Παρασκευή, Ιουλίου 07, 2006

Kι έτσι ο Mπένγιαμιν δεν είδε την Aβάνα



H 15η Ιουλίου του 1940 ήταν μια ιδιαίτερη ημέρα για τον Βάλτερ Μπένγιαμιν. Πρώτον, ήταν τα 48α γενέθλιά του. Δεύτερον, ο καλός του φίλος Τέοντορ Αντόρνο του έστειλε από τη Νέα Υόρκη μια ενδιαφέρουσα επιστολή που έμελλε να είναι και η τελευταία που θα λάμβανε.

Στην επιστολή εκείνη, ο Αντόρνο ανέλυε το σχέδιο που είχε επεξεργαστεί με τον Χορκχάιμερ για να σώσουν τον φίλο τους από τους ναζί: από τη Λούρδη, όπου ζούσε εξόριστος, θα πήγαινε στη Μασσαλία, κι εκεί θα επιβιβαζόταν σε ένα πλοίο για την Αβάνα, όπου τον περίμενε μια θέση επισκέπτη καθηγητή στο Πανεπιστήμιο. Από την Κούβα θα περνούσε εύκολα στη Νέα Υόρκη, όπου θα εργαζόταν στο Διεθνές Ινστιτούτο Κοινωνικών Ερευνών. Στην απάντησή του, ο συγγραφέας της «Πηγής του γερμανικού τραγικού δράματος» (1928) δεν έκρυψε τον ενθουσιασμό του για το σχέδιο, αλλά και την απαισιοδοξία του, αφού «ο χρόνος που διαθέτουμε είναι λιγότερος απ' ό,τι νομίζουμε».

Το προηγούμενο καλοκαίρι, εν μέσω ενός κύματος αντισημιτισμού, η κουβανική κυβέρνηση είχε αρνηθεί την είσοδο του πλοίου Saint-Louis, με το οποίο ταξίδευαν 936 εβραίοι πρόσφυγες από το Αμβούργο. Οι περισσότεροι από τους πρόσφυγες αναγκάστηκαν να επιστρέψουν τότε στην Ευρώπη, όπου χάθηκαν στα στρατόπεδα του Χίτλερ. Ύστερα από την τραγωδία εκείνη, που μετέφερε ο Στιούαρτ Ρόζενμπεργκ στον κινηματογράφο με το «Ταξίδι των Καταραμένων» (1976), η νέα κυβέρνηση του Φουλχένσιο Μπατίστα εγκατέλειψε την «ουδετερότητα» και εντάχθηκε στην αντιφασιστική στρατηγική του Ρούσβελτ. Πολλοί Εβραίοι βρήκαν το επόμενο διάστημα καταφύγιο στην Αβάνα - για να αναγκαστούν να πάρουν και πάλι τον δρόμο της εξορίας είκοσι χρόνια αργότερα, με την άνοδο του Κάστρο στην εξουσία.

Όταν ο Μπένγιαμιν έφτασε στη Μασσαλία, του ζήτησαν μια βίζα που ένας άπατρις σαν κι εκείνον δεν μπορούσε να βγάλει. Ξεκίνησε λοιπόν για την Ισπανία, ελπίζοντας να περάσει στη συνέχεια στην ουδέτερη Πορτογαλία και από εκεί να δραπετεύσει για την Κούβα. Ύστερα από εννιάωρο περπάτημα έφτασε στα σύνορα. Κι εκεί, ο αρχηγός της αστυνομίας του Πορ-Μπου τον ενημέρωσε ότι είχε εντολή να τον παραδώσει στην πλησιέστερη γαλλική χωροφυλακή. Εκείνο το βράδυ της 25ης Σεπτεμβρίου, ο Μπένγιαμιν αυτοκτόνησε παίρνοντας μια δόση μορφίνης που, όπως έλεγε νωρίτερα στον Άρθουρ Κέσλερ στην ταβέρνα του λιμανιού, μπορούσε να σκοτώσει άλογο. «H ζωή μου», του είπε, «θα λάβει τέλος σε ένα μικρό χωριό των Πυρηναίων όπου δεν με γνωρίζει κανείς».

Ο Μπένγιαμιν δεν έφτασε έτσι ποτέ στην Αβάνα. Όπως γράφει στην Ελ Παΐς ο Κουβανός ιστορικός Ραφαέλ Ρόχος που ζει εξόριστος στο Μεξικό, ακόμη και σήμερα ο Γερμανός φιλόσοφος παραμένει άγνωστος στην Κούβα. Διόλου περίεργο για έναν διανοητή που, αναφερόμενος στους σταλινικούς πολιτικούς, έγραψε ότι χαρακτηρίζονται από μια «τυφλή εμπιστοσύνη στη βία» και μια «δουλική υποταγή σε ανεξέλεγκτους μηχανισμούς»...

14 Comments:

At 7/7/06 12:33 μ.μ., Blogger Μαύρο πρόβατο said...

-Οι Εβραίοι αναγκάστηκαν να πάρουν τον δρόμο της εξορίας με την άνοδο του Κάστρο στην εξουσία;

Ο Μπένγιαμιν άγνωστος στην Κούβα;

Τι άλλο προβλέπει το "σχέδιο" οτι θα διοχετεύεται στον καθεστωτικό Τύπο μέχρι να πεθάνει ο Κάστρο;
Τι άλλο θ'ακούσουμε ακόμα;

Δε θα ήταν καλύτερο να εκτίθεσαι λιγότερο;...

 
At 7/7/06 12:50 μ.μ., Blogger Μαριέλε said...

Η σειρά τής Αβάνα να γνωρίσει τόν Μπένγιαμιν!

 
At 7/7/06 12:52 μ.μ., Blogger Μιχάλης Μητσός said...

Μαυροπρόβατε, λες χαζομάρες και το ξέρεις. Είναι δυνατόν να κάνουμε εδώ παρέα και χαβαλέ, και ξαφνικά να πετάς χοντράδες περί "σχεδίων" (ακόμη κι αν το λες για πλάκα);
Δεν γνωρίζω αν ο Μπένγιαμιν είναι άγνωστος στην Κούβα, και ασφαλώς δεν το γνωρίζεις εσύ. Το λέει όμως ένας κουβανός ιστορικός, τον οποίο προφανώς δεν εμπιστεύεσαι επειδή ζει εξόριστος στο Μεξικό αντί να γλείφει τον Κάστρο στην Αβάνα. Αλλά αυτό είναι δικό σου πρόβλημα.
Ο ίδιος λέει ότι οι Εβραίοι αναγκάστηκαν να πάρουν το δρόμο της εξορίας όταν ο Κάστρο ανέλαβε την εξουσία. Εχεις στοιχεία ότι δεν είναι έτσι, ότι δηλαδή οι Εβραίοι είχαν καλύτερη μεταχείριση από τους ομοφυλόφιλους; Παρουσίασέ τα, αντί να φαντάζεσαι συνωμοσίες του "καθεστωτικού Τύπου".
Κάθε φορά που γράφω ένα κομμάτι το οποίο επικρίνει ανοιχτά ή υπαινικτικά δικτάτορες σαν τον Μιλόσεβιτς ή τον Κάστρο, θεωρείς ότι εκτίθεμαι. Ε, λοιπόν δεν εκτίθεμαι. Μπορεί να διαφωνείς με πολλά από αυτά που γράφω, αλλά ξέρεις καλά ότι κάνω τίμια δημοσιογραφία. Και αυτό δεν επιτρέπω να το αμφισβητεί κανείς.
Θα'ρθεις τώρα καθόλου στην Αθήνα το καλοκαίρι να πιούμε καμιά μπύρα;

 
At 7/7/06 2:01 μ.μ., Blogger enteka said...

πολύ ενδιαφέρον. έχω μεγάλο κόλλημα με τον Μπένγιαμιν (και τον είχα διαλέξει και για την πτυχιακή μου)

πολύ καλή δουλειά (όπως εδώ και τόσα χρόνια)

 
At 7/7/06 2:10 μ.μ., Blogger Μαύρο πρόβατο said...

Αφού δεν έγινε κατανοητό, να διευκρινίσω οτι το "σχέδιο" το οποίο υπαινίσσομαι δεν είναι καμμιά αριστερίστικη φαντασίωση, αλλά απλώς ο,τι είδε το φως της δημοσιότητας προχτές - αυτή η ιστορία με τα 80 εκ. δολάρια έτοιμα να χρηματοδοτήσουν τον εσμό της "αντιπολίτευσης" (αυτούς που και οι έντιμοι αντίπαλοι του καθεστώτος αποφεύγουν, γιατί εξαρτώνται υπερβολικά από τη ΣΙΑ και τη μαφία του Μαϊάμι) μόλις πεθάνει ο Κάστρο, η περήφανη δήλωση του αμερικανού αξιωματούχου οτι "θα είμαστε έτοιμοι" 15 μέρες μετά το θάνατό του κτλ κτλ.

Δεν γνωρίζω τι καπνό φουμάρει ο Κουβανός ιστορικός, αλλά γνωρίζω οτι είναι ψεύτης όταν λέει οτι ο Μπένγιαμιν είναι άγνωστος στην Κούβα. Από πού το ξέρω; Ο καθ. Λαμπικά μου είχε μεταφέρει μια συναρπαστική συζήτηση για τον Μπένγιαμιν και τις απόψεις του περί κουλτούρας που είχε κάνει στο... πανεπιστήμιο της Αβάνας.

Για τις διώξεις των Εβραίων τόσα χρόνια στο κουρμπέτι έχω ακούσει τα μύρια όσα για την Κούβα - περίμενα το σημερινό σου κείμενο για να το μάθω κι αυτό. Και μου λες να παρουσιάσω και στοιχεία για το αντίθετο; Δεν πάμε καλά...
Με τους ομοφυλόφιλους, υπάρχει πρόβλημα. Αλλά πρόκειται για κοινωνική καθυστέρηση (τα ίδια ισχύουν σε όλη την Κεντρική Αμερική), την οποία το σοσιαλιστικό κράτος ΔΕΝ εξάλειψε με βίαιο τρόπο. Τους καταλογίζεις αυτό;;
Για τα περί τιμιότητας τα έχουμε ήδη πει - δε θα σχολίαζα βρε Μιχάλη αν είχα αμφιβολίες περί τούτου! Όχι όμως οτι αυτά που μεταφέρεις από το διεθνή Τύπο είναι "αγνά και αμόλυντα". Αλλο εσύ, άλλο ο κουβανός παραμυθάς που μας λέει οτι στην Κούβα δεν ξέρουν και καλά το Μπένγιαμιν...
Ε, μεταφέροντας αυτά, ανεξάρτητα από τη δεδομένη τιμιότητά σου, εκτίθεσαι...

Νάσαι καλά και καλή ξεκούραση. Θα χαρώ πολύ να πιούμε μπύρα στην Αθήνα (θα είμαι εκεί αρχές και τέλη Αυγούστου )!

 
At 7/7/06 2:48 μ.μ., Blogger Μαριέλε said...

Λοιπόν,ας πάμε και στά..αυτονόητα!
Αυτός ο Μαρξιστής πρίν από το Μάρξ,ο Βάλτερ Μπένγιαμιν,φαίνεται όλα να τα είχε αλλά έχασε τόν ίδιο του τόν εαυτό.
Ισως αυτό πού δέν είναι γνωστό στήν Κούβα είναι πώς πάνω από τα ερείπια μπορούμε να οικοδομήσουμε έναν κόσμο.
Αυτό, ισως ,να ήθελε να πεί και ο Μπένγιαμιν..Λέμε τώρα!

 
At 7/7/06 3:21 μ.μ., Blogger Μαριέλε said...

Τα σάρωσε όλα ο Ζιζού,τι τα θέλετε?
Το γράφω κι εδώ:
"θα ζήσουμε ή θα πεθάνουμε μαζί"!
Αφιερωμένο εξαιρετικά!

 
At 7/7/06 4:04 μ.μ., Blogger nik-athenian said...

Για ενημερώστε και εμάς τους άσχετους βρε παιδιά.
Ποια ήταν χοντρικά η κυριότερη συμβολή του Μπένγιαμιν στην προπολεμική διανόηση;
Πείτε κανένα αντιπροσωπευτικό του έργο για να φωτίσω λίγο την άγνοιά μου.

 
At 7/7/06 6:43 μ.μ., Blogger Μαριέλε said...

nik athenian,πρόχειρα έχω να σού δώσω το site τού GOETHE INSTITUT GRIECHENLAND,στη φιλοσοφία πήγαινε Μπένγιαμιν γιά μία σούμα γενική.
Κάτι αλλο απο site εγώ δεν ξέρω,στα ελληνικά,ούτε καίμπορώ να παραφράσω όλα του τα γραπτά![αν ψάξεις θα βρείς πολλά,αξίζει τόν κόπο}
Ιδιαίτερα έχω απολαύσει τα παιδικά του χρόνια στο Βερολίνο το 1900.

 
At 7/7/06 8:16 μ.μ., Blogger CAESAR said...

Συμφωνώ με τον nik-athenian, ιδιαίτερα ο enteka ίσως θα μπορούσε να φωτίσει λίγο περισσότερο

 
At 7/7/06 9:34 μ.μ., Blogger Μαριέλε said...

caesar,η απόλαυση ενός συγγραφέα είναι αποκλειστικά μεσα στα βιβλία του.
[Κι εγώ μετάνιωσα πού εδωσα το σαιτ γιατί δέν είναι και ιδιαίτερα φροντισμένο.Κακώς}

Διάβασε Μπένγιαμιν,απλά!
Είναι μαγική η γραφή του!

{Είναι πολύ ωραίο πού αυτό το άρθρο έγινε η αφορμή.}

 
At 9/12/11 7:53 μ.μ., Blogger makis said...

Κι όμως κ.Μητσέ, είμαι σχεδόν βέβαιος ότι τα πράγματα δεν είναι καθόλου έτσι :

Ο ίδιος ο κουβανός αντικαθεστωτικός ιστορικός Rafael Rojas (και όχι Rojos) τον οποίο επικαλείστε, δε λέει πουθενά αυτό που εσείς ισχυρίζεστε ότι δηλαδή ο Μπένζαμιν είναι άγνωστος στην Κούβα για λόγους όπως αφήνετε να εννοηθεί λογοκρισίας. Λέει όμως κάτι άλλο, ότι δεν «κατέβηκε» στην Κούβα κάτι που όμως μπορεί και να εκληφθεί εντελώς διαφορετικά όπως θα δούμε πιο κάτω .

Για παράδειγμα, στο: Benjamin no llegó a la Habana, ο Μπένγιαμιν δεν κατέβηκε (σταμάτησε) στην Αβάνα (παράφραση του Ο Χριστός σταμάτησε Στο Έμπολι)

http://web.gc.cuny.edu/dept/bildn/publications/documents
/Rojas23_000.pdf

που δημοσιεύτηκε, όπως βλέπετε, στο Changing Cuba/Changing World, αυτό που αναφέρει είναι απλά ότι η αποδοχή του Μπενγιαμιν στη Κούβα ήταν πολύ περιορισμένη και μόνο μετά το 1992,αρχίζουν να τον γνωρίζουν νεώτεροι συγγραφείς του νησιού και της διασποράς με κάποια κανονικότητα.

[...] La conclusión que ofrece el trabajo es que la recepción de Benja¬min en la Cuba marxista ha sido sumamente limitada y que, apenas en el período postso-viético, es decir, de 1992 a la fecha, comienza a leérsele con cierta regularidad por los más jóvenes escritores de la isla y la diaspora

Αυτά,από τη σύνοψη (resumen)κιόλας του άρθρου του στη σελίδα 393.

Και παρακάτω στη σελίδα 408 : Veinte años después de su muerte, el comunismo se impuso en Cuba, pero los ideólogos de la Revolución jamás se interesaron en el autor de El origen del drama barroco alemán.

Είκοσι χρόνια μετά το θάνατό του,ο κομμουνισμός επιβλήθηκε στην Κούβα,αλλά ο ιδεολόγοι της επανάστασης ποτέ δεν έδειξαν ενδιαφέρον για τον συγγραφέα του El origen del drama barroco alemán, Η καταγωγή της γερμανικής τραγωδίας.

Και αμέσως μετά : Μετά την αποτυχημένη απόπειρα του περιοδικού Κριτική Σκέψη (1967-1971), να γνωρίσει στο πλατύ κοινό ανορθόδοξους μαρξιστές όπως η Ρόζα Λούξεμπουργκ, ο Καρλ Korch, Αντόνιο Γκράμσι, Herbert Marcuse, ο Roger Garaudy,ο Louis Althusser και ο Jean Paul Sartre, ο μαρξισμός που διαδόθηκε ευρύτερα και κυρίαρχησε στην Κούβα ήταν ο Σοβιετικός.

Και : Todavía en los años 80, la única obra de Benjamín que se leía en círculos reducidos de la crítica insular era el ensayo La obra de arte en la época de su reproducción técnica (1936), que había logrado una furtiva edición en la revista Cine Cubano.

Ετσι,στη δεκαετία του '80 το μόνο έργο του Benjamin που διαβαζοταν από στενούς κύκλους διανοουμένων του νησιού ήταν το δοκίμιο Το έργο τέχνης στην εποχή της τεχνικής αναπαραγωγής του (1936), το οποίο είχε εκδόσει το περιοδικό Cine Cubano Magazine.


Συνεχίζεται

 
At 9/12/11 7:54 μ.μ., Blogger makis said...

Και αμέσως μετά: En una revista tan actualizada como Criterios, dirigida desde 1972 por el teórico Desiderio Navarro, donde se editan autores como Zygmunt Bauman, Slavoj Zizek, Terry Eagleton, Hal Foster y Stefan Morawski, Benjamín ha tenido una existencia más bien precaria, en tanto referencia básica de buena parte del pensamiento postmoderno.40 La idea de "campo intelectual" de Pierre Bourdieu, la de "estado de excepción" de Giorgio Agamben, por no hablar de algunos de los últimos libros de Jacques Derr-ida {Dar el tiempo, Políticas de la amistad, Espectros de Marx, Dar la muerte), son desarrollos de algún fragmento de Benjamín. Sin embargo, hoy en Cuba, a Benjamín se le lee menos que a Antonio Gramsci, por ejemplo, el marxista crítico italiano, quien ha sido virtualmente descubi¬erto en los últimos diez años.

Σε ένα περιοδικό όπως το Criterios με υπεύθυνο από το 1972 τον θεωρητικό Desiderio Navarro, που έχει εκδώσει συγγραφείς όπως ο Zygmunt Bauman,ο Slavoj Zizek, ο Terry Eagleton, ο Hal Foster και ο Stefan Morawski,ο Benjamin είχε ένα μάλλον αβέβαιο μέλλον, ως βασική αναφορά ενός μεγάλυ μέρους της μεταμοντέρνας σκέψης.Η ιδέα του "στρατοπέδου του πνεύματος" του Pierre Bourdieu, η «κατάσταση εξαίρεσης» του Giorgio Agamben, για να μην αναφέρουμε μερικά από τα τελευταία βιβλία του Jacques Derrida,προέρχονται από τον Βενγιαμίν. Ωστόσο, σήμερα στην Κούβα,ο Benjamin διαβάζεται λιγότερο από ό, τι ο Αντόνιο Γκράμσι, για παράδειγμα, ο μαρξιστής ιταλός, το οποίο τον ανακάλυψαν τα τελευταία δέκα χρόνια.


Στη σελίδα σας έπεσα εντελώς τυχαία ψάχνοντας για την ποιήτρια Βισουάβα Συμπόρσκα και δυστυχώς ήταν πολύ αργά όταν ανακάλυψα πότε γράψατε το " Κι έτσι ο Μπένγιαμιν δεν είδε την Αβάνα". Ζητώ λοιπόν προκαταβολικά συγγνώμη για πιθανή ενόχληση.

http://www.criterios.es/novedades.htm
http://www.cubaliteraria.cu/editor/desiderio_navarro/biografia.htm

 
At 11/7/16 4:51 π.μ., Blogger xjd7410@gmail.com said...

ray ban sunglasses
tods shoes
louis vuitton outlet
kobe shoes 11
louis vuitton outlet
oakley sunglasses
coach factory outlet
marc jacobs
cheap jordans
gucci outlet
louis vuitton
cheap oakleys
ray bans
coach outlet store online
jordan 3 infrared
michael kors outlet
tods outlet
louis vuitton bags
toms outlet
adidas ultra boost
nike sb shoes
michael kors handbags
jordans
christian louboutin shoes
louis vuitton handbags
adidas trainers
abercrombie & fitch
pandora jewelry
coach outlet store online
polo ralph lauren
christian louboutin outlet
cheap oakley sunglasses
air jordans
adidas shoes
hollister clothing
ray bans
cartier watches
coach factory outlet
michael kors outlet
jordan 8s
2016.7.11haungqin

 

Δημοσίευση σχολίου

<< Home