήματα την ίδια περίοδο, μετά τον πόλεμο του 1967, με πρόσχημα την ανάγκη αντιμετώπισης του Ισραήλ.
Αντιθέτως, ο Μοσάντεκ ήταν πολιτικός και εξελέγη με λαική ψήφο. Είχε σπουδάσει στη Γαλλία και είχε μια - σχετική έστω - δημοκρατική παιδεία.
Και τέλος, η ίδια η Μαντλίν Ολμπράιτ έχει παραδεχθεί δημόσια ότι η ανατροπή του Μοσάντεκ από τη ΣΙΑ ήταν στρατηγικό λάθος της κυβέρνησης Αιζενχάουερ.
Κάτι είναι κι αυτό.

 
At 10/10/05 3:08 μ.μ., Blogger Ημίαιμος-Imiaimos said...

Αυτό εννοούσα "σηκώνει πολλή συζήτηση", γιατί οι παράμετροι είναι πολλές. Κι έχει δίκιο ο κοσμοπολίτης για τη σύγκριση Μοσάντεκ-Καντάφι. Θα μπορούσαμε να θεωρήσουμε τον Μοσάντεκ θύμα του πολύ ψυχρού πολέμου και της "εκτίμησης" του Άικ ότι έγερνε προς ΕΣΣΔ. Έχω, όμως, την αίσθηση ότι και η φίλη του Γιωργάκη προσπαθούσε με "ελληνικότατο" τρόπο να φορτώσει στην "επάρατη δεξιά" τις δικές της αποτυχίες.

 
At 10/10/05 3:54 μ.μ., Blogger Μαύρο πρόβατο said...

...και μην ξεχνάμε, οτι το "λάθος" (που δε μου φαίνεται καθόλου λάθος) της ανατροπής του Μοσαντέκ το ακολούθησε ένα άλλο: αυτό της εγκατάστασης στην εξουσία του διεφθαρμένου και αιμοσταγούς Σάχη...
Εξάλλου, αν δε με απατά η μνήμη μου, απείρως δημοκρατικό με τα σημερινά στάνταρντς της περιοχής, ήταν το καθεστώς του μπάαθ στο Ιράκ της δεκαετίας του 60 - αυτό που ανέτρεψε με "ανακτορικό" πραξικόπημα, στηριζόμενος από τις ΗΠΑ, ένας αξιωματικός... αυτός που έσφαξε τις πρώτες μέρες τις εξουσίας του μερικές εκατοντάδες κομμουνιστές... νομίζω Σαντάμ τον λέγανε...

 
At 10/10/05 4:49 μ.μ., Anonymous κοσμοπολίτης said...

Ποια είναι αυτή η Σατράπι ρε παιδιά ? !
Μιχάλη, ως πιστός αναγνώστης σου απαιτώ ολόσωμη φωτό της πρέσβειρας ειρηνικής συνύπαρξης των πολιτισμών !

 

Δημοσίευση σχολίου

<< Home