Παρασκευή, Σεπτεμβρίου 28, 2007

Η νονά της περεστρόικα



Τον Αύγουστο του 1983, μια Ρωσίδα κοινωνιολόγος που την έλεγαν Τατιάνα Ζασλάφσκαγια πρότεινε ένα πρόγραμμα ριζικών κοινωνικών, πολιτικών και οικονομικών μεταρρυθμίσεων. Το πρόγραμμα αυτό το ονόμασε «περεστρόικα».

Η ομιλία εκείνη εκφωνήθηκε στην έδρα του Σιβηρικού Κέντρου της Ρωσικής Ακαδημίας Επιστημών στο Ακαντεμγκοροντόκ, όπου εργαζόταν η Ζασλάφσκαγια, και έγινε γνωστή ως «μανιφέστο του Νοβοσιμπίρσκ» (από το όνομα της γειτονικής μεγαλύτερης πόλης). Πρόεδρος της Σοβιετικής Ένωσης ήταν ο Γιούρι Αντρόποφ και ένας άνεμος αλλαγής ήταν ήδη αισθητός. Παρά ταύτα, όταν η ομιλία διέρρευσε στη Φωνή της Αμερικής, πράκτορες της ΚGΒ ανέκριναν επί μήνες τη Ρωσίδα κοινωνιολόγο και πολλούς συναδέλφους της. Αυτό που την έσωσε ήταν η ανάληψη της εξουσίας από έναν ένθερμο οπαδό και αναγνώστη της, που άρχισε αμέσως να εκθειάζει τις αρετές της γκλάσνοστ και της περεστρόικα. Τον έλεγαν Μιχαήλ Γκορμπατσώφ. Η Ζασλάφσκαγια εξελέγη βουλευτής και σύντομα ανέλαβε την προεδρία της Σοβιετικής Ένωσης Κοινωνιολόγων και του Κέντρου για τη Μελέτη της Κοινής Γνώμης (VΤsΙΟΜ).

Αυτόν το μήνα, η «νονά» της περεστρόικα έγινε ογδόντα ετών. Όταν ο Σίγκμουντ Τζετσολόφσκι από το ΟpenDemocracy την επισκέπτεται στο διαμέρισμά της, σε ένα νότιο προάστιο της Μόσχας, δύσκολα αναγνωρίζει τη γειτονιά. Τα μπακάλικα, τα φαστφουντάδικα και τα περίπτερα έχουν δώσει τη θέση τους σε δύο πολυτελή εμπορικά κέντρα. Το πάρκινγκ του νέου εστιατορίου Ρlanet Sushi είναι γεμάτο με ακριβά Subaru, Lexus και ΒΜW. «Τη σοβιετική εποχή, επικρίναμε την κομματική ελίτ επειδή ζούσε απομονωμένη από τις μάζες, πίσω από φράχτες ύψους τριών μέτρων», λέει η Ζασλάφσκαγια. «Σήμερα, οι φράχτες αυτοί είναι ακόμα ψηλότεροι». Όταν πηγαίνει στην ντάτσα της, δεν μπορεί να δει ούτε τις σκεπές από τις βίλες όπου κατοικούν οι νεόπλουτοι της Μόσχας, κρυμμένοι πίσω από δέντρα, ηλεκτρονικές πύλες και συστήματα ασφαλείας. Στη Ρωσία του Πούτιν, οι κοινωνικές ανισότητες έχουν αυξηθεί δραματικά. Και αποτελούν μια επικίνδυνη πηγή εντάσεων.

«Ο Πούτιν είναι ένας μυστικοπαθής Τσεκίστας», τονίζει η Ζασλάφσκαγια, αναφερόμενη στην πρώτη οργάνωση κρατικής ασφαλείας (Cheka) που ίδρυσε ο Λένιν το 1917. Το σίριαλ της διαδοχής του την εξοργίζει. «Η Ρωσία δεν είναι βασίλειο. Δεν χρειαζόμαστε πρίγκιπες που μπορούν να κερδίσουν την εξουσία μόνο με την ευλογία του προκατόχου τους. Δεν χρειαζόμαστε βουλευτές που ψηφίζουν αποκλειστικά βάσει εντολών που έρχονται από ψηλά». Περισσότερο απ΄ όλα, όμως, την αναστατώνουν οι πρόσφατες απόπειρες των αρχών να επιβάλουν πειθαρχία στους συναδέλφους της. Μετά τους ολιγάρχες, τους δημοσιογράφους και τους κυβερνήτες, ήλθε η ώρα των κοινωνιολόγων. Η εκστρατεία ξεκίνησε με την εκδίωξη του διαδόχου της Ζασλάφσκαγια (του μακαρίτη πια Γιούρι Λεβάντα) και της ομάδας του από τη διεύθυνση του VΤsΙΟΜ και την αντικατάστασή τους από υπάκουους ερευνητές. Η Ένωση Κοινωνιολόγων διαλύθηκε και ξαναφτιάχτηκε από την αρχή. Και όλοι υποκλίνονται στον Τσάρο.

8 Comments:

At 28/9/07 3:32 μ.μ., Blogger Filboid Studge said...

Ωστε απ' τις καλές προθέσεις και προτάσεις της Ζασλάφσκαγια ξεκίνησε το μπάχαλο;
:((Οδυρμός!)

 
At 28/9/07 7:22 μ.μ., Blogger Ακοινώνητος said...

Μιχάλη, συγχαρητήρια για τη "Λίστα".

Ένας Ακοινώνητος Σοσιαλιστής

 
At 29/9/07 12:18 π.μ., Blogger gb winzip said...

...τελικά όσοι βλέπουν την δυνητική πραγματικότητα, σαν τον Σίσυφο ανεβάζουν τον βράχο στη κορφή κι' αυτός ξανακυλά στον πάτο για να ξεκινήσει νέα ανηφόρα. Τυχεροί όσοι κόπιασαν να φτάσουν στη κορυφή, δεν είναι καθόλου μάταιο!

Η Ζαλάφτσκαγια δεν φταίει, μόνο από ανάγκη έδωσε το νήμα, για να βγουν απο τον ένα λαβύρινθο και να μπούν στον άλλον.

 
At 29/9/07 9:11 π.μ., Blogger Μιχάλης Μητσός said...

Γιατί, ρε παιδιά, θα πούμε τώρα ότι κακώς έγινε η περεστρόικα;

 
At 29/9/07 9:25 π.μ., Blogger nejodu said...

Συγχαρητήρια και από μένα γιά την δημοσίευση της Λίστας καί την παρουσίαση στην ΕΣΗΕΑ. Πόσοι ακόμα ξεβράζονται στίς ακτές μας που δέν γράφονται σέ καμμία λίστα και δέν τούς αναζητά κανένας.
Συγχαρητήρια και στήν κυρία της Καθημερινής πού σάς έδωσε τό θέμα. Η κυρία Μπάνου Τ. ήρθε γιά τήν Μπιενάλε. Άν δέν είχατε αυτό το κονέ, η Λίστα θα έμενε στήν Τεχνόπολι. Προτίμησε βέβαια εσάς καί όχι τούς συναδέλφους τής Καθημερινής.Γιατί άραγε; Ανταπόδοση, υποχρέωση ή απόδειξη αφοσίωσης; Οι συνάδελφοι τό συζητούν αλλά εσείς 'κρυφό καμάρι'.

 
At 29/9/07 12:45 μ.μ., Blogger Αθήναιος said...

Στο "Γαστρονόμο", γράφει ο κύριος όχι η κυρία. Ο ΔΟΛ είναι χορηγός επικοινωνίας της έκθεσης και αυτό σημαίνει ότι μία εφημερίδα του ομίλου θα ηταν πιο πρόθυμη να καταβάλλει το επιπλέον και όχι τόσο ευκαταφρόνητο κόστος. Έπειτα, δεν έχουμε κρατήσει κρυφό ότι κάναμε την πρόταση στα ΝΕΑ εξαιτία του Μιχάλη του Μητσού που αρθρογραφεί μαχητικά εδώ και χρόνια για ζητήματα ανθρωπίνων δικαιωμάτων και θα ήταν σε θέση να καταλάβει τη σημασία του πρότζεκτ και να το υποστηρίξει στο διευθυντή του εντύπου. Η επιλογή δικαιώθηκε. Ο Μιχάλης με το που το είδε κατάλαβε αμέσως τη σημασία της "Λίστας" και προσπάθησε πολύ για να γίνει πραγματικότητα. Κατά τη γνώμη μου, η πραγματοποίηση αυτού του εγχειρήματος ( μην το λέω και πρότζεκτ) επιβεβαίωσε το σημαντικό ρόλο της Τέχνης αλλά και του Τύπου στην προώθηση θεμάτων που οδηγούν στην ευαισθητοποίηση της κοινωνίας. Η κοινωνία θα γίνει καλύτερη όταν όλοι όσοι έχουν ευαισθησίες πάρουν τα ρίσκα τους και κάνουν τον αγώνα τους.

 
At 29/9/07 3:58 μ.μ., Blogger gb winzip said...

Οπως ο αποσταλινισμός του Χρουτσώφ πέρασε απο το Μπρεζνιεφισμό έτσι και η περεστρόϊκα έχει την περιπέτεια της. Η πολιτική είναι Σισύφεια προσπάθεια, ανθρώπινα υπαρξιακή όπως την θεώρησε και ο Καμύ.
Πιθανότατα ο επόμενος ρώσος πρόεδρος να ανήκει στο τομέα της οικονομικής ανάαπτυξης.

 
At 29/9/07 7:16 μ.μ., Blogger nejodu said...

@αθήναιος,τό μόνο πού δέν περιμέναμε ήταν να απαντήσετε εσείς!!! Από αυτό το μπλόγκ!!
'να καταβάλλει το επιπλέον και όχι τόσο ευκαταφρόνητο κόστος.'
Παρακαλώ, πείτε μας, πόσο κόστισε η συνέντευξη; Ή πόσο κόστισε ή παρουσίαση στην ΕΣΗΕΑ;
Αναφέρθηκα στό περιοδικό 'Γαστρονόμος';;
Είναι γνωστό ότι ο κ.Μητσός μεταφράζει μαχητικά κείμενα από τόν Ξένο Τύπο.Γιά αυτό το επαγγελματικό του ιδίωμα,είναι γνωστός και αγαπητός.
Μαχητικός αρθρογράφος είναι ελάχιστες φορές.Μετρημένες, όπως καλά γνωρίζετε. Αρθρογράφοι πχ. είναι πολλοί μεταξύ αυτών ο Π.Τσίμας, ο Γ.Καπλάνι, ο Γ. Παπαχρήστος,ο Δ. Μητρόπουλος κ.ά.
Αλλά οι προτιμήσεις είναι θέματα
διπλωματίας,γνωριμιών και κονέ.
Ακριβώς όπως το έθεσα. Πρός τί, λοιπόν, η δική σας απάντηση;
"Κατά τη γνώμη μου, η πραγματοποίηση αυτού του εγχειρήματος ( μην το λέω και πρότζεκτ) επιβεβαίωσε το σημαντικό ρόλο της Τέχνης αλλά και του Τύπου στην προώθηση θεμάτων που οδηγούν στην ευαισθητοποίηση της κοινωνίας. Η κοινωνία θα γίνει καλύτερη όταν όλοι όσοι έχουν ευαισθησίες πάρουν τα ρίσκα τους και κάνουν τον αγώνα τους."
Μάθημα στο Πάντειο νά τό πώ; Μάθημα τρίτης λυκείου μάλλον. Φυσικά και είναι γνώμη σας. Αλλά εκμετάλλευση τής Μπιενάλε γιά να προβληθούν δικά μας παιδιά; O κ.Μητσός σίγουρα δέν χρειαζόταν τήν δική σας υποστήριξη,ούτε στή εφημερίδα του, ούτε στό μπλόγκ του.

 

Δημοσίευση σχολίου

<< Home